Bob en Brenda
Om inpiratie op te doen voor Veronicastory.nl zet ik regelmatig m’n hersenen in de ‘achteruit’. Ik probeer terug te reizen naar de tijd dat ik nog in korte broek naar school fietste. We flitsen ‘back in time’, het is 1961, hartje zomer, de ramen van de huizen in onze straat staan wijd open. Ik hoor Johnny Jordaan bij de overburen en verderop “Marina” van Willy Alberti en hoor ik daar “Can’t Help Falling In Love” van Elvis?
Bij ons thuis draait m’n vader de Grundig radio, die daarvoor meestal de VARA liet horen, helemaal naar de linkerkant van de zenderschaal. Er staat niet voor niets een kannetje met verzilverde VARA-lepeltjes naast het koffieservies in de woonkamer. Plotseling klinkt nogal krakerig een reclame door de kamer. Mijn moeder wordt verzocht Nurdie nylonkousen te kopen, die door de gebroeders Verweij uit Duitsland geïmporteerd werden: “Let op, Nur Die, nu ook in Nederland, Nur Die, dat is het!” Het riedeltje erachter is trompetmuziek van het gehalte waarmee Willy Schobben, 15 keer onderscheiden met De Gouden Trompet, een paar jaar lang de radiogolven teisterde.
Pas een mensenleeftijd later kom ik erachter dat het Nur-Die-melodietje geschreven is door Diadorius Boudleaux Bryant, die, op twee uur rijden van m’n huidige woonplaats Nashville in de ‘Smoky Mountains’, vlakbij waar nu pretpark Dollywood ligt, samen met z’n vrouw Mathilda, beter bekend onder haar nomme-de-plume Felice, zulke fantastische nummers schreef als “Raining In My Heart” voor Buddy Holly; countryklassieker “Rocky Top” (Osborne Brothers) en “Love Hurts” (de Everly Brothers, Gram Parsons & Emmylou Harris en… Nazareth). Het echtpaar waarvan ik in m’n slaap “Bye Bye, Love”, “Wake Up, Little Suzie”, “All I Have To Do Is Dream” en “Bird Dog” mee kan zingen ligt hier om de hoek op het Woodlawn Memorial Park kerkhof begraven. Ik ben in tegenstelling tot m’n ex geen liefhebber van begraafplaatsen maar moet hier toch eens langs om m’n petje af te nemen.
M’n vader had dus Veronica ontdekt! Vanaf dat moment volgde Radio Veronica ons overal, op vakantie op de brommer, op de Texelse boot, niet geheel storingsvrij bij m’n oom in het Limburgse Koningbosch, onder de dekens op m’n transistorradiootje… M’n vader bleef Veronica afwisselen met de VARA. Hij kon Malando en Frans Poptie’s Swing Specials en de Kilima Hawaiians niet missen. En ik verdeelde mijn luistertijd tussen 1-9-2 en ’s avonds 2-0-8. Dat was de zweverige frequentie van Radio Luxemburg, waarop om een uur of acht de Battle of the Bands plaatsvonden. De Beatles versus de Rolling Stones. Freddie & the Dreamers tegen Gerry & The Pacemakers… En, mijn favoriete programma in m’n middelbare schooltijd was ‘Top Of The Pops’ van Alan Freeman, ‘s zondagsmiddags op de BBC, dat heb ik minstens vijf jaar lang geen enkele keer gemist.
De Veronica openingstune zou nu totaal niet meer kunnen, een ziek riedeltje op een pijporgel, een aankondiging die ons liet weten te luisteren naar Veronica op 192 meter oftewel 1567 kilohertz en dan een stukje marsmuziek van John Phillip Souza door de Koninklijke Marinierskapel in dezelfde kwaliteit als de wascilinders van Thomas Alva Edison uit 1898. Nieuw voor ons, en best wel spannend, was de vele reclame tussen de gezellige praatjes en de toen nogal volkse muziek door, dat waren we vanuit Hilversum niet gewend: “Bij Televersum kopen – Veilig kopen!”.
Een hoop van die vroege ‘commercials’ en ‘jingles’ werden geschreven door Frans Mijts. M’n vader was helemaal ‘wauws’ van het tango-orkest van de Rotterdammer accordeonist Arie Maasland, beter bekend als Malando. En Frans Mijts speelde daar trompet bij. In z’n vrije tijd schreef Frans honderden deuntjes, waarvan die voor Kant-En-Klaar me nu nog iedere dag zeker tien keer door het hoofd gaan. Als ik over een telefoonnummer nadenk of me afvraag welke straat ik in moet slaan, en het antwoord schiet me te binnen, dan is het: ta-tuh-ta-tuh-ta-taa-kant-en-klaar!!! Het moet een reclame voor een hobbymarkt of zo geweest zijn, of was het voor oploskoffie? Later, in de jaren zeventig, kwam ik Frans vaak tegen als eigenaar van studio Soundpush in Blaricum, waar honderden vaderlandse hits opgenomen werden van Anita Meijer’s “Why Tell Me Why” tot Stars On 45.
Uit de eerste helft van de zestiger jaren komen de stemmen van Anuschka, de sexy gevooisde ‘Koffietijd’ voorganster van Tineke, en het duo Bob en Brenda bovendrijven. Bob en Brenda presenteerden een door het maandblad Muziek Expresse gesponsord programma: ‘Veronica’s Teenager Muziek Expresse’, iedere zaterdagmiddag om een uur of twaalf. De eerste Bob was onze Rob Out, die later vervangen werd door Krijn Torrenga. Ik maakte met Krijn een paar jaar later op Schiphol kennis. Ik haalde die dag de Kinks op, die voor een TV programma uit Londen overkwamen, en Krijn Torrenga kwam net aan uit Helsinki. Hij was in Finnair uniform, want hij verdiende daar zijn brood als steward. Bob en Brenda waren toen, ’t was ergens in April of Mei van 1967, vergaand voltooid verleden tijd als radiofenomeen, maar het duo bleef bestaan als echtpaar. Brenda, die eigenlijk Freda Keuker heette, was inmiddels in ’62 Mevrouw Torrenga geworden.
Krijn Torrenga bleef voor Veronica programmaas presenteren. Freda kluste op een gegeven moment bij een andere radiopiraat, Radio Noordzee. Daar presenteerden Freda samen met een zekere Rob een half jaar lang samen programmaas vol ‘tiener-muziek’, en… die Rob was dus weer Rob Out!
Evert Wilbrink
Een dubbeltje per blad
Het was in Februari of Maart (toen nog met een Hoofdletter geschreven) van 1971, dat Lex Harding mij belde met de vraag of ik voor het Veronica-blad wilde gaan schrijven. Het begon met LP recensies en Lex gaf me daarbij volkomen de vrije hand. Soms waren het er zes per pagina, soms besloeg de bespreking van één langspeelplaat meer dan twee pagina’s.
Een enkele keer leidde het tot cowboytaferelen. Op een gegeven moment belde Henri Audier, de persjongen van platenmaatschappij Bovema in Heemstede, mij op met de waarschuwing dat Frits Hirschland, de manager de manager van Kayak naar me op weg was met een pistool op zak. Want ik had net een vernietigende kritiek gespuid over de meest recente langspeler van Edward Reekers c.s. Frits had wel vaker leuke ideeën. Toen de firma Phonogram te weinig achter de nieuwe plaat van Earth & Fire bleek te staan, ging Frits te paard naar Wisseloord in Hilversum, waar de muziekdivisie van Philips kantoor hield, en na z’n rijdier een emmer wonderolie te drinken gegeven te hebben, sjokte hij er het kantoor van de directeur mee binnen. Dat leidde tot een behoorlijke knoeiboel.
Lex vroeg me ook al heel snel om het Popjournaal voor hem te schrijven. Ik geloof eerst voor de zender en daarna ook voor het Blad. Ik werkte tegelijkertijd bij BMG-Ariola, waar ik de laatste nieuwtjes op de telex uittikte en ze zo naar Veronica stuurde. Dat was heel handig, want ik was nog wel eens afgeleid en als Lex dan belde dat ik nog 10 minuten had, dan kreeg ik het toch nog op tijd voor elkaar. Nu heb je e-mail en vliegt alles in een seconde de wereld rond, maar toen was het enige alternatief voor de postduif dat maffe typemachine-achtige gevaarte, waar ponsbandjes uitliepen. Ik besteedde af en toe m’n bijdragen uit aan Rob Bakker en Cees de Bakker, twee journalisten van de Alkmaarse Courant, maar daar was Lex nooit zo blij mee. De stukjes die ik schreef hoefde hij nooit voor te kauwen, die kon-ie zo voor de microfoon doen. “Bekt lekker”, zei Lex. Vond ik een groots compliment.
Met Gérard Bed, die toen reclamechef was bij BMG-Ariola en de bevriende Bintangs-bassist Frank Kraaijeveld, trok ik later dat jaar iedere maandag naar Hilversum om eerst in het Veronicapand aan de Soestdijksestraatweg en later aan de Oude Enghweg aan het blad te werken. Frank hield dat 37 jaar vol en nam pas vorig jaar als vaste vormgever afscheid. We hadden met z’n drieën in de auto de grootste lol en maakten wereldplannen! We maakten af en toe het hele blad vol en op een gegeven moment stapten we op Rob Out af met een voorstel dat hij niet kon weigeren.
We hadden net gehoord dat Rob aan ieder verkocht exemplaar van ‘ons blad’ een dubbeltje overhield. Ik schreef wel eens bijna duizend gulden in één goeie maand bij elkaar, maar ik had geen vaste deal en BMG-Ariola was m’n enige maatschappelijke houvast. Gerard Bed wilde daar sowieso weg. En bassen bij de Bintangs was niet echt een vetpot. We stapten bij Rob binnen, schoven een paar stoelen voor z’n bureau en vroegen het onbeschofte bedrag van één cent per verkocht exemplaar. Dat Rob echt een dubbeltje per blad ving heb ik nog nooit iemand horen ontkennen. Maar die ene cent voor ons drieën kon er dus niet af! Ik haakte af en ging bij BMG-Ariola zoveel verdienen dat ik het niet meer op kon maken aan lekker eten, drank en andere rock ’n roll.
Het was het einde van een prachtige tijd. Tineke, die stiekem een jointje kwam roken in ons hok boven in wat nu Hotel Laapershoek heet. Snel een aktie-nummer in elkaar draaien voor de demonstratie van 18 april ’73 op het Malieveld. Gekonkel en politiek aan wat we nog stiekemer de Enge Outweg noemden. Voor de hand liggende grap, want na het aan-land-kruipen van Veronica verhuisden de studio’s en de Stichting Top40 met de Veronica Omroep Organisatie en de meiden van Out naar de Oude Enghweg.
Op een van de eerste feestjes die ik me daar herinner zou Tom Collins de ‘toastjes’ maken. Je weet wel, die naar karton smakende beschuitachtige baksels op creditcard formaat. Melba toast dus. Iedereen vond ze geweldig. Rob maakte Tom een compliment: “Wat zit er op, tonijnsalade?” “Nee”, zei Tom, “Ik heb er blikjes Purina op gesmeerd”. Rob’s vuist schoot uit en Tom ging gestrekt… Even later werkte ook Tom Collins bij BMG-Ariola, maar dat is een heel ander verhaal.
Evert Wilbrink
Kom uit de bedstee m’n liefste
Vier jaar geleden ben ik met m’n tandenborstel in de hand naar Nashville vertrokken. Mijn herinneringen, gouwe platen, vele jaren Veronicablad en dozen foto’s van weleer bleven helaas achter bij m’n ex. Voordien dacht ik altijd aan Holland vastgebakken te zitten, maar ik was in 34 jaar huwelijk het contact met al mijn vrienden en bekenden kwijtgeraakt en had er geen zin in straks half slapend voor de TV als een nachtkaars uit te gaan.
Op m’n nieuwe stekkie hier in Tennessee ben ik nu supergelukkig met m’n Deborah en langzamerhand zijn mijn vrienden van vroeger weer mijn vrienden van nu geworden. En er komen steeds herinneringen aan geweldige momenten van vroeger bovendrijven. Aan de artiesten waar ik mee optrok, zoals Cat Stevens, Bob Marley, Frank Zappa, de Tee-Set en George Baker. Maar ook aan de dagen dat ik vele bladzijden voor het Veronicablad pende.
In maart 1971 belde Lex Harding mij zomaar uit het niets op of ik voor het Veronicablad wilde schrijven. Ik kende hem van toen-ie nog voor Radio Dolfijn (229 op de middengolf) werkte en op de fiets langskwam om promotieplaatjes op te halen. Zijn telefoontje was het begin van een fantastische tijd, waarin ik vaak de eindredactie van het blad deed samen met Gérard Bed en lay-out man Frank Kraaijeveld (die overigens als aartsvader van De Bintangs sinds kort weer volop in de belangstelling staat), en honderden elpees lovend besprak of finaal afkraakte.
Ik was in Alkmaar opgegroeid met ‘1-9-2’ en de ‘Nur Die’ en ‘toedeloedeloet Kant En Klaar’ reclames van het Radio Veronica. In 1966 maakte ik voor het eerst kennis met mensen achter de luidspreker. Harry Knipschild had ‘s maandagsavonds een programma ‘Rhythm & Blues Hop’ en met de single “Said I Wasn’t Gonna Tell Nobody” onder m’n arm kwam ik in m’n hoedanigheid van Hitweek-medewerker een interview doen. Dat was in de oude studio aan de Hilversumse Zeedijk. Raar, die Zeedijk ligt in het hart van het Hilversumse winkelen en ik vroeg me toen af of het de naam Zeedijk gekregen had omdat de programma’s van onze zeezender er opgenomen werden. Ik geloof dat Stan Haag de eerste echte disc-jockey was die ik er tegen kwam. Met Tineke, Joost den Draayer, Will Luikinga, Chiel Montagne en al die andere ras-platendraaiers kwam ik pas later en soms op een heel andere manier in contact.
Na m’n eerste bezoekje aan de Zeedijk werd ik bij Neerland’s oudste platenmaatschappij Negram als publiciteitsman (publiciteitsjongen klinkt zo kortebroekerig) aangenomen. Ik was net negentien, zo groen als gras, had nog nooit een meisje gekust of een biertje gedronken. De hele dag zat ik bedolven onder de muziek en, behalve muziek en het schrijven erover, was er eigenlijk niets anders dat me interesseerde. Eén van Negram’s artiesten was de door Peter ‘Kom Van Dat Dak Af’ Koelewijn geproduceerde Ronnie Schutte, die als Ronnie en de Ronnies een toptien single had met “Beestjes”.
Voor de elpee “Beestjes” had ik de hoestekst geschreven en met m’n chef Cor Aaftink organiseerden we officiële lancering voor radio en pers in Club ’67 in de Lange Leidsdwarsstraat. Het was nog in de dagen dat mijn moeder me om zes uur thuis verwachtte voor Het Warme Eten. Maar dat kwam er die dag niet van. Ik werd opgenomen in De Club van Grote Drinkers. Ronnie lustte er wel pap van. Z’n vriendinnetje Bonnie (later: St. Claire) dronk (te) stevig mee. Peter Koelewijn had een nog dorstiger keel. En dan was er DJ Rob Out, die ik vaag kende van z’n vroegere klus bij het maandblad Muziek Parade en die vervolgens één van de populairste stemmen van Radio Veronica geworden was. Er ging die avond heel veel pils en sterke drank doorheen. Cor was achteraf niet zo blij met de rekening. Maar Rob, Ronnie, Bonnie, Peter en dit jochie uit Alkmaar hadden het vreselijk naar de zin.
Aan de bar begonnen we ‘weet je wat ik zie als ik gedronken heb?’ te lallen en andere meezingers in te zetten. Plotseling sloeg er een vonk over toen een ouderwets deuntje tot ‘Kom Uit de Bedstee, My Darling’ werd verbasterd. Rob had het hoogste woord en de luidste stem bij de door Heineken’s vocht opgezweepte samenzang. “Nondedju!,” riep Koelewijn, “Een Jezus-hit!”. Rob moest het op single zetten en toen we wat nuchterder werden met sloten Douwe Egberts koffie, werd besloten dat onder de naam Egbert Douwe zou gebeuren. En die single zou natuurlijk bij Negram uitkomen!
Ik zit nu aan de computer via YouTube van het zwart-wit promotiefilmpje met o.a. Pistolen Paultje (en is die sigarenroker niet onze Draayert Joost?) te genieten. Maar wat ik me totaal niet herinneren kan is waarom we bij Negram deze superhit misgelopen zijn… Het werd een nummer één bij aartsrivaal Phonogram, twaalf weken lang genoteerd in de Veronica Top 40… Als ik achter het telefoonnummer van ‘Peer’ Koelewijn kan komen moet ik hem daar eens stevig over aan de tand voelen…
“Kom Uit de Bedstee” was m’n eerste ervaring met Rob Out. Er volgde nog veel meer…
Groeten uit Nashville,
Evert Wilbrink
PS: “Kom Uit De Bedstee” van Egbert Douwe haalde op 23 maart 1968 de eerste plaats in de vaderlandse Top40.
Dit is het laatste uur!
‘Duizenden jaren geleden ontdekte de eerste mens hoe hij vuur kon maken. Hij is waarschijnlijk verbrand door zijn medemens. Hij was een boosdoener, een piraat. Maar vanaf dat moment beschikten mensen over vuur om zich warm te houden, licht te maken en zelfs voedsel te koken. Eeuwen later vond iemand het wiel uit. Hij is waarschijnlijk gevierendeeld op de pijnbank. Hij liet een geschenk na dat niet begrepen werd, maar de wegen naar alle delen van de wereld opende. Door alle eeuwen heen zijn er mensen geweest die de stoot gaven tot nieuwe ontwikkelingen. Met als enig wapen hun denkvermogen en creativiteit. Het antwoord daarop was altijd hetzelfde… haat en afgunst. Ieder nieuw idee of ontwikkeling wordt aangevochten door een groep mensen die streven naar behoudendheid en machtsconcentratie. Het vliegtuig was onmogelijk, narcose zondig, ruimtevaart godslastering. Radio Veronica een misdaad.
Het laatste uur. - MyVideo Nederland
Radio Veronica… ontstaan uit het initiatief van enkele Nederlanders. Vermoord door een groep andere Nederlanders omdat het een bedreiging voor hun macht is. De populariteit van Veronica bij het Nederlandse volk is de reden waarom het verdwijnen moet. Ons omroepsysteem is een ratjetoe van belangen, in stand gehouden door een klein aantal mensen dat geen oog wil hebben voor de belangen van de luisteraar of kijker. Radio Veronica is een bedreiging voor dat systeem en daarom moeten we verdwijnen.
En toch… toch kan dit slechts een tijdelijke verdwijning zijn. Idealisme is een wapen waar moeilijk tegen te vechten is. Niet gebonden aan politieke belangen, machtswellust of angst, zal Veronica doorgaan. Moet ze doorgaan. Mensen hebben vuur, stoom en elektriciteit bedwongen. Oceanen overgestoken in een zeilboot, vliegtuigen en stuwdammen gebouwd. De aarde kunnen verlaten door hun denkvermogen, creativiteit en wilskracht. Veronica is opgebouwd door idealisten. Verslagen door hen die dat als een bedreiging ondergingen. Het is aan u als Nederlander met gevoel voor rechtvaardigheid daar een antwoord op te vinden.
Er moet nog veel gezegd worden… Ik heb de tijd niet… En ik kan het ook niet meer… Het is tijd geworden om afscheid te nemen… Een verschrikkelijk gevoel… Een periode wordt afgesloten… Er sterft iets… Met het afscheid nemen van Veronica sterft ook een beetje de democratie in Nederland… Dat spijt mij… voor Nederland…’
Het laatste uur met Rob Out, Radio Veronica [61:57m]: The day the music died
In 2009 is het 35 jaar geleden dat de popzender Radio Veronica het zwijgen werd opgelegd. In Augustus is het 42 jaar geleden dat de Engelse regering een einde maakte aan de populaire zeezenders als London, Caroline en 390. Veronicastory besteedt komende tijd uitgebreid aandacht aan deze unieke periode in de geschiedenis van de Europese radio. Een tijdperk waarin ruim een dozijn zenders in een grote behoefte voorzagen, die bij de luisteraars leefde. Plotseling kwam door overheidsingrijpen een eind aan deze vrije omroepzenders. 15 augustus 1967 was in Engeland the day that music died. 31 augustus 1974 was Nederland aan de beurt en zweeg de zender Veronica na ruim veertien jaar trouwe dienst.
Toen Radio Veronica in april 1960 met haar uitzendingen begon brak een nieuwe periode aan in het rustige oubollige Nederlandse radiowereldje. Niemand geloofde in het project: het was tè gedurfd, de adverteerders zouden wel wegblijven. er zat te veel risico in, enfin, de lijst van bedenkingen tegen Veronica was meterslang. In het begin had Veronica het inderdaad moeilijk. De eerste uitzendingen stoorden de kustverbindingen. maar na enkele dagen was die moeilijkheid uit de weg geholpen toen Veronica op 192 meter ging uitzenden. De adverteerders moesten ook nog even wennen aan het nieuwe medium. Veronica was het eerste commerciële radiostation in ons land.
Maar na een uiterst succesvolle campagne van het nylonmerk Nur Die. was de stroom niet meer te stuiten. De adverteerders stonden te dringen voor een plaatje in de veelbeluisterde Veronicaprogramma’s. Binnen enkele jaren was Veronica een gevestigd station.
Niet nieuw
Veronica was nieuw voor Nederland, maar het idee was niet nieuw. In Zweden en Denemarken waren enkele jaren eerder al de eerste zeezenders verschenen. Radio Nord van de Zweedse ondernemer Jack Kotschack bediende met succes een miljoenenpubliek in en om Stockholm. Radio Syd van Britt Wadner bezorgde luisteraars in Zuid-Zweden veel plezier en tenslotte zond Radio Merkur uit voor Kopenhagen en omgeving. Deze stations hadden veel succes. Vanzelfsprekend. ook zij speelden in op de behoeften van de luisteraar, ook al klinken hun programma’s nu wel erg ouderwets als we ernaar terugluisteren.
Zowel in Denemarken als in Zweden hadden de overheden al gauw genoeg vande populariteit van deze zeezenders. In beide landen was. en is nog steeds, de hele omroep in handen van een staatsmonopolie en daarbij past een poppiraat heel slecht. In 1962 was het zover: na enkele jaren trouwe dienst werden twee van de drie zenders uit de lucht gehaald. Denemarken maakte het zelfs heel bont. Het schip van Radio Merkur werd in volle zee, in internationale wateren, geënterd en de bemanning gearresteerd. Eén station hield stand. Britt Wadner vocht tegen de Zweedse wetgever. Tevergeefs, want enkele jaren later moest ook zij haar programma’s staken.
België was het volgende land dat een zeezender kreeg. Een Belgische radioveteraan George de Caluwe. die voor de Tweede Wereldoorlog het privé-station Antwerpen geëxploiteerd had, kon na de wereldbrand geen zendvergunning meer krijgen omdat de omroep in handen kwam van het BRT/RTB-monopolie. Het voorbeeld van Veronica volgend, begon hi] in 1962 mei uilzendingen voor de kust van Cadzand onder de naam Radio Uylenspiegel. De zender was geen lang leven beschoren. 16 december werd door een tragische samenloop van omstandigheden het definitieve doodvonnis van dit station ondertekend. Op dezellde dag datexploitant George de Caluwe overleed, werd in het Belgische parlement de anti-zeezenderwet aangenomen, en strandde zijn schip op de Zeeuwse kust.
Gevestigde naam
Inmiddels was Veronica een gevestigde naam in Nederland en de enig overgebleven zender in internationale wateren. Met Pasen 1964 kreeg het Veronica-schip gezelschap. Rond die tijd begon Radio Caroline haar uitzendingen voor de Engelse kust. Caroline was echter niet de eerste zeezender die naar Engeland uitzond. Die eer komt Veronica toe. toen in begin 1961 enkele maanden lang ochtendprogramma’s naar de Engelse oostkust werden uitgezonden. De adverteerders bleven echter weg en Veronica werd weer helemaal Hollands.
Caroline veroverde Engeland stormenderhand. Na drie weken wist het onderzoekinstituut Gallup al te melden dal de zender maar liefst zeven miljoen luisteraars telde! De adverteerders namen ook nu een afwachtende houding aan, maar na enkele maanden kwamen de eersten over de brug. Caroline kreeg al spoedig gezelschap. Enkele weken na de eerste uitzendingen koos de Mi Amigo een ligplaats slechts luttele mijlen verwijderd van de Caroline, en begon uit te zenden als Radio Atlanta. Al spoedig realiseerden beide ondernemingen zich dat ze elkaar onnodige concurrentie aandeden. Radio Atlanta bleef uitzenden op 199 meter als Caroline South en Radio Caroline voer, al uitzendend, naar midden Engeland om als Caroline North het dichtbevolkte gebied rond Liverpool en Manchester van muziek te voorzien.
In 1964 begon ook weer een heel gedurfd avontuur voor de Nederlandse kust. Een groep zakenlieden liet een kunstmatig eiland bouwen vlak voor het strand van Scheveningen. net buiten de territoriale wateren. Het plan was om vanal dit eiland commerciële televisie-uitzendingen te verzorgen. De STER bestond in die dagen nog niet en alle pogingen om van het tweede Nederlandse televisienet een commerciële te maken naar Engels voorbeeld waren gestrand. Op 1 september 1964 was het zover: de eerste officiële tv-programma’s werden uitgezonden door TV-Noordzee vanaf het REM-eiland.
Binnen enkele maanden had de Nederlandse regering echter een wet door het parlement gejaagd, waardoor het mogelijk werd voor de Nederlandse justitie om in te grijpen. 17 december enterde de Nederlandse sterke arm het eiland en werden de uitzendingen van Radio en TV Noordzee gestopt. Enkele jaren later kwam de REM terug; nu als de TROS. Die de vele populaire series van TV-Noordzee voortzette. Opvallend feit is, dat de toenmalige regering het REM-eiland zodanig aanpakte, dat Radio Veronica gespaard bleef!
Engeland
In Engeland ging het voorspoedig met de zendschepen. Toen het eerste ijs gebroken was. werd Engeland binnen een jaartijd plotseling bestookt door een dozijn piratenzenders. De kleurrijke maar weinig succesvolle popzanger „Screamin’ Lord Sutch” bezette één van de kunstmatige eilanden die het Engelse leger in de mond van de Thames gedurende de Tweede Wereldoorlog als uitkijkpost had gebouwd. Daar installeerde hij een kleine zender en begon als Radio Sutch uit te zenden. Zijn programma’s bestonden uit popmuziek en laat op de avond vergastte hij zijn luisteraars op pikante lectuur als Lady’s Chatterry’s Lover (In die tijd nog verboden leesvoer bij de Engelsen!). Het behoeft geen betoog dat dit project weinig kans van slagen had, en al spoedig werd zijn zender overgenomen door Reg Calvert, manager van de Fortunes, die het station omdoopte in Radio City.
Eind 1964 begon Radio London met uitzenden. Dit was de eerste zender die een echt-Amerikaanse aanpak hanteerde: jingles, horizontale programmeringen, korte nieuwsbulletins en een strak Fab Forty formaat, helemaal geënt op de Amerikaanse popradio van dat ogenblik. Het station werd een enorm succes en leverde met Caroline een enorme slag om de luisteraar. Het volgende jaar nog meer nieuwe stations: Radio 270 voor de monding van de rivier de Tyne. Radio Essex voor Essex, Radio Scotland voor Edinburgh, King Radio (later Invicta en tenslotte het populaire easy-listening station Radio 390) voor Londen, de stroom hield niet op. Voorjaar ‘66 zou de echte grole klapper komen. Een aantal Amerikaanse zakenlui had tonnen geïnvesteerd in een nieuw schip waarvandaan twee zenders zouden opereren. Eén zou als Swinging Radio Engeland 24 uur per dag pop gaan uitzenden en de ander als Brittain Radio de hele dag easy-listening. Mei 1966 kwamen beide zenders inderdaad in de lucht, maar de onderneming werd een complete mislukking. Beide stations waren tè Amerikaans georiënteerd, kregen weinig luisteraars en konden hun broodnodige adverteerders wel vergeten.
Door het uitblijven van succes verzetten de eigenaars al spoedig de bakens. Britain Radio werd Radio 355 om te concurreren met de populaire Radio 390 en England begon als Radio Dolfijn Nederlandse programma’s uit te zenden. Aanvankelijk ook als easy-listening zender, maar daar bleek niet zoveel behoefte aan in ons land. Wederom werd het formaat gewijzigd: nu zond het station als Radio 227 popprogramma’s uit met als deejays o.a. Tom Collins en Lex Harding. Ondanks deze beide krachten wist de zender nauwelijks luisteraars van Veronica weg te trekken en kwamen beide presentatoren uiteindelijk bij hun aanvankelijke concurrent terecht. Daar kwamen ze gelukkig beter uit de verf.
Niet stil
Inmiddels zat de Engelse overheid niet stil. In alle rust had de Engelse regering een wet tegen de zeezenders voorbereid die op 15 augustus 1967 in werking trad. Toen was het gauw gedaan met de pret voor de Engelse kust: alle zenders op twee na verdwenen uit de lucht. Alleen Caroline-baas, de Ier Ronan O’Rahilly, verzette zich. Zijn beide schepen, de Caroline North en South bleven uitzenden. Een kantoor werd geopend in Amsterdam, maar helaas voor Ronan bleven de adverteerders uit. Na enkele maanden werden zijn beide schepen wegens een enorm hoog opgelopen schuld naar de haven van IJmuiden gesleept. Veronica was wederom de enige overgebleven zender op de Noordzee. Maar die rust duurde maar een paar jaar.
In de jaren zeventig speelde een heel nieuw hoofdstuk in de historie van de zeezenders zich af, voornamelijk voor de Hollandse kust. Radio Noordzee, Capital Radio, Radio Atlantis en Radio Mi Amigo zijn de hoofdrolspelers hierin. In januari 1970 voer het zendschip de Mebo 2 de Rotterdamse haven uit. Het was het mooiste en best uitgeruste zendschip dat ooit gebouwd werd. Aan boord bevonden zich maar liefst vier zenders: een 100 kW middengolfzender (Veronica zond met nooit meer dan 10 kW uit, ter vergelijking!), twee kortegolfzenders en een FM-zender voor lokaal gebruik. Het hele project kostte de Zwitserse eigenaars Meister en Bollier ongeveer één miljoen gulden. Maar ondanks de enorme hoeveelheid geld die beide heren in hun zendschip gestoken hadden, waren de beginjaren van Radio Noordzee weinig gelukkig. Er werden Duitse en Engelse programma’s uitgezonden, de zender veranderde om de haverklap van golflengte, het schip verhuisde voortdurend van ligplaats, de Engelse PTT stoorde de uitzending, de lijdensweg van Noordzee leek zonder einde totdat de zender in november 1970 voorlopig de uitzendingen staakte. Het was de eigenaars nooit gelukt ook maar één adverteerder te vinden.
Ondertussen begon ook een internationale radioclub, de International Broadcasters Society, een ongelukkig radioavontuur, Capital Radio. Deze club begon als eerste een zender met duidelijke politieke oogmerken: propageerde een vrije omroep, gebaseerd op het vrije ondernemersschap, geheel vrij van overheidscontrole. Als format werd een non-stop easy-listening programmering gekozen. Het hele Capital-project viel al spoedig in het water. De boot bleek te klein om de grote antenne te dragen, het vermogen van de zender was veel te zwak en tot overmaat van ramp liep het zendschip ook nog eens op de Hollandse kust.
Huurcontract
In januari 1971 begon Radio Noordzee weer met uitzenden. Ditmaal hadden de eigenaars de zaak wat beter aangepakt. Met muziekuitgeverij Basart-Strengholt hadden ze een huurcontract afgesloten, waardoor deze overdag voor Hollandse programma’s zou zorgen. In de avonduren zou het station op Engeland gerichte programma’s uitzenden. Dit bleek een gouden formule. In korte tijd wist Noordzee zich een plaats te verwerven naast Veronica en Hilversum 3, ook al kwamen ze qua luistercijfers altijd pas op de derde plaats.
Eind 1972 begon het zendschip Mi Amigo aan een heel nieuw leven. Na jaren verwaarloosd te hebben gelegen in de haven van IJmuiden, werd het schip opgekocht door enkele free radio-fanaten, die zogenaamd een „museum” van het schip wilden maken. De waarheid kwam in september al aan het licht, toen het schip voor de kust van Scheveningen begon uit te zenden. Nederland was een derde zeezender rijker: Radio Caroline in het Nederlands.
De onderneming liep echter volkomen schipbreuk en leek na een muiterij van de bemanning een verloren zaak. Ronan O’Rahilly had echter weer de hand weten te leggen op zijn oude eigendom en probeerde de nodige financiën bij elkaar te krijgen om weer voor regelmatige programma’s te zorgen. Hij kreeg onverwachte hulp in april 1973. Net toen het Nederlandse parlement op het punt stond de anti-Veronica-wet te behandelen in een hoorzitting strandde de Norderney en moesten op dit kritieke moment de uitzendingen gestopt worden. Ronan bood gul zijn schip aan om als tijdelijk onderdak te dienen. Er moest echter heel wat aan zijn Mi Amigo verbeterd worden en dat gebeurde dan ook: van 11 tot en met 18 april, de dag van de hoorzitting, zond Veronica vanaf de Mi Amigo uit. Gelukkig was op die dag de Norderney ook weer helemaal opgeknapt en begon Veronica weer vanaf het eigen schip te zenden.
Belgische zakenman
Voorzien van een opgeknapt schip, sloot Ronan vervolgens een contract met de Belgische zakenman Adriaan van Lanschot, die overdag zendtijd kocht als Radio Atlantis. Nadat het contract afliep begon Van Lanschot van een eigen schip uit te zenden. Ondertussen had een Belgische wafelbakker Sylvain Tack de zendtijd overgenomen: Radio Mi Amigo was geboren.
In 1974 werd door het Nederlandse parlement het doodvonnis getekend over de Nederlandse zeezenders. 31 augustus 1974 was de fatale datum waarop een tijdperk afgesloten werd. The day that music died… en daarmee is geen woord te veel gezegd, want het zou tot 1992 duren voordat er een alternatief voor popzenders als Radio Veronica kwam. De Nederlandse regering maakte als laatste van Europa een einde aan een periode van échte popradio. Veronica blikt terug naar deze jaren in het totaalprogramma „The day that music died“. U hoort interviews met vele betrokkenen en u ziet oude film- en televisie-opnamen.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Meer informatie over de zeezenders o.a. op:
- Stichting Norderney;
- Mediapages
- Zeezenders algemeen
- Soundscapes
- Schriel.nl
- Offshoreradio Club
Vereniging Veronica, de geschiedenis deel 1, 1973-1987
Radiopiraterij is nog niet officieel verboden als op 28 juni 1973 – bij wijze van voorzorgsmaatregel – de Veronica Omroep Organisatie wordt opgericht. Het doel van de VOO is Veronica-programma’s in de lucht houden op non-commerciële basis. Net als de publieke omroepen heeft de VOO de structuur van een vereniging, wat betekent dat de leden inspraak hebben. Eind 1975 sleept de Vereniging Veronica een legale zendvergunning in de wacht, waarmee zij als aspirant-omroep toetreedt tot het publieke bestel. Het verenigingsavontuur kan beginnen…
Behalve goede en leuke tijden krijgt de Vereniging door de jaren heen ook genoeg tegenslagen te verduren. Denk bijvoorbeeld aan problemen binnen de rayons, het behalen van meer zendtijd en de moeizame weg naar de commercie…
Veronica in de regio: de rayons
De communicatie tussen de rayons verloopt niet altijd zoals het hoort. Vanaf het ontstaan van de vereniging is het geklaag over de organisatie van de vereniging niet van de lucht. Een greep uit de voorvallen.
Eind 1977 ontstaat onenigheid tussen Rob Out en rayon Utrecht over de VOO-landdag. Out maakt Utrechtse rayonleden uit voor leugenaar, waarop het rayon de heer Out verzoekt zijn uitlatingen in te trekken. Door al deze gebeurtenissen besluit de voorzitter en commissaris van het rayonbestuur, de heer Van der Hoek, om af te treden. Een jaar later ontstaat een definitieve breuk tussen rayon Haarlem en de andere rayons. Nadat verschillende klachten binnenkomen over conflicten met en binnen het Haarlemse rayon wordt dit bestuursdistrict ontbonden.
Begin maart 1981 wordt bekend dat rayoncoördinator Pekema en zijn vrouw diverse uitlatingen hebben gedaan die voor Veronica nadelig kunnen uitvallen. Algemeen directeur Rob Out besluit onmiddellijk actie te ondernemen en de rayoncoördinator preventief te schorsen. Na een zorgvuldig onderzoek blijkt het vermoeden waar te zijn. Hoewel de Pekema’s tijdens de vergadering in juni 1981 ontkennen de bewuste uitspraken gedaan te hebben, stemt de meerderheid ermee in hen allebei definitief uit hun lidmaatschap te ontzetten. In juni 1986 blijkt dat er al langere tijd problemen in rayon Noord-West spelen; tussen bepaalde leden botert het niet. Ingrijpen door het bestuur van de Vereniging lijkt noodzakelijk.
Van C naar dubbel A: zendtijduitbreiding
Al na een paar maanden in het publieke bestel stelt de Vereniging dat Veronica zodanig bedreven is in het maken van radioprogramma’s, dat het geen probleem zal zijn om op korte termijn meer uren uit te zenden. Het realiseren van extra zendtijd op televisie is, wegens onvoldoende personeel, lastiger. Als Veronica in oktober 1978 de C-status krijgt moet het personeelsbestand dus snel uitgebreid worden met minimaal een man of zestig. Om al die mensen te kunnen huisvesten gaat de Vereniging op zoek naar een nieuw pand. Tot die tijd wordt de uitbreiding van televisiezendtijd uitgesteld.
In december 1980 dient de Vereniging een aanvraag in voor de B-status. Het ministerie van CRM weigert deze echter in behandeling te nemen tot april 1981. Veronica stapt daarop naar de rechter om haar gelijk te halen. Tevergeefs; de B-status en de bijbehorende extra zendtijd wordt pas anderhalf jaar later toegewezen, in oktober 1982.
Veronica, vrijheid en voorwaarden
Waar het publieke Veronica nooit onder stoelen of banken schuift dat zij een commerciële zender ambieert, speelt de gang naar de commercie in de vergaderingen van de Vereniging een wel zeer prominente rol. Serieuze onderhandelingen beginnen in 1986.
Niet Veronica, maar de BV ‘Rob Out International’ vraagt in maart 1986 bij minister Brinkman een concessie aan voor het derde Nederlandse televisienet. Samen met Wout Bordewijk en Lex Harding wil Out commerciële televisie gaan bedrijven, terwijl non-profit omroep Veronica in het publieke omroepbestel blijft. Een andere optie is dat Veronica het bestel verlaat en overstapt naar de commerciële omroep van Rob Out International.
In mei 1986 verklaart Veronica principieel aan de publieke omroep vast te houden. Dit wil nog niet zeggen dat Veronica definitief afziet van commerciële radio en televisie in de toekomst. De bepalingen met betrekking tot commerciële omroep, zoals deze op dat moment vastliggen in het regeerakkoord, zijn voor Veronica echter volstrekt onaanvaardbaar. Ze weigert namelijk samen te werken met andere omroepen. Zolang er zoveel ongunstige factoren zijn gaat Veronica niet commercieel.
De TROS wil de voorwaarden voor commerciële televisie in november 1986 wel aanvaarden, er vanuit gaand dat Veronica hetzelfde van plan is. Een half jaar later blijkt daarentegen dat Veronica onder geen enkele voorwaarde met de TROS in zee wil gaan.
De Vereniging laat weten dat ze in eerste instantie een commercieel radiokanaal wil exploiteren en als dat lukt, later de televisie erbij zal halen. Het verkrijgen van een eigen FM-net wordt daarmee een voornaam project binnen de Vereniging. Hiertoe kan een Radio Veronica BV in het leven worden geroepen; een volledige dochter van de Vereniging Veronica net zoals de Veronica Blad BV dat is. De belangrijkste hinderpaal vormt nu het omroepbestel.
De kans dat het verzoek om 24 uur radiozendtijd, zeven dagen per week op een eigen zender ingewilligd wordt, is naar zeggen van radiodirecteur Lex Harding fifty-fifty. Omdat commerciële exploitatie niet gebaat is bij te veel versnippering, wil de Vereniging een eigen zender. Technisch gezien is het mogelijk om een zender vrij te maken, maar mochten er drie omroepen commercieel gaan, weet de heer Harding niet wat eruit zal komen.
De VVD, van oudsher de liberale bondgenoot van Veronica, spreekt zich in november 1987 uit vóór de invoering van commerciële radio en televisie, mits dit geschiedt samen met de vier uitgevers Elsevier/NDU, de Perscombinatie, de Telegraaf Holding en VNU. De keuze valt op drie omroepen: de AVRO, de TROS en Veronica. Het samenwerkingsverband krijgt de naam ATV/EPTV. De regering moet beslissen of het project daadwerkelijk zal resulteren in ‘24/7’ commerciële radio en televisie.
Hoewel de Vereniging Veronica geen commerciële omroep verwacht vóór 1990, staat haar een turbulent tijdperk te wachten dat de Veronica-traditie meer dan eer aandoet. En daarbij komen de fratsen niet alleen uit de politiek…
Mebo II
Het station begon met uitzenden vanaf het zendschip MEBO II op 23 januari 1970, vijf km uit de kust van Noordwijk aan Zee. De eigenaren waren de Zwitsers Erwin Meister en Edwin Bollier. De officiële start had plaats op 28 februari 1970.
Naar Engeland
De uitzendingen waren Engels- en Duitstalig. Maar adverteerders meldden zich nauwelijks. Besloten werd van ligplaats te veranderen. De MEBO II voer op 23 maart 1970, al uitzendend, naar de Engelse kust voor Clacton-on-Sea. De Engelsen waren niet blij met de komst van het schip en zetten een stoorzender in op de frequentie van RNI. Tussen 13 en 20 juni 1970 veranderde het station, volgens sommige bronnen in overleg met Ronan O’Rahilly van Radio Caroline, van naam en steunde als Radio Caroline International de conservatieven in hun verkiezingsstrijd. De conservatieven waren vóór vrije radio. Na de verkiezingen bleef de stoorzender echter in de lucht en vertrok de MEBO II weer naar Nederland en ankerde voor de Scheveningse kust.
Terug naar Nederland
Radio Veronica, die in RNI een nieuwe concurrent zag opdagen, bood Meister en Bollier een groot bedrag om met uitzenden te stoppen en zeker geen Nederlandstalige programma’s te verzorgen. Op 24 september 1970 om 11 uur ’s morgens nam RNI afscheid van de luisteraars met het draaien van de laatste plaat: The long and winding road van The Beatles. Op 14 februari 1971 was RNI evenwel terug met testuitzendingen op 220 meter middengolf, nadat de door Veronica op het schip geplaatste kapitein van boord was gelokt en de afkoopsom cash bij Veronica was terugbezorgd.
Op 6 maart 1971 begon men met het uitzenden van Nederlandstalige programma’s met Jan van Veen en Joost den Draaijer, dj’s die rond 1969/1970 gestopt waren bij Radio Veronica. Het was de enige zeezender die zowel op de middengolf (220 meter - 1367 kHz) als ook op de korte golf (49-meterband - 6205 kHz en 31-meterband - 9905 kHz) en de FM-band (Kan. 44 — 100,00 MHz) uitzond. Op de 49 meter- en 31-meterband waren er ook uitzendingen te horen van ‘RNI World Service’ en ‘RNI Goes DX’.
De bomaanslag
Op zaterdag 15 mei 1971 ontplofte een bom aan boord van de Mebo 2. Niet de olieleiding in de machinekamer zoals oorspronkelijk de bedoeling was, werd getroffen, maar de waterleiding van de MEBO II. Het achterschip vatte vlam. Dj Alan West, die op dat moment rustig een live programma in het Engels - ’s avonds was er een Engelstalige programmering - aan het presenteren was, werd tijdens het draaien van de plaat Melting pot van Blue Mink opgeschrikt door de schok van de explosie en ging onmiddellijk poolshoogte nemen. En zag nog net een rubberbootje wegvaren. Hij rende terug naar de studio en riep over de zender (hij was duidelijk in paniek) om hulp: “May day, may day, the Mebo II is on fire, SOS, SOS, we had an explosion on board, may day, may day, we need help!” Deze oproep bleef hij verschillende malen herhalen in het Engels, Nederlands en Duits tot er hulp kwam van blusboten en gelukkig was de brand vlug geblust. Het station ging uit de lucht. Er vielen geen gewonden. De schade aan de MEBO II zelf viel redelijk mee, het bovendeel van de kombuis en het achterdek waren grotendeels afgebrand.
De volgende dag was de zender terug in de lucht. Hoewel er aanvankelijk verhalen in de pers verschenen dat de BVD achter de aanslag zat - Meister en Bollier zouden banden hebben met het bewind van de DDR of zelfs Libië, en de korte golfzender gebruiken voor het verzenden van gecodeerde geheime berichten - bleek al spoedig, dat Radio Veronica de schuldige was: er werden drie duikers gepakt, aan wie Veronica 100.000 gulden had betaald voor het plaatsen van bommen omdat RNI de onderlinge overeenkomst niet zou hebben nageleefd.
Maar de aanslag bewerkte precies het tegendeel van wat Veronica beoogd had: het leverde Radio Noordzee veel sympathie van de luisteraars op en het station won enorm aan populariteit. Het prikkelde helaas ook de Nederlandse overheid om de zeezenders nu eens definitief met wetgeving aan te pakken. Bull Verweij, één van de gebroeders Verweij, eigenaren van Veronica, en Veronica-aandeelhouder Norbert Jürgens werden tot gevangenisstraffen veroordeeld.
Actie voor zendmachtiging
In juni 1973 begonnen RNI en Radio Veronica een actie tot behoud van hun zenders en het verkrijgen van een zendmachtiging, toen steeds duidelijker werd dat de Nederlandse autoriteiten de anti-piratenwet, als vastgelegd in het Verdrag van Straatsburg, zouden ratificeren. De inspanningen van Radio Noordzee waren vergeefs, maar Veronica zou vanaf 1976 als Veronica Omroep Organisatie uitgroeien tot de grootste Nederlandse omroep. Het doek viel op 31 augustus 1974, zoals voor de meeste andere zeezenders.
- Radio Northsea International
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Ms Olga
Radio Nord
De Zweed Jack Kotschack besluit in 1959, in navolging van Radio Mercur, zich te storten in een zeezender avontuur. Hij vindt twee Amerikaanse zakenlui, Rob Thompson en Gorden Mc Lendon, bereid het project te financieren.
In november 1959 wordt de ‘MS Olga’ gekocht, een vrachtschip die oorspronkelijk ‘SS Magaretha’ heette. Op 30 mei 1960 komt het schip aan in de haven van Hamburg, alwaar het wordt omgebouwd tot zendschip. De Duitse autoriteiten krijgen lucht van het project en informeren de organisatie over het bestaan van een wet uit 1930 die het verbied een radiostation op te starten, te onderhouden en uit te baten zonder toestemming van de autoriteiten. Men besluit om naar de haven van het Deense Kopenhagen uit te wijken. De ‘MS Olga’ is ondertussen herdoopt in ‘MS Bon Jour. In de haven van Kopenhagen worden de twee 10 kW zender geplaatst en wordt ook de 125 voet hoge mast geïnstalleerd.
Op 20 december 1960 verlaat het zendschip ’s morgens de haven van Kopenhagen. Door problemen met de antenne en de zendmast moet het schip op 25 december 1960 opnieuw een haven aandoen. Er wordt nu gekozen voor een Finse scheepswerf maar de Finse overheid verbiedt om herstel werkzaamheden uit te voeren op haar grondgebied. De scheepswerf wil zijn contract nakomen en zo worden de werken uitgevoerd op volle zee, in internationale wateren.
Uiteindelijk gaat de ‘MV Bon Jour’ op 6 februari 1961 voor anker nabij Orno. De zendertechnicus schakelt de zenders aan maar de isolatoren begeven het. Wederom moet het schip naar een haven. Nadat de reparaties zijn uitgevoerd test men de zender gedurende enkele seconden vanuit de haven. Eén van de volgende nachten doet men dit opnieuw, maar nu gedurende drie uur. De Zweedse autoriteiten geloven niet dat het signaal vanaf de ‘MV Bon Jour’ kan komen omdat de zender verzegeld wordt als het schip een haven aandoet. De bemanning heeft echter een manier gevonden om die zegels te overbruggen.
Op 21 februari 1961, als de het schip weer in volle zee is, kunnen de testuitzendingen plaatsvinden. Deze vinden plaats op 606 kHz. Door interferentie van Radio Lyon uit Frankrijk, die uitzendt via 602 kHz, besluit men om op juist dezelfde frequentie uit te zenden. De storing is verdwenen en Radio Nord is eindelijk in de lucht.
Op 8 maart 1961 om 10:00 uur starten de officiële uitzendingen van Radio Nord. Het station is snel populair en het kent geen problemen tot op 2 december 1961. Een zware storm slaat de ‘MV Magda Maria’, zoals het schip inmiddels heet, van haar anker. De motoren willen niet starten en het schip slaat op drift. Pas om 17:00 uur stopt men de programma’s, iedereen moet meehelpen om het zendschip te redden. Uiteindelijk krijgt men krijgt de motor draaiend. Het schip en de zendmast hebben behoorlijk wat schade opgelopen.
Na reparaties in de haven van Sandhamn kan de ‘MV Magda Maria op 8 december 1961 terug naar volle zee. Naast de vooraf opgenomen programma’s zijn er nu ook live nieuwsuitzendingen te beluisteren. Door de enorme populariteit met de daaraan gebonden inkomsten, komt er een plan om naast de popmuziek, die via de middengolfzender wordt uitgezonden, ook lichte muziek te brengen via de FM. Het plan wordt echter niet uitgewerkt door de komst van de anti-zeezenderwet.
Op 30 juni 1962 besluit de Radio Nord directie de uitzendingen te staken i.v.m. met de anti-zeezenderwet. De ‘MV Magda Maria’ licht het anker richting Noordzee.
Radio LN
Het schip van Radio LN, de MV Mi Amigo, was al reeds eerder als zendschip gebruikt door Radio Nord (Zweden) onder de naam Bon Jour en later als Magda Maria. Nadat Radio Nord stopte met uitzenden heeft het schip een aardige reis gemaakt alvorens het weer als zendschip dienst ging doen.
Het schip werd in El Ferrol (Spanje) opgeknapt, vertrekt daar op 14 december 1962 en gaat voor anker in de Theems monding. Er worden testuitzendingen verzorgt onder de naam Radio LN op 980 kHz (306 meter). Als gevolg van de entering door de Deense autoriteiten van Radio Mercur besluiten de financiers te stoppen met dit project en loopt de MV Mi Amigo, zoals het schip inmiddels heet, op 11 januari 1963 de haven van Flushing (UK) binnen.
Radio Atlanta
Het schip van Radio Atlanta, de MV Mi Amigo, was al eerder als zendschip gebruikt door Radio Nord (Zweden) onder de naam Bon Jour en later als Magda Maria. Even heeft de MV Mi Amigo in de Theemsmonding gelegen om dienst te doen voor Radio LN. De Eigenaren stopte met het project nadat de Deens autoriteiten het zendschip van Radio Mercur hadden geënterd.
Rob Stenders en Ad Bouman over de MS Olga/ Radio Atlanta
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Op 15 januari 1963 vertrekt de MV Mi Amigo uit de haven van Flushing (UK) en loopt op 19 januari de haven van Brest (Frankrijk) binnen als gevolg van een storing aan het stuur. Na reparatie vertrekt het schip op 16 januari 1963 naar Galveston (USA). Ook hier zijn er weer voor een korte tijd uitzendingen verzorgd. Daarna wordt alle zendapparatuur verwijderd en doet de MV Mi Amigo dienst als luxe jacht. Uiteindelijk wordt het schip weer verkocht en vertrekt op 28 december 1963 vanuit Galveston voor de oversteek naar Europa over de Atlantische Oceaan. Ze arriveert op 30 januari 1964 in Las Palmas (Spanje) na bijna te zijn gezonken tijdens de oversteek. Op 3 februari 1964 vertrekt ze naar El Ferrol waar ze twee dagen later arriveert voor onderhoud.
Op 1 april 1964 verschijnt in de Britse pers de eerste berichten over Radio Atlanta. De MV Mi Amigo arriveert op 3 april 1964 in Greenore (Ierland). Hier moet de antenne op het schip worden bevestigd, maar in dezelfde haven lag ook de MV Caroline, het schip van Ronan O’Rahilly, die op dat moment wordt klaargemaakt om te gaan uitzenden op zee onder de naam Radio Caroline. Op 21 april 1964, na Greenore te hebben verlaten, breekt ten hoogte van Land End (UK) de antenne mast en moet de MV Mi Amigo de haven van Falmouth binnenvaren. De mast wordt hier gerepareerd en twee dagen later vertrekt ze weer op weg naar haar ankerplaats: in internationale wateren 10 mijl voor de kust van Falmouth. Op 27 april 1964 gaat het schip voor anker in internationale wateren bij Frinton on Sea (UK) en is het de bedoeling om de volgende dag te beginnen met testuitzendingen.
Rob Stenders en Ad Bouman over de Frederica/ Radio Caroline
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Dit lukt niet i.v.m. het slechte weer. Op 9 mei 1964 wordt op 1520 kHz (197 meter) de eerste testuitzendingen gedaan. Dit is dus op de frequentie van Radio Caroline nadat deze was gestopt met de dagelijkse uitzending. Doel van deze test was niet zozeer om de zender te testen als wel om luisteraars bij Radio Caroline weg te kapen. Op 12 mei 1964 start het station officieel om 6:00 uur op 1493 kHz (201 meter). Aanvankelijk zend men uit van 6:00 tot 18:00 uur, later tot 20:00 uur. De zender heeft een vermogen van 10 kW.
Op 2 juli 1964 wordt er een persbericht uitgegeven door Radio Atlanta. Hierin wordt vermeld dat Radio Atlanta gaat fuseren met Radio Caroline. De boot van Radio Caroline, de MV Caroline, vertrekt naar Ramsey (Isle of Man) om daar op 199 meter onder de naam Radio Caroline te gaan uitzenden voor het noordelijk deel van Engeland. Het schip van Radio Atlanta, de MV Mi Amigo, blijft op zijn plaats en gaat ook onder de naam Radio Caroline uitzenden voor het zuidelijke deel van Engeland. Als gevolg hiervan eindigt Radio Atlanta op 2 juli 1964 om 20:00 uur haar uitzendingen.
Caroline South
Als gevolg van de fusie tussen Radio Atlanta en Radio Caroline veranderd Radio Atlanta haar naam in Radio Caroline South. De uitzendingen op de MV Mi Amigo blijven op 1493 kHz, evenals de uitzendtijden en gedurende enkele weken zijn er nog Radio Atlanta jingles te horen in programma’s die nog voor de fusie zijn opgenomen. Ook komt DJ Simon Dee met nog een andere opvarende van de MV Caroline aan boord van de MV Mi Amigo voordat de MV Caroline vertrekt naar Isle of Man. Marktonderzoek in oktober 1964 wijst uit dat Radio Caroline South 15 miljoen luisteraars heeft en Radio Caroline North 17 miljoen. Per week is de omzet per zender € 40.000,-. In april 1965 wordt het format gewijzigd. Net als bij Radio London gaat ook Radio Caroline South over tot een top 40 format. Op 18 september 1965 bezoekt de zanger Sylvan de MV Mi Amigo. Zijn single, We don’t belong, wordt door Radio Caroline South in die dagen veel gedraaid.
In november 1965 wordt er onderhandeld met Radio City over een overname door de Caroline organisatie. Deze onderhandelingen hebben geen resultaat. In deze tijd is er ook regelmatig overleg tussen Radio London, Radio Luxemburg en de beide Radio Caroline’s over onder andere advertentie tarieven. Begin 1966 wordt de voormalige Radio Atlanta aandeelhouders uitgekocht door Radio Caroline. Nu is Ronan O’Rahilly eigenaar van alle twee de Radio Caroline zenders.
Op 20 januari 1966 breekt ‘s avonds tijdens een storm de ankerketting van de MV Mi Amigo. Omdat het sneeuwt heeft de man op wacht dit niet in de gaten. Walton Coastguard merkt het wel op en probeert de MV Mi Amigo te waarschuwen, wat niet lukt. Het schip loopt vast op het strand bij Holland Haven. Op 21 januari 1966 om 00.20 uur komt er een SOS bericht van de MV Mi Amigo: “I am ashore and need livesaving assistance; position Frinton on Sea”. Om 01:30 uur worden alle opvarende van boord gehaald. Bij daglicht wordt duidelijk hoeveel geluk het schip gehad heeft. Op elk andere plek aan de kust was de boot vergaan.
Verschillende pogingen om het schip vlot te trekken mislukken. Uiteindelijk besluit de kapitein van de MV Mi Amigo om het zelf te proberen. Het anker van de schip wordt verderop in zee bevestigd op de zeebodem en op eigen kracht bevrijd de MV Mi Amigo zich van het strand. Onder begeleiding van een sleepboot arriveert de MV Mi Amigo op 23 januari 1966 in Zaandam voor reparatie. Pakijs had Radio Syd (Zweden) gedwongen om te stoppen met uitzenden. De eigenaresse van deze zender, Mrs. Britt Wadner, bied Ronan O’Rahilly haar boot aan, de Cheeta 2. Dit aanbod wordt geaccepteerd en op 21 januari 1966 arriveert de boot in Harwich. De FM zender moet worden aangepast voor de middengolf. De eerste testuizendingen zijn te horen op 12 februari 1966 rond 14:00 uur. De reguliere uitzendingen volgen kort daarop maar het vermogen van de zender is laag. In de avonduren is de zender nauwelijks te ontvangen. Als gevolg van zender problemen is Radio Caroline South uit de lucht van 20 tot 26 februari 1966 en van 28 februari tot 6 maart 1966.
Op 25 maart 1966 maakt de Cheeta 2 water. De programma’s worden gestopt en met behulp van een sleepboot wordt het water uit de boot gepompt. Besloten wordt een haven binnen te lopen en de Cheeta 2 te repareren. Op 1 april 1966 keert zij weer terug op haar ankerplaats en de volgende dag worden de uitzendingen hervat. Op 5 april 1966 vertrekt de MV Mi Amigo vanuit Zaandam naar haar ankerplaats bij Frinton on Sea. Aan boord van het gerepareerde schip bevind zich ook een nieuwe 50 kW zender.
De testuitzendingen starten op 18 april 1966 op 256 meter (1169 kHz) maar moeten na een paar uur alweer worden afgebroken i.v.m. kortsluiting in de antenne. Pas op 25 april 1966 worden de testuitzendingen hervat. De volgende dag wordt er van frequentie gewisseld: 253 meter (1187 kHz). Gedurende de testuitzendingen worden de reguliere programma’s uitgezonden via de Cheeta 2. Op 27 april 1966 worden de reguliere uitzendingen weer verzorgd vanaf de MV Mi Amigo, de Cheeta 2 fungeert tot 1 mei 1966 als relay zender. Radio Caroline South is nu vanaf 06:00 tot 24:00 uur in de lucht.
Begin 1967 wordt bekend dat Radio Caroline South werkt met een zogenaamde ‘payola systeem’. De top 50 is gebaseerd op verkoopcijfers en deze platen worden gratis gedraaid. Maar voor nieuwe platen die uitgebracht worden moeten de platenmaatschappijen € 250,- per week betalen om deze gedraaid te krijgen. De plaat wordt dan gedurende twee weken geplugd en als hij dan niet de top 50 haalt wordt gestopt met draaien. Dit systeem van pluggen is overgenomen van Amerikaanse radiostations.
Op 15 augustus 1967 treed in Engeland de anti zeezenderwet in werking. Ross Brown, Robbie Dale, Spangles Muldoon en Johnny Walker zijn de DJ’s aan boord van de MV Mi Amigo die na 24:00 uur doorgaan met uitzenden. Radio Caroline is nu geen zeezender meer maar een radiopiraat. Het hoofdkantoor van Radio Caroline wordt gevestigd in Amsterdam, Singel 160, omdat in Nederland geen anti zeezenderwet bestaat. Na 15 augustus 1967 wordt er nog steeds reclame uitgezonden van Engelse bedrijven. Deze bedrijven claimde dat zij niet meer adverteerden omdat zij de wet niet willen overtreden. De medewerkers van Radio Caroline worden niet vervolgd als zij aan land komen en alles ziet er niet zo slecht uit als werd verwacht. Kerstmis 1967 wordt gevierd met alle DJ’s aan boord van de MV Mi Amigo. Op 3 maart 1968 beginnen de uitzendingen om 05:00 uur, zoals gewoonlijk, met een uurtje non-stop muziek maar 20 minuten later gaat de zender weer uit de lucht. De sleepboot Titan van Wijsmuller had de MV Mi Amigo geënterd en de bemanning wordt opgesloten.
De MV Mi Amigo wordt, net als de MV Caroline bij Isle of Man, naar Amsterdam gesleept waar het op 4 maart 1968 aankomt. Reden voor deze operatie is dat er een achterstand is met betalen aan de rederij die de bevoorrading van beide schepen verzorgd. Om toch zeker van te zijn dat de rekeningen worden betaald, worden beide schepen op zee ‘gekaapt’ en naar Nederland gesleept. Eenmaal in de haven van Amsterdam aangekomen wordt op beide schepen beslag gelegd.
Op 29 mei 1972 wordt de MV Mi Amigo tijdens een veiling verkocht aan Hoffman Shipping voor € 9.000,-. Het is de bedoeling om het schip te slopen maar het lukt een Nederlandse vrije radio organisatie om de MV Mi Amigo te kopen. Bedoeling is om het schip in te richten als radiozendschip museum. Omdat in Engeland meer belangstelling wordt verwacht dan in Nederland verlaat de MV Mi Amigo op 3 september 1972 Amsterdam. In plaats van naar Engeland te varen gaat de MV Mi Amigo dezelfde dag nog voor anker voor de kust van Scheveningen. In de nacht van 29 op 30 september 1972 worden er testuitzendingen vanaf het schip verzorgd op 253 meter (1187 kHz).Ook de volgende dag zijn er testuitzendingen met non stop muziek, maar zonder stations identificatie. Ook op 31 oktober, 7 en 8 november 1972 zijn er testuitzendingen te horen vanaf de MV Mi Amigo. Pas op 9 november is de eerste stem te horen: Spangles Muldoon die de microfoon aan het testen is.
Op de vroege ochtend van 30 november 1972 slaat de MV Mi Amigo los van haar anker tijdens een storm met windkracht 11 en breekt de antennemast. Een tijdelijke antenne wordt aangebracht en ‘s avonds zijn er weer testuitzendingen te horen op 253 meter. Tijdens deze testuitzendingen wordt voor het eerst een adres genoemd: Postbus 2448, Den Haag. De DJ’s aan boord van de MV Mi Amigo kunnen zich niet langer inhouden en beginnen op 1 december 1972 de programma’s te presenteren, maar nog steeds zonder stations identificatie en zonder hun eigen (DJ) naam te noemen. De zender heeft een vermogen van 10 kW. Op 17 December 1972 worden de testuitzendingen verhuist naar 197 meter (1520 kHz) en wordt voor het eerst een stations identificatie gebruikt: Radio 199. De programma’s zijn in zowel Nederlands als Engels, alleen zijn de uitzendingen ‘s avonds in Engeland bijna niet te ontvangen door storing van andere zenders op dezelfde frequentie. Het is oorspronkelijk de bedoeling om met twee zenders te gaan uitzenden, Radio Caroline op 259 meter en Radio 199 op 197 meter. Het breken van de antennemast verhinderd deze plannen. Op 22 december 1972 starten de reguliere uitzendingen en is vanaf 06:00 uur de naam van de zender weer als vanouds: Radio Caroline.
In de nacht van 28 op 29 december 1972 breekt er een ‘muiterij’ uit aan boord van de MV Mi Amigo omdat betaling uitblijft. Een deel van de bemanning sluit de olie toevoer naar de generator die het licht aan boord verzorgd af en verlaat het schip. Met behulp van vuurpijlen kunnen de achterblijvers de olietoevoer herstellen. Aan boord zijn gebleven: Kapitein Van der Kamp, Andy Archer, Crispian St. John, Paul Dubois en Peter Chicago. Tijdens zijn radioprogramma de volgende middag meldt Andy Archer dat er een Nederlandse marineboot, de Limburg, langszij komt vergezelt door nog een boot, de Zeemeeuw. Op deze laatste boot zitten de muitende bemanningsleden van de MV Mi Amigo. Andy Archer gaat aan dek polshoogte nemen en bij terugkeer in de studio meldt hij dat er gevechten zijn uitgebroken aan boord van de MV Mi Amigo. Radio Caroline gaat om 15:52 uit de lucht. Later die middag wordt alles bijgelegd en gaat iedereen weer aan de slag.
Op 30 december 1972 licht Kapitein Van der Kamp het anker na een kort verblijf aan wal en zet koers naar IJmuiden. De MV Mi Amigo mag de haven niet binnenvaren en gaat voor de kust weer voor anker. De Nederlandse kustwacht komt aan boord en wil de scheepspapieren zien. Deze blijken niet aanwezig te zijn, de MV Mi Amigo staat nergens geregistreerd. Nadat een bedrijf zich garant heeft gesteld voor de havengelden mag het schip de haven binnenlopen en wordt gelijk naar Amsterdam gesleept. De Nederlandse autoriteiten kunnen het schip niet in beslag nemen omdat de zender niet kompleet is. Wel constateert zij dat de MV Mi Amigo een wrak is en wordt aan de ketting gelegd totdat alle noodzakelijke reparaties zijn uitgevoerd. Op 1 januari 1973 wordt het schip de haven van Amsterdam uitgesleept nadat de reparaties zijn uitgevoerd. Op weg naar zee wordt het schip bij IJmuiden door de Scheepvaartinspectie tegengehouden en wederom aan de ketting gelegd. Eerst moet een lek in de machinekamer worden gerepareerd. Pas de volgende dag arriveert de MV Mi Amigo op haar ankerplaats en worden de testuitzendingen hervat op 1187 kHz. Op 18 januari 1973 om 23:50 uur word er een SOS bericht uitgezonden door Tony Allen: “There is a fire in our engine room, please call your local coastguard or the police immediately. This is the Mi Amigo, Radio Caroline, the Mi Amigo, Radio Caroline, we have a fire on board”. Even later meldt Andy Archer dat de brand is geblust.
Radio Veronica
Vanaf 11 tot en met 20 april 1973 worden de uitzendingen van Radio Veronica verzorgt vanaf de MV Mi Amigo. Omdat de Nordeney, het schip van Veronica, is gestrand op de Nederlandse kust heeft Ronan O’Rahilly het schip verhuurd aan de Veronica organisatie.
Rob Out en Tineke vanaf de MV Mi Amigo
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Met behulp van deze extra inkomsten wordt er een tweede studio ingericht en de antenne herstelt. Op 13 mei 1973 start de testuitzendingen op 388 meter (773 kHz) met de 10 kW zender. Op 15 mei 1973 start ook de testuitzendingen op 1187 kHz met de 50 kW zender. Op 31 mei 1973 start op 773 kHz het station Radio Caroline One en op 1187 kHz Radio Caroline Two.
Rob Stenders en Ad Bouman over Ms Olga/ Mi Amigo/ Radio Caroline North & Caroline South
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio Atlantis en Radio Seagull
Oprichter van Radio Atlantis is Adriaan van Lanschoot. Hij was toen 25 jaar en een vermogend zakenman. Hij huurt in 1973 voor drie maanden één van de twee zenders aan boord van de MV Mi Amigo voor een bedrag van 6.000 Euro per week. De uitzendingen zijn bestemd voor België, maar omdat België al sinds 1962 een anti-zeezenderwet heeft worden de studio’s gevestigd in Oostburg (NL). Daar worden alle programma’s opgenomen, er is geen live presentatie. De zender begint op 15 juli 1973 om 12:00 uur met uitzenden. Er wordt dagelijks uitgezonden van 6:00 tot 19:00 uur. Het station wordt snel populair in België, men sprak in die tijd van 5 miljoen luisteraars.
One is de Engelse service, Two de Nederlandse service. Op 26 juni 1973 om 19:46 uur gaan beide zenders uit de lucht als gevolg van een kapotte generator. Er worden twee nieuwe 200 kVa generators geïnstalleerd en er worden wederom reparaties aan de antenne uitgevoerd. Op 15 juli 1973 worden de uitzendingen hervat vanaf de MV Mi Amigo. De uren van 06:00 tot 19:00 uur worden verhuurd aan Radio Atlantis. op 24 juli 1973 worden de overige uren gevuld door Radio Seagull. Dit is de opvolger van Radio Caroline en het format bestaat uit progressieve muziek.
Op 30 september 1973 moeten de uitzendingen vanaf de MV Mi Amigo gedurende 15 uur worden gestaakt i.v.m. een storm. Op 1 oktober 1973 breekt een deel van de zendmast op de MV Mi Amigo en wordt een tijdelijk een antenne aangebracht. De uitzendingen worden op 5 oktober hervat op 1187 kHz, maar de ontvangstkwaliteit is slecht. Op 18 oktober breekt de mast volledig af en gaat Radio Atlantis uit de lucht. Adriaan van Lanschoot is niet instaat om het contract, dat afloopt, te verlengen omdat anderen een beter bod hebben gedaan.
Pas op 23 november 1973 wordt een nieuwe mast geplaatst. Deze kan niet direct in zijn geheel gemonteerd worden als gevolg van het slechte weer. Pas op 24 december 1973 is de geel geverfde mast af. Nog dezelfde middag beginnen de testuitzendingen, zonder stations identificatie maar met de Caroline tune. Op 28 december 1973 om 06:00 uur start de testuitzendingen van Radio Mi Amigo die de plaats in neemt van Radio Atlantis overdag.
Op 7 januari 1974 komt Radio Seagull vanaf 21:00 uur weer in de lucht. Op 6 februari 1974 werkt de 50 kW zender weer op vol vermogen en is het ontvangst over heel Europa uitstekend. Ontvangstrapporten komen binnen vanuit India tot aan Texas. Op 23 februari 1974 wordt de naam Radio Seagull zonder aankondiging vervangen door Radio Caroline.
Op 27 februari 1974 is er een link up met Hilversum III. Tijdens deze uitzending legt Peter Chicago uit waarom de 50 kW zender van Radio Caroline zo goed doorkomt in Europa. In deze tijd start Radio Caroline met een Album format. Op 14 april 1974 word het 10-jarig bestaan van Radio Caroline gevierd met speciale uitzendingen. ‘s Avonds op 19 april 1974 gaat Radio Caroline uit de lucht i.v.m. werkzaamheden aan de antenne. Op 1 juli 1974 wordt het Den Haag kantoor van Radio Caroline gesloten en verhuist naar Spanje, op hetzelfde adres als Radio Mi Amigo. Dit i.v.m. de anti zeezenderwet die op 1 september 1974 in Nederland in werking treedt. Op 29 augustus 1974 vertrekt de MV Mi Amigo naar de Engelse kust. Hierbij wordt zij vergezeld door een sleepboot die het anker vervoerd. De volgende morgen gaat zij voor anker voor de kust van Essex. Op 31 augustus 1974 stoppen alle overige zeezenders, alleen de uitzendingen vanaf de MV Mi Amigo, die van Radio Caroline en Radio Mi Amigo, gaan door.
Radio Mi Amigo
Op 29 september 1973 wordt er vanaf de MV Mi Amigo, na de zendersluiting van Radio Atlantis, tussen 19:00 en 20:00 uur het programma ‘Joepie’ uitgezonden, gepresenteerd door Bart van de Laar. Dit gebeurde zonder stationsidentificatie. De volgende avond presenteert Bart van de Laar wederom het programma, nu onder de naam Radio 385. Op 6 oktober 1973 is de derde uitzending, nu onder de naam Radio Mi Amigo. Ook de volgende avond is er weer een uitzending, nu gevolgd door een uitzending van Dominee Toornvliet. De daar opvolgende week worden er enkele programma’s uitgezonden onder de naam Radio Mi Amigo tijdens de uitzenduren van Radio Atlantis. Het is de bedoeling dat Radio Mi Amigo de Belgische zender Radio Atlantis snel gaat vervangen op de MV Mi Amigo, maar het afbreken van de zendermast voorkomt dit. Op 28 december 1973 start de officiële testuitzendingen van Radio Mi Amigo van 6:00 ut tot 21:00 uur. Op 1 januari 1974 starten de officiële programma’s. Al na een uur worden ze gestopt i.v.m. generator problemen. Pas de volgende ochtend is de zender weer terug in de lucht. De uitzendtijden zijn van 7:00 uur tot 21:00 uur.
Alle programma’s worden opgenomen in Nederland om de Belgische wetgeving te omzeilen. Reclame boodschappen van Belgische bedrijven worden voorgelezen uit tijdschriften, ook om de Belgische wetgeving te omzeilen. Op 10 januari 1974 wordt gestart met Engelstalige uitzendingen van 20:00 uur tot 21:00 uur. Tijdens de maand februari (1974) is de zender regelmatig uit de lucht als gevolg van het slechte weer op de Noordzee. Dit bemoeilijkt ook het aan boord brengen van de tapes met de programma’s. Dit probleem wordt opgelost door non-stop muziek uit te zenden. Na drie maanden heeft Radio Mi Amigo al een luisterdichtheid van 12,3% in Nederland. Hilversum III heeft 13,3% en Radio Veronica 10,3%. Commercieel gaat het de zender voor de wind, vele grote Belgische, Nederlandse en Franse bedrijven adverteren nu op de zender. In deze tijd bestaat 15% van de zendtijd uit reclameboodschappen. Vanaf 8 juni 1974 zend Radio Mi Amigo uit van 7:00 tot 20:00 uur en vanaf 1 augustus van 7:00 tot 19:00 uur.
Op 29 augustus 1974 verlaat de MV Mi Amigo haar ankerplaats voor de Nederlandse kust en gaat de volgende dag voor anker voor de kust van Engeland. Op 31 augustus 1974 wordt het verdrag van Straatsburg geratificeerd door de Nederlandse regering en net als Radio Caroline gaat ook Radio Mi Amigo gewoon verder met uitzenden. Eigenaar Sylvain Tack verhuist de Mi Amigo studio’s na een inval net op tijd naar het Spaanse Playa de Aro. In de programma’s van radio Mi Amigo worden de commercials voortaan aangekondigd met “voor u gelezen in …” om de wetgeving te omzeilen. Ook start Radio Mi Amigo met het uitzenden van de Nederlandse Top 40, voorheen uitgezonden door Radio Veronica. De Top 40 wordt gepresenteerd door Frans van der Drift. Stan Haag komt over van Radio Veronica. Hij presenteert bij Radio Mi Amigo zijn oude programma’s: de Juxebox en Stan Haag vandaag.
In november 1975 slaat de MV Mi Amigo los van haar anker en loopt op een zandbank. Nog dezelfde dag wordt de boot geënterd door de Engelse marine. Live in de programma’s van Caroline is een woordenwisseling tussen de Engelse RCD medewerkers en Caroline DJ’s te horen: “will you shut it down please” - “look, we’ve got no music, there’s nothing …. don’t cut …..”. Stilte volgt en Radio Mi Amigo is uit de lucht. Door toedoen van de Sylvain Tack wordt het zendschip weer vrijgegeven. Op 1 december 1975 is Radio Mi Amigo terug in de lucht op maximaal vermogen: 50 kW. Op 2 december 1975 om 23:30 uur gaat de zender uit de lucht. Op 3 december 1975 is het station terug in de lucht met 10 kW. Op 18 januari 1976 presenteert Bert Bennet zijn laatste programma voor Radio Mi Amigo en wordt opgevolgd door Tim Ridder (Bart van Leeuwen). Op 10 september 1976 slaat de Mi Amigo van haar anker en is op drift. Op 1 december 1976 verhuist Radio Mi Amigo naar 192 meter en neemt Radio Caroline de 259 meter in gebruik. Radio Mi Amigo verhuist op 22 augustus 1977 naar 212 meter. Vanaf 1 december 1977 zitten Caroline en Mi Amigo weer beiden op dezelfde golflengte: 319 meter.
Op 20 oktober 1978 begeeft de generator het aan boord van de MV Mi Amigo. DJ Marc Jacobs heeft nog net tijd om te roepen: ‘Wegens onvoorziene omstandigheden moeten wij nu uit de lucht’. Op 10 januari 1979 is de MV Mi Amigo zinkende en verlaten de bemanningsleden het schip. Later op de dag gaat Peter Chicago terug aan boord en weet de pompen aan de praat te krijgen. De MV Mi Amigo is gered. Pas op 14 april 1979 worden de uitzendingen vanaf de MV Mi Amigo hervat, maar wel zonder Radio Mi Amigo.
Caroline tussen 1974 en 1980
Het is wederom Radio Caroline die doorgaat na inwerkingtreding van de anti zeezenderwet in Nederland. De MV Mi Amigo verhuist naar de Engelse kust. Ook Radio Mi Amigo, die ook uitzend vanaf de MV Mi Amigo, gaat door. In November 1975 slaat de MV Mi Amigo los van haar anker en loopt op een zandbank. Nog dezelfde dag wordt de boot geënterd door de Engelse marine. Live in de programma’s van Caroline is een woordenwisseling tussen de Engelse RCD medewerkers en Caroline DJ’s te horen: “Will you shut it down please” - “look, we’ve got no music, there’s nothing …. don’t cut …..”. Stilte volgt en Caroline is uit de lucht. Door toedoen van de Belg Sylvain Tack, eigenaar van Radio Mi Amigo, wordt het zendschip weer vrijgegeven.
Vanaf 15 mei 1976 gaat Radio Caroline ook overdag uitzenden. Op 259 meter is Radio Caroline te beluisteren in en avond- en nachturen als Radio Mi Amigo niet uitzendt, op 192 meter is Radio Caroline 24 uur per dag in de lucht. Op 10 september 1976 slaat de Mi Amigo van haar ankers en raakt op drift. Radio Mi Amigo verhuist op 11 december 1976 naar 192 meter en Radio Caroline gaat 24 uur per dag uitzenden op 259 meter. Op 3 maart 1977 verhuist Caroline naar 953 kHz en op 5 juli naar 962 kHz. Beiden frequenties worden aangekondigd als 319 meter. Met ingang van 1 december 1977 zenden beide stations, Radio Mi Amigo en Radio Caroline, uit op 319 meter. Op 20 oktober 1978 begeeft de generator het op de MV Mi Amigo. Deze wordt pas op 17 december 1978 vervangen door een nieuwe. De nieuwe generator wordt gebracht door de Scheveningen 54, het nieuwe zendschip van Radio Delmare. Op 10 januari 1979 is de MV Mi Amigo zinkende en verlaten de bemanningsleden het schip. Later op de dag gaat Peter Chicago terug aan boord en weet de pompen aan de praat te krijgen. De MV Mi Amigo is gered.
- Meer informatie over Radio Delmare
Pas 14 april 1979 is de herstart van Radio Caroline. De volgende dag starten ook Nederlandstalige programma’s, gemaakt door DJ’s van het Amsterdamse Unique FM, zoals Paul de Wit en Rob Hudson. Later zal ook Marc Jacobs met zijn Baken 16 terugkeren. Het openingsprogramma wordt gepresenteerd door de Nederlandse Caroline DJ’s en de Engelse DJ Tony Allan.
19 maart 1980 is het helaas afgelopen voor de MV Mi Amigo. Het stormt op de Noordzee. De hele middag heeft dj Hans Verlaan (Ton Lathouwers) al noodcodes omgeroepen. Na het nieuws van 17:00 uur zegt Hans in zijn programma: “Het is onmogelijk om programma’s te maken, alles komt nu naar beneden”. Gedurende de avond worden de noodcodes continu herhaald. Om 1 uur ’s nachts zijn het Caroline DJ’s Stevie Gordon en Tom Anderson die de zender sluiten: “(Stevie:) We are sorry to tell you that because of the severe weather conditions and also to the fact that we are shipping a lot of water, we are closing down and the crew is leaving the ship. obviously we hope to be back as soon as possible. to all on land, there is nothing to worry about, we are all safe, just for the moment we like to say goodbye, (Tom:) yeah, it is not a very good ocasion really, i have to hurry because the life boat is standing by, we are not leaving and disappearing, we are going on to the lifeboats, hoping that the pumps can take it, uuum, if we can we will be back, if not, well i don’t like to say it, (Stevie:) i think we will be back, one way or the other, (tom:) yeah, i think so (Stevie:) from all of us at the moment: goodbye and god bless”. Alle bemanningsleden worden van boord gehaald. Die avond zinkt de Mi Amigo in een vliegende storm.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Ms King David
‘You have been listening to Capital Radio, broadcasting on 1115 Kc/s, 270 metres on the medium wave band. Capital Radio transmits with a power of 10 kW from the motor vessel King David anchored in international waters. Capital Radio is owned and operated by the world body to the broadcasting profession, the International Broadcasters Society. Capital Radio is dedicated to the saving of human lives and the salvation of human beings. Capital Radio offers an alternative radio service to the governmental controlled broadcasting stations. Capital Radio is free radio, good radio. We hope you’ve enjoyed listening to us, it has been fun serving you. Do join us again tomorrow morning at 0600 hours, won’t you? Good night’.
Dit is de tekst waarmee Capital Radio dagelijks haar uitzendingen beëindigde. Het vertelt in het kort alles over het station.
Het schip, de MS King David, is geregistreerd in Liechenstein. Daarmee was dit het eerste schip dat daar geregistreerd werd. Op 25 april 1970 vertrekt de MS King David naar zee maar moet al snel terugkeren naar de haven i.v.m. antenne problemen. Op 1 mei 1970, het schip ligt inmiddels voor de kust van Noordwijk, wordt gestart met de testuitzendingen (een band met daarop de BBC World Services). Het officiële testen begint op 14 juni 1970. Ondanks het feit dat de zender niet meer dan 1 kW vermogen heeft is de zender goed te ontvangen in Engeland, België en Nederland.
Op 1 september 1970 wordt begonnen met de reguliere uitzendingen, lichte en klassieke muziek, onderbroken door jingles van Capital Radio in het Engels en Nederlands. Na een paar dagen moet het station al weer de lucht uit i.v.m. problemen met de antenne. Terugkeren naar de haven van IJmuiden is niet direct mogelijk. Het blijkt onmogelijk te zijn het anker binnen te halen. Daarom werd op 11 september 1970 besloten de ankerketting door te zagen. De eerste gaat zonder problemen los, bij de tweede gaat het goed fout. Een van de medewerkers, Arie van der Bent, wordt gegrepen door een ankerketting en moet met een helikopter van de marine worden afgevoerd. De verwondingen zijn dusdanig dat zijn linkervoet moet worden geamputeerd.
In IJmuiden wordt er een nieuw ankersysteem aangebracht en wordt de antenne gerepareerd. Op 8 oktober 1970 is alles gereed maar na een paar uur op zee gaat het weer fout met de antenne. 10 oktober 1970 is Capital Radio terug in de lucht. 11 november 1970 om 02:00 uur ontdekt de kapitein van de MS King David dat het schip van zijn ankers is geslagen en op drift is. Scheveningen Radio ontvangt om 15:35 uur de volgende boodschap: ‘Five miles abeam Noordwijk, drifted from anchorage, engine broken down, require tug’. Om 16:30 uur is het schip nog maar anderhalve mijl van de kust verwijderd. Een uur later loopt ze op het strand van Noordwijk. Na de stranding verlaat, op twee mensen na, iedereen de boot. Op 13 november 1970 trek de sleepboot Hector, van Wijsmuller, haar van het strand. International Broadcasters Society was niet in staat de rekening te betalen (30.000 Euro) omdat al het geld al was geïnvesteerd in het project. Capitol Radio komt niet meer terug, International Broadcasters Society gaat failliet.
In 1972 is de boot verkocht en werd tot 1983 gebruikt als opslagplaats. Toen werd de bovenbouw afgebroken waarna het gebruikt werd als drijvende kade. In 1994 werd het tot zinken gebracht waarna ze gebruikt werd als oefenplaats voor duikers uit Nijmegen.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
MV Olga Patricia
Brittain radio
Op 20 april 1966 wordt er tijdens een persconferentie in Londen twee nieuwe zeezenders aangekondigd, Britain Radio en Radio England. Beide zullen gaan uitzenden vanaf de MS Laissez Faire. Op de geplande startdatum, 30 april 1966, was het schip nog niet gearriveerd op haar beoogde ankerplaats.
Op 3 mei 1966 worden de eerste testuitzendingen verzorgd op 1320 kHz (227 meter) en 845 kHz (355 meter) met twee 55 kW zenders van Continental Electronics. Op 3 juni 1966 begeeft de stroomgenerator het en moet er een nieuwe worden geïnstalleerd. Dezelfde dag wordt er een klacht ontvangen uit Italië i.v.m. storing door Radio England in de avonduren van Roma II. Om die reden wisselt Britain Radio van frequentie met Radio England. Britain Radio gaat uitzenden op 845 kHz en Radio England op 1320 kHz. Het vermogen van de zender van Radio Britain wordt in de avonduren teruggebracht tot 25% van de werkelijke capaciteit. Op 19 juni 1966 wordt gestart met de reguliere uitzendingen van beide zenders. 19 juli 1966 maken beide stations bekend dat ze bij de Britse overheid een aanvraag hebben ingediend om te mogen uitzenden vanaf land. De vergunningaanvraag wordt afgewezen.
Op 29 september 1966 schrijft Britain Radio geschiedenis door het uitzenden van een verkiezingsreclameboodschap van M.M. McLaren, kandidaat bij de lokale verkiezingen in Harwich. Het is Engeland sinds 1947 bij wet verboden om reclame te maken bij verkiezingen middels radio en tv. Een zeezender blijkt niet onder deze wet te vallen. M.M. McLaren wint de verkiezingen.
Britain Radio trekt niet het publiek wat men graag wilde. Als gevolg daarvan stopt het station op 22 februari 1967 en wordt vervangen door Radio 355.
Radio England
Op 20 april 1966 wordt er tijdens een persconferentie in Londen twee nieuwe zeezenders aangekondigd, Britain Radio en Radio England. Beide gaan uitzenden vanaf de MS Laissez Faire. Op de geplande startdatum, 30 april 1966, is het schip nog niet gearriveerd op haar beoogde ankerplaats. Op 3 mei 1966 worden de eerste testuitzendingen verzorgd op 1320 kHz (227 meter) en 845 kHz (355 meter) met twee 55 kW zenders van Continental Electronics. Op 3 juni 1966 begeeft de stroomgenerator het en moet er een nieuwe worden geïnstalleerd. Dezelfde dag wordt er een klacht ontvangen uit Italië i.v.m. storing door Radio England in de avonduren van Roma II. Om die reden wisselt Britain Radio van frequentie met Radio England. Britain Radio gaat uitzenden op 845 kHz en Radio England op 1320 kHz. Het vermogen van de zender van Britain Radio wordt in de avonduren teruggebracht tot 25% van de werkelijk capaciteit. Op 19 juni 1966 wordt gestart met de reguliere uitzendingen van beide zenders. 19 juli 1966 maken beide stations bekend dat ze bij de Britse overheid een aanvraag hebben ingediend om te mogen uitzenden vanaf land. De vergunningaanvraag wordt afgewezen.
Het format van Radio England slaat niet aan bij zowel het publiek als de DJ’s. Op 13 november 1966 stopt Radio England met uitzenden en wordt het vervangen door de Nederlandse zender Radio Dolfijn.
Radio 355
Na zijn vertrek bij Radio 390 richt Ted Allbeury samen met John Withers Carstead Advertising Ltd. op. De broer van John, Tony Windsor (ex Radio London) wordt benoemd tot programma directeur. De programmering zal dezelfde format hebben als Radio 390.
Op 3 juli 1967 wordt er vanaf de Lassez Faire een SOS bericht uitgezonden: “We have a man on board who is threatening murder. He has already assaulted the Captain”. De politie van Clackton-on-sea besluit dit voorval over te dragen aan de marine omdat het buiten hun jurisdictie valt. De Royal Navy wordt ingelicht maar ook deze besluit niet in te grijpen. De volgende morgen arriveert de tender (Offshore Two). Twee Nederlanders worden van boord gehaald. Zij worden uitbetaald en krijgen een enkele reis Nederland.
Op 2 augustus 1967 kondigt het station aan op 5 augustus te stoppen. Het huurcontract loopt op die dag af en met de komst van de Marine Offences Act heeft het geen zin meer om het contract te verlengen. Nadat iedereen afscheid heeft genomen wordt op 6 augustus 1967 om 00:15 uur de zender uitgezet.
Radio Dolfijn/ radio 227
Op 14 november 1966 vervangt Radio Dolfijn de Britse zender Radio England. Er wordt gestart met hetzelfde format als bij Britain Radio, maar nu voor de Nederlandse luisteraars. Radio Dolfijn bouwt een redelijke populariteit op in Nederland en wordt al gauw in de volksmond Flipper Radio genoemd. Begin 1967 wordt er in de avonduren gestart met een top 40 format. Deze blijkt zo populair dat men, na uit de lucht te zijn geweest voor onderhoud aan het schip, de naam wijzigt in Radio 227 en van 06:00 tot 24:00 uur met een top 40 format gaat werken.
- Enkele herinneringen aan radio 227 (Soundscapes)
- Radio 227 terug in Gelderland
Op 21 juli 1967 wordt de DJ’s aan boord verteld dat ze vanaf 18:00 uur niet meer nodig zijn omdat de programma’s tot middernacht op tape staan. Ze vertrekken naar Harwich en verdwijnen de volgende morgen terug naar Nederland. Dit is het einde van Radio Dolfijn/Radio 227.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Uilenspiegel
Georges de Caluwe krijgt in 1922 een vergunning voor het opzetten van een commercieel radiostation. Officiële naam van de zender wordt Radio Antwerpen, maar wordt al snel Radio Kerkske genoemd omdat de antenne van de zender wordt geplaatst op een kerktoren. Tijdens de Duitse invasie van België in mei 1940 wordt de zender vernield om te voorkomen dat hij zou worden misbruikt tegen de Duitsers. Na de Tweede Wereldoorlog worden alle radio-uitzendingen door niet staatszenders verboden, Georges de Caluwe krijgt geen vergunning meer voor zijn Radio Antwerpen. Door het succes van Scandinavische zeezenders besluit in 1962 de 73 jarige Georges de Caluwe zijn radiostation terug in de lucht te brengen via de Noordzee. Hij koopt een Franse marineboot, de Crocodile, en noemt het schip Uilenspiegel. Aan boord wordt een 10kW zender geplaatst en in de Belgische plaats Edegem wordt een studio ingericht voor het opnemen van de radioprogramma’s. Een tweede schip wordt aangekocht als tender en krijgt de naam Nelle.
Er worden 3 verschillende begindata genoemd van de zender op 1492 kHz: 12 oktober 1962 om 14:25 uur, 14 oktober 1962 in de avond en 15 oktober 1962 om 14:25 uur. De programmering bestaat uit Vlaamse programma’s tussen 07:00 en 24:00 uur, m.u.v. het programma Il Y’a De La Musique dat tussen 16:30 en 17:00 uur werd uitgezonden in het Frans. Er wordt zowel populaire muziek als klassiek gedraaid. Elke dag om 12:00 uur is er een verzoekplatenprogramma en de dagelijkse uitzendingen worden beëindigd met een toespraak van Georges de Caluwe.
Rob Stenders en Ad Bouman over de Uilenspiegel/ Radio Antwerpen
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Niet lang na de start van de zender wordt er ook gestart met uitzendingen op 7600 kHz (41 meterband). Ontvangstrapporten worden ontvangen uit Canada. Het succes van Radio Antwerpen is voor de officiële Belgische omroep (BRT) reden om ook tot middernacht te gaan uitzenden.
In november 1962 moet Radio Antwerpen tijdelijk uit de lucht nadat tijdens een storm, de zendmast is afgebroken.
Begin december 1962 neemt de Belgische regering de anti-zeezenderwet aan en maakt plannen om op 13 december 1962 het schip te enteren. Deze entering gaat niet door als gevolg van het slechte weer. Wel overlijd op die dag Georges de Caluwe in Antwerpen na een operatie.
In de vroege uren van 16 december 1962 wordt de bemanning aan boord wakker gemaakt omdat het schip water maakt en als gevolg daarvan de zenders zijn beschadigd. Het schip is zinkende en in de loop van de dag worden de opvarenden door een Belgische reddingsboot van boord gehaald. Bij deze actie overlijdt een van de reddingswerkers. De Uilenspiegel is inmiddels losgeslagen van zijn anker en loopt nog dezelfde dag op het strand van Cadzand (Nederland). Het schip heeft daar tot 1971 op het strand gelegen voordat het uit veiligheidsoverweging werd verwijderd.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Galaxy
Op 19 november 1964 gaat de Galaxy voor anker in de Theemsmonding. Deze voormalige mijnenveger uit 1945 is in Miami omgebouwd tot zendschip. Direct na aankomst starten de testuitzendingen op 725 en 926 kHz zonder stationsidentificatie. De Galaxy blijkt binnen de territoriale wateren te liggen en na een tip gaat de zender uit verhuist de Galaxy naar een locatie buiten de territoriale wateren. Op 5 december 1964 worden de testuitzendingen hervat op 1125 kHz en op 18 december 1964 op 1133 kHz. In de nachtelijk uren wordt er ook getest op 1079 kHz. Op 23 december 1964 starten de reguliere uitzendingen met een vermogen van 17 kW. Radio London is al vrij snel populair bij het Engelse luisterpubliek. Het gebruikte format is hier debet aan.
Op 24 december 1965 wordt om politie assistentie gevraagd omdat een van de bemanningsleden zijn collega’s bedreigt met een mes. Kort daarop wordt hij van boord gehaald en teruggestuurd naar Nederland.
Op 11 januari 1966 staat er windkracht acht op de Noordzee. De Galaxy raakt op drift en de volgende morgen moet Radio London uit de lucht omdat ze binnen de territoriale wateren is gekomen. Een sleepboot brengt terug naar haar ankerplaats en om 13:00 uur worden de uitzendingen hervat.
In februari 1966 wordt er een overeenkomst gesloten met de Performing Rights Society over de afdracht van auteursrechten. In mei 1966 wordt een 75 kW zender in gebruik genomen. Radio London is nu in heel Europa te ontvangen.
Op 28 juli 1967 maakt Radio London bekend dat zij op 14 augustus 1967 zullen stoppen i.v.m. de inwerking treding van de Marine Offences Act. Op die dag wordt om 13:00 uur, als A day in the life van The Beatles is afgelopen, de zender uitgezet.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
mv Magda Maria
Eind jaren 70 zijn enkele Belgisch zakenmensen bereid twee miljoen Euro te investeren in een nieuw Nederlandstalig radiostation die moet gaan uitzenden vanaf de Noordzee. In Noord-Amerika wordt een kustvaarder aangekocht. In het Duitse Cuxhaven wordt de boot gedeeltelijk omgebouwd tot zeezender. Om te voorkomen dat de Duitse overheid weet krijgt van de plannen wordt de boot, inmiddels mv Magda Maria gedoopt, verplaatst naar de haven van Dublin (Ierland). Hier wordt de zendapparatuur geplaatst en wordt een 80 meter hoge aluminium antenne gemonteerd. Vlak voor het afronden van alle werkzaamheden kreeg de Ierse pers lucht van het project en wordt overhaast de haven van Dublin verlaten. Tijdens het vertrek breekt de antennemast voor de helft af als gevolg van een botsing met een kraan.
Eind juli 1981 gaat de mv Magda Maria voor anker, 9 mijl uit de kust van Katwijk aan Zee. Op 26 juli 1981 starten de testuitzendingen op 270 m (1107 kHz) onder de naam Radio Paradijs. De mv Magda Maria bevat twee 10 kW middengolfzenders en één 30 kW FM zender. De programma’s van Radio Paradijs worden opgenomen in Nederlandse studio’s. Vanaf het schip zou, naast Radio Paradijs, ook Radio Monique gaan uitzenden via de middengolf.
In 1981 lag voor de Nederlandse kust het zendschip van Radio Paradijs, de mv Magda Maria. Een van de twee aanwezige middengolfzenders was bestemd voor de zender Radio Monique. Door vroegtijdig ingrijpen van de Nederlandse overheid zijn de plannen hiervoor nooit uitgevoerd.
Omdat er aan boord van de mv Magda Maria Nederlanders zijn besluit de Nederlandse regering tot ingrijpen. Op zaterdag 1 augustus 1981 wordt het schip door de Nederlandse rijkspolitie geënterd. Twee Nederlanders en twee Ieren worden aan boord gearresteerd. De rest van de bemanning weet te ontvluchten met een rubberbootje. De ankerketting wordt doorgebrand en de mv Magda Maria wordt naar de haven van Amsterdam gesleept en aan de ketting gelegd. Op het moment van de entering was Radio Paradijs niet in de lucht.
De eigenaar van het schip, het Panamese Panlieve, spant een rechtzaak aan tegen de Nederlandse Overheid omdat de inbeslagname plaatsvond in internationale wateren en dus niet bevoegd was. Deze rechtzaak wordt gewonnen de rechter beslist dat de mv Magda Maria moet worden teruggesleept naar haar ankerplaats, echter zonder de zendkristallen. De mv Magda Maria wordt uiteindelijk verkocht aan een slopersbedrijf en wordt aan het eind van de jaren 80 in de Brugge gesloopt.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Ross Revenge
Radio Caroline
Op 20 augustus 1983 komt Radio Caroline terug. Vanaf een prachtig nieuw zendschip de Ross Revenge starten de Engelstalige uitzendingen op 963 kHz. Vanaf 16 december 1984 met de programma’s van Radio Monique, later Radio 558 en Radio 819. Met ingang van 9 augustus 1985 start de Britse DTI met de inzet van spionage schepen die de Ross Revenge dag en nacht in de gaten houden. In november 1985, na het stoppen van Laser 558, verhuist Radio Caroline 558 kHz. Op 25 november 1987 om 3.50 uur breekt de grote zendmast op de Ross Revenge af en komt pas op 3 december op laag vermogen terug in de lucht. Vanaf 13 februari 1988 zend Radio Caroline weer uit op vol vermogen. Vanaf 9 juli 1988 neemt Radio 558 de Nederlandstalige uitzendingen over van Radio Monique. Op 5 november 1988 verhuist Radio 558 naar 819 kHz en start Caroline op 558.
Op 19 augustus 1989 wordt de Ross Revenge door de Britse en Nederlandse opsporingsdienst geënterd en gestript van vrijwel alle apparatuur. Voordat de RCD medewerkers aan boord zijn wordt veertig minuten lang noodoproepen gedaan via de middengolfzender tijdens het continu draaien van de station song Caroline: “25 years on the air en now we are illegally boarded in international waters, please help us !” , “please call the coastguards or anybody in authority who can help us” en “this is Radio Caroline, we love you to much to leave you forever”’.
Op 1 oktober 1989 is Radio Caroline terug in de lucht met zeer laag vermogen. Op 5 november 1990 is het station voor het laatst in de lucht. De Ross slaat uiteindelijk van haar ankers op 20 november 1991 en strand om 3.50 uur op de zandbank Good Wind Sands.
Radio Monique
Toen in augustus 1983 de Ross Revenge van Radio Caroline voor de Britse kust voor anker ging nam de Monique organisatie contact op met Ronan O’Rahilly. Er werd een overeenkomst gesloten om vanaf oktober 1984 de 50 kW zender te huren en die overdag te gebruiken voor het uitzenden van Nederlandstalige uitzendingen. Radio Monique wordt gefinancierd door enkele Nederlandse en Belgische zakenmensen en de Canadese Loterij 6/49. Voor het maken van de programma’s wordt gebruik gemaakt van Music Media International, het bedrijf van Fred en Gerda Bolland. Het bedrijf werkt legaal omdat ze programma’s maakten voor diverse legale radiostations in België en Spanje.
Omdat er zender en antenne problemen zijn op de Ross Revenge moet de start van de zender worden uitgesteld maar op 15 december 1984 is het dan zover. Radio Monique start op 963 kHz met testuitzendingen. Om 12:00 uur op deze 16e december is het dan zover. Radio Monique start met haar officiële uitzendingen. Er worden programma’s zowel live van boord gepresenteerd als vanaf band uitgezonden.
In oktober 1987 wordt Radio Monique verkocht, maar veel plezier zal de nieuwe eigenaar niet hebben van de zender. Een maand later verhuist de zender van de 963 kHz naar 819 kHz. Kort daarna, op 25 november 1987 breekt tijdens een storm de zendmast op de Ross Revenge. Radio Caroline is vrij snel terug met een noodantenne. Voor Radio Monique wordt in mei 1988 een glasfiberantenne geïnstalleerd, maar deze kan het hoge zendvermogen niet aan en smelt al bij de eerste test. Besloten wordt om de 558 kHz van Radio Caroline overdag beschikbaar te stellen aan de Monique organisatie. Radio Monique gaan nu verder als Radio 558.
Radio 558
Vanaf 9 juli 1988 neemt Radio 558 de Nederlandstalige uitzendingen over van Radio Monique op de Ross Revenge. Op 5 november 1988 verhuist Radio 558 naar 819 kHz en wordt de naam omgedoopt in Radio 819.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Frederica
De jongeren in Engeland in het begin van de jaren 60 maken kennis via de bioscoop met de Amerikaanse muziek: rock ‘n’roll, blues, rhytum & blues. Jonge Engelse artiesten beginnen deze muziekstijlen over te nemen. De Ier Ronan O’Rahilly komt in die tijd naar Londen met het idee om ‘iets’ te gaan doen in de filmbusiness. Al snel raakt hij betrokken bij de muziekscène en wordt manager van nieuwe jonge artiesten. Het is moeilijk in die tijd om als beginnend artiest een platencontract te krijgen. De gevestigde platenmaatschappijen zien niks in deze nieuwe muziekstijlen en dus begint Ronan O’Rahilly zijn eigen platenlabel. Als hij aanklopt bij de BBC krijgt hij te horen dat zij alleen maar platen draaien van gevestigde artiesten. Hij vangt ook bot bij Radio Luxemburg, op dat moment de enige commerciële zender voor Engeland. Luxemburg is alleen in de avonduren te ontvangen in Engeland en enorm populair bij het publiek. Als hij probeert om daar de platen van zijn artiesten gedraaid te krijgen wordt hij geconfronteerd met het feit dat de gevestigde platenmaatschappijen (Decca, Capitol, EMI) zendtijd kopen op Radio Luxemburg om hun artiesten gedraaid te krijgen. Ronan O’Rahilly laat tijdens een gesprek uit zijn mond vallen dat hij dan maar zijn eigen radiostation moet beginnen. De directie van Radio Luxemburg wijst hem lachend de deur. Wat zij op dat moment nog niet wisten was dat deze Ier het hele radiolandschap in Engeland op zijn kop zou gaan zetten. Naar aanleiding van o.a. het succes van Radio Veronica in Nederland ging Ronan O’Rahilly op zoek naar financiers om zelf een zeezender op te zetten. Tijdens een bezoek aan Amerika leest hij in de krant het verhaal over de dochter van President Kennedy die met haar pianospel een zakenbijeenkomst in het Witte Huis had verstoord. Dit rebelse gedrag vindt hij precies zoals zijn zender moet zijn en besluit dat de naam van zijn radiostation Radio Caroline moet worden.
Rob Stenders en Ad Bouman over Ms Olga/ Mi Amigo/ Radio Caroline North & Caroline South
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Rob Stenders en Ad Bouman over de Frederica/ Radio Caroline
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Met Britse, Ierse en Zwitserse financiers achter zich koopt hij een voormalig Deense passagiersveerboot: Frederica. De naam van de in 1930 gebouwde boot wordt gewijzigd in MV Caroline. Ze verlaat Rotterdam op 13 februari 1964 en zet koers naar de Ierse Republiek. De haven waar de boot binnenloopt, Greenore, is eigendom van Ronan O’Rahilly’s vader. De zenders worden geïnstalleerd door Athus Carrington, oud medewerker van zowel de BBC als de Marconi Company. Ook ligt daar de MV Mi Amigo, het zendschip van Radio Atlanta die op dat moment ook in gereedheid wordt gebracht. Ronan had Alan Crawford, die bezig is met het opzetten van Radio Atlanta, aangeboden om ook zijn schip, de MV Mi Amigo, daar verder te installeren. De vader van Ronan O’Rahilly besluit de MV Caroline voorrang te geven en de MV Mi Amigo moet buiten de haven voor anker gaan in afwachting van de uit te voeren werkzaamheden. Als wraak hiervoor geven de Atlanta medewerkers valse informatie over wie de Caroline organisatie als technici moeten inhuren. Resultaat bleef niet lang uit. Gedurende een testuitzending van een half uur (met muziek van Ray Charles) was het in de gehele Ierse Republiek onmogelijk om TV te kijken. Als wraak hiervoor ontvreemden de Caroline medewerkers de jingle machines uit de studio van Radio Atlanta. Op 26 maart 1964 verlaat de MV Caroline Greenore en gaat de volgende avond voor anker voor de kust van Felixstowe (UK). Dit is tegen de afspraak die Ronan O’Rahilly heeft gemaakt met Alan Crawford. De MV Caroline zou voor anker gaan bij de Isle of Man en de MV Mi Amigo van Radio Atlanta bij Felixstowe. Vijf minuten voor middernacht beginnen de testuitzendingen op 201 meter (1495 kHz). Eerste plaat die op Radio Caroline gedraaid wordt is Around Midnight van Jimmy McCriff. Op 28 maart 1964 beginnen de reguliere uitzendingen op 197 meter (1520 kHz). Er wordt geopend met een nummer van The Beatles: Can’t buy me love. De uitzendtijden zijn van 06:00 uur tot 18:00 uur.
Na twee dagen komen de eerste klachten binnen over storing van de communicatie tussen lichtschepen, reddingsboten en de vaste wal. De Britse autoriteiten vragen Panama, waar de MV Caroline is geregistreerd, om dit te onderzoeken. Commentaar van de Caroline organisatie bij monde van Chris Moore: “We would be the last to endanger life, in fact our main transmitter is available for help in an emergency. We are transmitting in the broadcasting band and all we want to do is to entertain people”.
Op 7 april 1964 trekt Panama de registratie van het schip in en maken enkele belangrijke advertentie bureaus bekend geen zaken meer te doen met Radio Caroline. Als gevolg hiervan gaat de MV Caroline een mijl verder uit de kust voor anker om verdere problemen te voorkomen. Ondanks de herhaaldelijke dreigementen van de Britse overheid en dankzij een groeiend aantal luisteraars wordt al vrij snel besloten om de uitzenduren uit te breiden tot eerst 22:00 uur, later zelfs tot 03:00 uur. Uit marktonderzoek blijkt op 1 mei 1964 dat Radio Caroline dagelijks door 7 miljoen mensen wordt beluisterd (op een potentieel van 20 miljoen). Op 11 mei 1964 komen er klachten binnen vanuit België. Radio Caroline veroorzaakt interferentie met een Belgische zender op 198,5 meter.
Op 3 juni 1964 maakt zowel Radio Caroline als Radio Atlanta bekend dat zij per direct gaan fuseren. De MV Mi Amigo van Radio Atlanta blijft op zijn plaats liggen en Radio Atlanta hervat op de volgende dag haar uitzendingen onder de naam Radio Caroline op 200 meter. De MV Caroline vertrekt dezelfde dag naar een ankerplaats bij de Isle of Man.
Na op 4 juni 1964 de ankerplaats bij Felixstowe te hebben verlaten vertrekt de MV Caroline naar een ankerplaats bij Isle of Man. Daar komt zij aan op 13 juni 1964. Onderweg gaan de uitzendingen door. Verder blijft alles bij het oude, de frequentie, zendvermogen, programmering ed. Tijdens een zuidwesterstorm in de nacht van 13 op 14 januari 1965 slaat de MV Caroline van haar anker. Het duurt ruim een week voordat er een nieuwe anker wordt bevestigd. Op 31 oktober 1966 worden er ‘s nachts testuitzendingen verzorgt op 259 meter (1169 kHz). Deze testuitzendingen gaan door tot 18 december 1966. Vanaf dat moment zend Radio Caroline North uit op 259 meter.
Op 15 augustus 1967 treed in het Verenigd Koninkrijk de anti-zeezenderwet in werking. Deze heeft alleen geen betrekking op Isle of Man. Het parlement van Isle of Man, The House of Keys, moet de wet bekrachtigen voordat hij ook daar in werking treed. Omdat de invoering van de anti-zeezenderwet wordt gezien als inmenging door Londen in interne aangelegenheden wordt de wet opgehouden. Hij treed pas op 1 september 1967 in werking. De handtekening wordt pas gezet een paar uur voordat de wet in werking zal treden. Radio Caroline North moet haar uitzendingen voor middernacht beëindigen. Bij de zendersluiting die dag spreekt Don Allen deze woorden op Radio Caroline North: “This is the Northern voice of Radio Caroline International on 259 meters, the continuing voice of free radio for the British Isles”. Net als Radio Caroline South (op de MV Mi Amigo) is nu ook Radio Caroline North een piratenzender geworden.
Op 3 maart 1968 komt er een eind aan het avontuur als de MV Caroline binnengesleept word in de haven van Amsterdam. Het schip zou de haven nooit meer verlaten.
The day the music died | Borkum Riff | Norderney | Mebo II | Ms Olga | Ms King David | Mv Olga Patricia | Uilenspiegel | Galaxy | Mv Magda Maria | Ross Revenge | Frederica |
Voor meer informatie:
- Mistgordijnen rond een zendschip
- Radio Caroline van binnenuit
H.Y.S. Veronica 5-3-8 Den Haag
Op donderdag 12 oktober 1972 kwamen de Haagse vereniging HYS en Veronica 538 tot elkaar en werd de combinatie HYS VERONICA 538 geboren. Waarom ijshockey?
Vraag een willekeurige Nederlander zijn favoriete sport te noemen, 10 tegen 1 dat hij voetbal als antwoord geeft. Vraag hem daarna welke sport na voetbal in Nederland de meeste toeschouwers trekt, weer 10 tegen 1 dat op deze vraag het antwoord schuldig zal blijven. Een logische consequentie van de eenzijdige voorlichting van de persmedia die voetbal tot het beste sportvoedsel van Nederland hebben verklaard, waarbij de overige sporttakken er bekaaid van afkomen. In het zondagavondse NOS-sport programma is meer dan vijftig procent gewijd aan voetbal, de ruim 250 andere sportorganisaties moeten het met de rest doen. Overigens is dat wel verklaarbaar. Een sport die 750 000 deelnemers telt en waaraan zich elk weekend honderdduizenden laven timmert nu eenmaal meer aan de weg. Maar reëel is dat niet.
De tweede sport die na voetbal in de belangstelling staat krijgt op de televisie af en toe eens een spotje van twee minuten. En toch heeft ijshockey een hoog bezoekers gemiddelde en in zijn totaliteit is dat gemiddelde waarschijnlijk hoger dan voetbal, want op bijna alle ijshockeybanen is het bezettingspercentage 80. Groningen en Heerenveen zijn practisch altijd uitverkocht. Tilburg, Geleen en destijds de HOKIJ voor 80 procent terwijl Den Bosch, Eindhoven, Nijmegen en Utrecht van dit percentage niet verafliggen. De belangstelling voor ijshockey groeit dus. En zeggen insiders niet dat deze snelste en sensationeelste teamsport ter wereld de sport van de toekomst in Nedeland gaat worden?
De gerichte publiciteit voor de voetbalsport krijgt nu dan ook een geduchte concurrent Radio Veronica die 12,5 jaar geleden de getuigenis aflegde van visie voor de toekomst te hebben, heeft zich nu doelbewust gericht op ijshockey de sport van de toekomst.
Op donderdag 12 oktober 1972 kwamen de Haagse vereniging HYS en Veronica 538 tot elkaar en werd de combinatie HYS VERONICA 538 geboren. Waarom ijshockey? Bul Verweij zag veel paralellen tussen Veronica 538 en HYS en Rob Out de immer nijvere producer van Veronica 538 wilde stunten In Canada is het de sport die als nummer 1 staat en de NHL - National Hockey League - is in Canada en de Verenigde Staten uitermate populair. Het is ook een sport waarvan men in de ban raakt. De snelheid en de gratie waar mede de ijshockeyers zich over de ijsvlakte begeven en elkaar de puck op maat weten toe te schuiven moet de toeschouwer die kijkt wel boeien. Dat ging ook door de gedachten van Bul Verweij en Rob Out.
Hoe zullen wij de luisteraars als ze niet naar Veronica 538 luisteren bliven boeien?
Dit nu zal Veronica trachten te bereiken in het samengaan met eentoon aangevende ijshockeyvereniging in Nederland HYS, dat twaalf maal kampioen van Nederland is geweest en er alles aan heeft gedaan - door het formeren van een nog sterker team dan vorig jaar - de nationale titel die nu in het bezit is van Tilburg naar Den Haag terug te brengen. En dat zal moeten lukken en wel om twee redenen.
De eerste is uiteraard omdat HYS VERONICA 538 geen berg mag zijn die een muis baart en zijn nieuwe aanhang, de luisteraars van radio Veronica 538 niet mag teleurstellen. De tweede reden is „De Uithof”. Op deze modernste baan van Nederland die concurrentie met andere Europese nieuwe banen glansrijk zal
kunnen doorstaan met HYS VERONICA 538 inspiratie putten om de hoogste ijshockeytrede te kunnen bezetten, Op deze „Uithof” met 3000 zitplaatsen en 1000 staanplaatsen - ieder zijn eigen kuipstoeltje - met zijn grandioze verlichting, zijn aangename verwarming, zijn hypermoderne scoringsbord, zal vanaf 1 december op vrijdag- en maandagavond het puik der schreeuwende kelen zijn die zich kunnen uitleven als HYS VERONICA 538 over het ijs vliegt.
Want ijshockey is niet alleen een sport om van te genieten, men kan er tevens alle zorgen van de week kwijt. Het is een uitlaatklep die elk een in deze jachtige tijd nodig heeft ROKEN IS OP DE BAAN VERBODEN, dat wel, maar als men zich helemaal in deze sport weet in te leven, denkt niemand aan een saffie. IJshockey mag dan op de TV nog niet helemaal zijn doorgedrongen, de populariteit is groeiende en dat dankzij de komst van Canadese spelers die in ons land ijshockey hebben gedoceerd en nog steeds onmisbaar zijn, hoewel HYS VERONICA 538 genoeg potentieel heeft.
In Canada is ijshockey de nationale sport. Iedereen, bijna iedereen, kan erschaatsen en bijna iedereen speelt ijshockey Maar uiteraard zijn er, evenals bij ons in de voetbalwereld, enorme verschillen Het is echt niet zo dat elke Canadees die in Nederland komt ook een superstar is. Een superstar blijft in Canada, want de salariëring is er groot. Bobby Huil de bliksemschicht van de Chicago Black Hawks en Bobby Orr, de ster verdediger van Boston Bruins en de beste ijshockeyer aller tijden, verdienen jaarlijks zo’n vorstelijk salaris met spelen van ijshockey en reclame dat alle Nederlandse teams tezamen dit nog niet eens kunnen opbrengen. Geen wonder dan ook dat zij in Amerika en Canada (het zijn Canadezen van de NHL met de Verenigde Staten als tijdelijk domicilie) volle stadions trekken. En die stadions kunnen dan ook zo’n 20 duizend mensen bevatten. Maar toch heeft Nederland grote gekend en zijn er ook thans sterren die het publiek ongetwijfeld met hun wervelende acties zullen boeien, In het verleden was Den Haag gek van Pat Adair en Carl Forster - das war einmal. Nu moet het komen van Bob Tundstead, Peter Darcy, John Dave Fischer, Corkie de Grauw, Henri Hunting, Leo Koopmans, Arie Moor, Tom Tesselaar, als de uit Canada komende versterking en de Hagenaars, André Lockhorst, Cor Hoogendoorn, Wil Ooms, Ben Roomer, Rob Verboom, Arie Klein, Joop lerschot, John Visser, Rudi Bakker, Rob Hagendoorn, Piet Roskam, Jerry Schaffer, Theo Dietz en Harrie Wielheesen.
Zij zullen trachten onder leiding van de voortreffelijke Tsjechische coach Premysl Hainy voor de grote successen van HYS VERONICA 538 te zorgen. We kunnen ons voor- stellen dat menigeen nieuw is op het gebied van ijshockey, er door is gegrepen en voortaan als HYS VERONICA 538 speelt komt kijken. Deze mensen zullen willen weten wie de spelers van HYS VERONICA 538 zijn. Ook voor HYS supporters, dachten wij, is het volgende interessant.
WIE ZIJN ZIJ?
PREMYSL HAINY (46)
Tsjechische coach en trainer van HIJS VERONICA 538. Heeft zelf gespeeld in Kladno en Sparta Praag, van welk team hij de laatste vijf jaar heeft gefungeerd als trainer. Hainy maakte deel uit van Tsjechische nationale team dat in 1948 beslag legde op de zilveren Olympische medaille en in 1949 de wereldtitel veroverde.
1. JOHN DAVE FISCHER (24)
Geen onbekende in Nederland. Speelde al in het seizoen 1967/1968 in het doel van HIJS.Het jaar van Ron Naud, Ernie Sever. Pat Baldwin en Mike McLellan. Dave (of zoals insiders hem noemen Fisch) heeft de laatste jaren gespeeld in de Eastern Hockey League (professional) in het team van Nashville en het afgelopen jaar in het team van British Columbia University.
2. ARIE KLEIN
Ondanks zijn 40 jaar stil going strong. De bekende bonthandelaar uit Rijswijk zal echter geen vaste keus meer uitmaken van het eerste team van HIJS VERONICA 538 maar als het nodig is stelt hij zich nog graag beschikbaar. Na 25 jaar ijshockey kan hij het nog steeds niet laten.
3. WIL OOMS (27)
Onze captain die zijn vertrouwde plaats in de defensie weer met volle overgave zal innemen. Afgelopen seizoen was het niet helemaal mogelijk voor de inkoper bij de ITT (Standaard Electric). Maar nu kan HIJS VERONICA 538 weer helemaal op hem rekenen.
4. BENNIE ROOMER (29)
Kleine terriër verdediger die voor zijn tegenstanders een lastige obstakel zal zijn. Maakte zijn debuut in het eerste van HIJS in het jaar dat Dave Fischer hier was. Is
sindsdien een vaste keus als linkerverdediger.
5. ROB VERBOOM (22)
Vaste keus telt ook voor deze speler. Was vorig seizoen nog niet helemaal zeker van een vaste plaats, maar heeft zich door zijn ijver en inzet definitief als verdediger in het eerste van HIJS VERONICA 538 gespeeld.
6. LEO KOOPMANS
De zwaargewicht van HIJS VERONICA 538 en waarschijnlijk van het hele Nederlandse ijshockey. Pas 18 jaar maar toch al 110 kilo. Zal als verdediger een moeilijk te nemen hindernis zijn. Heeft in oefenwedstrijden al laten blijken over een enorme mentaliteit te beschikken. Is geboren in Barrie (Ontario, Canada), heeft een Nederlans paspoort. Speelt linkerverdediger.
7. BOB TUNSTEAD (22)
Is even als Leo Koopmans flink uit de kluiten gewassen. Heeft ervaring opgedaan in het hoogste amateur ijshockey in Canada en de Eastern Hockey League waar hij een jaar als professional heeft gespeeld. Bob Tunstead zal als center fungeren.
9. PETER DARCY (21).
Speelde in het afgelopen jaar in de Canadese amateurkampioen Galt Hornets. Is rechter vleugelaanvaller en is een grote vriend (met wie hij als junior drie jaar
lang in een lijn heeft gespeeld) van
10. CORKIE DE GRAUW. (22)
Speelt naast zijn onafscheidelijke vriend Darcy als centre forward. Werd 22 jaar geleden in Bladel geboren en is dus Hollander. Speelde het laatste jaar in de Eastern Hockey League en daarvoor al junior A in Guelph CMC waar hij topscorer was.
11 ROB HAGENDOORN (23)
Wispelturige aanvaller. Schiet ontaard hard. Kan als hij de juiste instelling heeft een van de beste spelers van Nederland zijn, maar juist aan die instelling ontbreekt het nog wel eens. Staat in een lijn met Bob Tunstead als vleugelaanvaller,
12. RUDI BAKKER (30)
Al tot de leeftijd der veteranen gekomen, maar zal niettemin voor HIJS VERONICA 538 nog steeds een waardevolle aanvaller zijn, al zal hij niet meer zo op de voorgrond treden als in de tijd van Pat Adair. Heeft toch de juiste fighting spirit om nog even door te gaan.
14.THEO DIETZ(19)
Zal evenals Bakker in de derde lijn worden ingezet en moeten concurreren om een vaste plaats in deze lijn.
15. ARIE MOOR (22)
Geboren in Loosduinen maar zeer jong geëmigreerd naar Canada. Zal spelen als aanvaller in de aanvalslijn met de Grauw en Darcy. Arie Moor heeft een Nederlands paspoort. Heeft al bewezen, evenals Koopmans, over een juiste mentale instelling te beschikken.
17. HENRI HUNTING (22)
Wordt in de lijn met Tunstead en Hagendoorn de rechtervleugelaanvaller. Is een uitstekende schaatser en vaardig met de stick. Beschikt eveneens over een
Nederlands paspoort.
19. HARRIE WIELHEESEN (17)
Nationaal jeugdspeler en centrale aanvaller in de derde lijn van HIJS VERONICA 538. Heeft het in zich om een grote speler te worden. Harrie is nog studerend.
20. TOM TESSELAAR (20)
Maakt een enigszins slungelige en ongeïnteresseerde indruk. Is echter geen van beide Is reserve doelman naast Dave Fischer en zal in de wedstrijden voor de Nederlandse competitie worden opgesteld want Tom is een Nederlander. Werd geboren in Chatam in Canada. Zal overigens een ernstige concurrent voor Fischer zijn, heeft dat in diverse wedstrijden al bewezen.
21. JERRY SCHAFFER (19)
Aanvaller uit de derde lijn, zal ook hard moeten vechten om een vas- te plaats, hoewel hij niet meer uit het team van HIJS VERONICA 538 is weg te denken. Speelt afwisselende rechter en linkervleugelaanvaller en kan opdrachten voor 100% uitvoeren.
Als reserve spelers van HIJS VERONICA 538 kan geput worden
uit: Piet Roskam (18), doelman Andrè Lockhorst (17) en doelman Cor Hoogendoorn (18) en Joop lerschot(19).
De thuiswedstrijden van HIJS VERONICA 538 in Nederlands hypermodernste ijshockeystadion „De Uithof zijn in het jaar 1972:
vrijdag 1 december Canadian Forces All Star Team
maandag 4 december Tilburg (NC)
vrijdag 8 december Smoke Eaters (Geleen NC)
maandag 11 december Nationale Nederlanden (Nijmegen NC)
vrijdag 15 december CPU Luik (Cl en CNN)
maandag 18 december Den Bosch (NC)
vrijdag 22 december Raak ijshockey (Cl)
Wilt u voor 100% genieten van ijshockey, vergeet dan niet een boekje te kopen waarin alle spelregels en de gebaren van de scheidsrechter zijn opgenomen.
Delta Week: Veronica’s Norderney als wedstrijdboei
Terug naar 1972. Naast radio verzorgen wordt de Norderney ook nog gebruikt als boei. Nederlands grootste zeezeilweek: De Delta Week, gehouden op en rond de Oosterschelde en de Noordzee. Een onvoorstelbaar mooi gebied dat hard op weg is het grootste West-europese Watersportcentrum te worden. Voor de tweede maal zullen in dit gebied een serie belangrijke zeilwedstrijden gehouden worden onder de verzamelnaam .Delta Week’. Er zullen deelnemers uit verschillende landen meedoen. Als openingsrace van de Delta Week zal weer fungeren de bekende VERONICA RACE’, een 200-mijls- Noordzee-Race, waarbij de Veronica als hoofdboei moet worden gerond.
Veronica… een baken op zee in de delta week
180 zeemijlen gevuld met ranke zeilschepen. Zeezieke omroepers. Een kok die kans ziet aan de lopende band „Hilton” maaltijden te produceren. De zenuwachtig gebarende p.r.man William Pont. Verkeerde passeertijden; verkeerd omgerekende tijden; helemaal geen tijden. De Delta week powerplay. Een door alcohol benevelde wedstrijdwaarnemer. Marine assistentie van één hare majesteit torpedobootjagers. „Standbij staande vliegtuigen voor noodgevallen. „Hier volgt een dringende oproep voor schipper van der Plasse. Schipper van der Plasse wordt verzocht onmiddellijk de dichtstbijzijnde haven te kiezen en contact op te nemen met zijn huis i.v.m. een ziektegeval,” 48 uur „live” vanaf de Veronica 40” oosterlengte, 52” noorderbreedte. „live” verzorgd door landrotten. Moeheid en plezier. Even de kooi pakken onder het licht van de door de maan beschenen golven. Het weerbericht voor morgen duidt veel zon, matig tot zwakke wind uit noord, noordoost en temperaturen tot maximaal 22 graden. Het is het tweede juni weekend in Nederland. De Veronica Noordzee zeilrace teistert medewerkenden, deelnemer en luisteraars.
Dit weekend start 
opnieuw Nederlands grootste zeezeilweek: De Delta Week, gehouden op en rond de Oosterschelde en de Noordzee. Een onvoorstelbaar mooi gebied dat hard op weg is het grootste West-europese Watersportcentrum te worden. Voor de tweede maal zullen in dit gebied een serie belangrijke zeilwedstrijden gehouden worden onder de verzamelnaam .Delta Week’. Er zullen deelnemers uit verschillende landen meedoen. Als openingsrace van de Delta Week zal weer fungeren de bekende VERONICA RACE’, een 200-mijls-Noordzee-Race, waarbij de Veronica als hoofdboei moet worden gerond. Evenals vorige jaren is weer de Koninklijke Marine voor veiligheid en algemene assistentie ter beschikking. Naar schatting doen een 40-tal grote zeejachten aan de Veronica Race mee, welke op 9 juni in het Zeeuwse Colijnsplaat op het v.m. eiland Noord Beveland van start zullen gaan. Aan de Delta Week zullen naar verwachting een veelvoud aan deelnemers zijn. Afhankelijk van weer en stroom zal de 
Veronicarace 2 è 3 dagen duren. De deelnemende boten zijn van de zgn. I.O.R. (international Offshore Rule) klassen 1 t/m 5, met andere woorden de 5 grootste categorieën gemeten en geclassificeerde Boten. Aan de andere wedstrijden aan de Delta Week kunnen deelnemen de klassen 1 t/m 8, alsmede Ronde- en Platbodemjachten. Als proef zullen, bij voldoende deelname, ook de grote catamarans worden gestart. De Delta Week wordt georganiseerd door 8 watersportverenigingen in samenwerking met Radio Veronica. Het betreft de verenigingen: Noord Beveland’ te Kortgene; Wolphaartsdijk; Yerseke; De Schelde, Bergen op Zoom; Zierikzee; Alblasserdam; . De Maas’ te Rotterdam en de Noordzeeclub. Wie gedurende de Veronica Race afstemt op 1-9-2 zal tussen de grammofoonplaten door op de hoogte worden genouden van de gang van zaken. Enkele grote bedrijven, t.w. Delta Lloyd Verzekeringsgroep N.V., Vaassen Fittings Hydronalium Jachtbeslag N.V., N.V. Raak Frisdranken en Ed. Laurens Caballero Filter sponsoren het geheel. Alleen dit laatste punt is al vrij uniek in ons land, want het sponsoren van zeilwedstrijden dat in Engeland vrij algemeen wordt gedaan, komt hier zeer langzaam en moeilijk van de grond.
Hoe is de Delta Week ontstaan?
De grote stoot tot dit evenement werd gegeven door de succesvolle Veronica Race van 1970. In Café-restaurant De Zandkreek te Kortgene werd hierover het eerst gesproken tussen de heren Jaap v.d. Piasse, zeker geen onbekende in de zeezeilerij, en Cees van Damme, beiden bestuurslid van de W.V. Noord Beveland. In ,De Zandkreek’ waar ]aap v.d. Plasse de scepter zwaait en dat sinds jaar en dageen verzamelpunt van wedstrijdzeilers is, werden de voorlopige plannen verder uitgewerkt, Er werd contact opgenomen met de W.V. .Wolphaartsdijk die, ondanks de geraamde hoge kosten (er was toen nog geen sponsoring) spontaan meedeed als medeorganisator. Verder verleenden hu
n medewerking de Koninklijke Marine, het Loodswezen, Radio Veronica, Visserschepen, de Pers e.a.-De veronica Race 1970 was geboren en werd, ondanks veel ongeloof, doorgezet en met succes. Het najaar 1970 bracht de gedachte van beide heren op de zeilweek met als start de Veronica Race. De naam zou zijn «Zeeland Week’. Tegelijkertijd echter was men in het bestuur van de Kon. R. & Z. Ver. ,De Maas’ te Rotterdam aan eenzelfde idee aan het dokteren met als naam Delta Week.
Er kwam een vergadering tussen, de ideeën werden samengevoegd, andere verenigingen werden benaderd, er werd geschoven met bestaande wedstrijden, contact opgenomen met het Verbond en met een sneltreinvaart werd de eerste Delta Week georganiseerd en gerealiseerd. Het succes van 1971 bracht ook dit jaar de organiserende watersportverenigingen aan tafel en werd mede dankzij het harde werken van eerder genoemde William Pont, ]aap van de Plasse en Cees van Damme Delta Week 1972 opnieuw op poten gezet. Opnieuw zal het startschot luiden voor de Delta Week met als openingsrace de Veronica zeezeilrace over 180 mijlen. Een prachtige vloot van jachten gaat dan van Colijnsplaat de zee op, niet meer richting lichtschip Noord Hinder, maar nu direct om de noord via een ankerboei naar de Veronica, dat aan stuurboord gerond moet worden. Zo staat het in het wedstrijdprogramma.
Een meeslepende sfeer
Zeilen. Wedstrijdzeilen, op zee. Een keiharde sport. En Veronica is tijdens de eerste race een merkteken op de baan, met recht een baken op zee. Tijdens zo’n Veronica race — dit jaar voor de derde maal gehouden — zijn veel gasten aan boord. Gasten die het waterige en winderige deel van ons station leren kennen. Landrotten die eindelijk begrip krijgen voor de scheveningse understatements als ‘n zacht windje bij windkracht negen. Landrotten die moeten leren een beetje te nemen zodat de zeelucht met het juiste percentage alcohol gemengd wordt. Landrotten die moeten ervaren dat de zee maar héél kort alleen de lieve kant van zijn karakter laat zien. Landrotten die eigenlijk alles nog moeten leren wat de Veronica Zeebonken al ruim twaalf jaar dag en nacht meemaken. De nukken en kuren van het zilte nat. Besproeid met een 
bloedrode ondergaande zon, dromerig wiegen van het schip, als één hechte gemeenschap leven door het gevoel afgesloten te zijn van de rest van de wereld, vissen in de avondzon; gedwongen denken aan milieuverontreiniging, bij voorbij drijvende teerplekken; ontwaken op het dek in de slaapzak; genieten, eten, slapen, werken, drinken, leven écht leven. Even een korte tijd, helemaal leven. Landrotten aan boord. Deejays en technici uit de studio, fotografen, leden van het wedstrijdcomité, belangstellenden en journalisten.
LEX PRANGER; redacteur maandblad watersport, lid voorbereidingcomité Delta Weel, zeezeiler: De sfeer in de boordstudio is zo meeslepend, dat je er niet van scheiden kan. Hoe daar gewerkt wordt…,een belevenis die je wat doet. De hits doen de studio in het hart van het schip daveren. Deejays dis door hun inzet de Delta Week en in het bijzonder de Veronica zeilrace tot een succes maken. Van 28 naar 14 geklommen de allernieuwste van… oh, even wachten er komt net een bericht binnen van schipper..,’ en zo gaat het maar door. Tijdens de Veronica Races fungeert het marineschip Hr. Ms. Balder als start, volg- en finish boot. Een medewerking van de marine, die door zeilers, organisatoren en door Veronica op hoge prijs wordt gesteld. In 1971 kwam de Balder op de tweede dag van de Veronica race, kort voordat de jachten Veronica naderden, een rondje om 
Veronica draaien. Gemeld werd dat de vloot in aantocht was. Het paaien werd beëindigd met: ,En nu willen wij graag van jullie een plaatje van Ekseption horen! Iemand steekt zijn duim op ten teken dat het begrepen is. En even later worden de luisteraars in kennis gebracht van de aankomst van de jachten en het plaatje van Ekseption wordt voor de Hr. Ms. Balder gedraaid.
Tijdens de Veronica Race 1971 kwam er nog tweemaal bezoek aan boord. Eerst het toerzeiljacht Bruinvis met het echtpaar de Bruin uit Den Haag, om zoals Frits de Bruin zegt ,even een biertje te pikken’. Daarna een invasie. De kotter Dolfijn komt langszij met een kleine 100 man aan boord. Personeelsleden van een aannemingsmaatschappij op een vakantietochtje. Een lijntje over en daar stroomt het gezelschap uit over Veronica. De studio is afgestampt vol, maar het programma gaal onverstoord door. Het is heet, en de lucht kun je snijden. Maar de uitzending blijft fris, blijft origineel. De technici, mensen aan knoppen waar je als leek van duizelt; de Dj; de nieuwslezers ze zijn bezeten van hun werk, in de ban van hun nooit aflatend enthousiasme. In de loop van de avond en de nacht komt de vloot successievelijk rond Veronica. leder jacht wordt gepaaid. En er worden plaatjes gevraagd. Fijne dagen op Veronica. Terug naar de wal met de Ger Anna, het bevoorradingsschip. En nu gebeurde het ongelofelijke. Op de terugvaart naar Scheveningen was het eerste wat ze deden de radio aan zetten en af te stemmen op Veronica. Keihard…’ Dit weekend is het weer zover. De Veronica zeezeilrace. live, met al het moois en rottigs dat er bij hoort. U kunt het allemaal meemaken door afgestemd t
e zijn op de 192 meter.
Kwam jij ook onze verjaardag vieren op het binnenhof?
Op 18 april 1973 werd in Den Haag beslist over het voortbestaan van radio Veronica. Diezelfde dag bestaat radio Veronica 13 jaar. Kwam jij óók die dag onze verjaardag vieren op het binnenhof? Of stond je vooraan bij het concert op het Maliveld?
Ben jij of ken jij een Miss Veronica?
Veronica wordt in de jaren 70 bedolven onder de brieven met foto’s van lezeressen. Velen lieten zich daarachter niet door weerhouden ook te reageren want, ieder meisje heeft een kans. Wekelijks wordt er een selectie gemaakt en de lezers kunnen mede bepalen wie er de week er op in kleur in het blad komt en de tijdelijke titel Miss Veronica krijgt. Om te stemmen op de dames moest een driehoekje uit het blad geknipt worden en op een briefkaart geplakt worden. Samen met de naam van het meisje waar jij de voorkeur voor had stuurde je die dan op naar Veronica. Waar zijn de miss Veronica’s gebleven?
Jingles
Veronica 1-9-2
Radio Veronica Dj’s en eigenaren Verweij willen op hun station ook jingles naar goed voorbeeld van Radio England die uitzenden vanaf de MV Olga Patricia. Ze huren een aantal zangers en producer Fans Mijts in om een jingle set te produceren, onder de naam “Veronica 192”. Dit zouden de allereerste jingles in Nederland zijn.
1-9-2 goed idee!
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
1-9-2 goed idee! kinderen
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
1-9-2 Sunny Sound
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Golden Oldies on 1-9-2
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio Veronica 1-9-2 meter
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
this is Veronica on 1-9-2
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
PAMS Radio Veronica Greatest Oldies
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Met anderhalf miljoen stickers, advertenties en twee hitsongs gaat de gebeurtenis niet ongemerkt voorbij: op 30 september 1972 verruilt Radio Veronica haar zendfrequentie op 192 AM voor het beter te ontvangen 538 AM. Na twaalf jaar verhuist de zeezender “met één haal naar de andere kant van de schaal”. Veronica 5-3-8, volle kracht, volle kracht!
Veronica 5-3-8
Reden voor de frequentiewisseling is de slechte ontvangst op de 192 meter in de avonduren, mede door de uitzendingen van de Zwitserse zender Beromünster op dezelfde golflengte. Als dit station aankondigt haar zendvermogen sterk te zullen opvoeren wordt het verhuisplan definitief. Na vele technische studies – in 9 maanden werden 18 frequenties bestudeerd – komt Veronica uit bij 557 kHz, oftewel 539 meter middengolf. Voor het gemak wordt dit 538.
Radio 5-3-8
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio 5-3-8 A Capella
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Boink!-Boink!-Boink!
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio 5-3-8 Hoog
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio 5-3-8 Veronica
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio 5-3-8 Volle Kracht!
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Radio 5-3-8 Filler
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jingles uit het POWER pakket van Veronica
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Hitradio Veronica 828-1224
Veronica verspeelt op 19 augustus 1995 de laatste drie uur zendtijd op Radio 3 als zij nog één keer reclame maakt voor haar commerciële uitzendingen na 1 september. Het gaat om de zendtijd van 16.00 tot 19.00 uur op 29 augustus. Die straf heeft het Commissariaat voor de Media in het vooruitzicht gesteld nu Veronica ondanks herhaalde en duidelijke waarschuwingen toch het reclame-verbod heeft overtreden. Daarvoor moet de omroep ook een boete van 10.000 gulden betalen. In de laatste uitzending die Jeroen van Inkel op 19 juli voor het publieke Veronica maakte, werd reclame gemaakt voor het commerciële station Hitradio 1224, een van de radiozenders van Veronica.
De DJ’s van Hitradio Veronica
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Hitradio Veronica met bel
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Rinkeldekinkel op Hitradio
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Hitradio op Vrijdag
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Hitradio Veronica diverse jingles
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Evers in het wild
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jingle Compilatie Hitradio 828/1224
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Veronica FM
HitRadio Veronica heet per 1 Januari 1998 Veronica FM. Deze naam is gekozen omdat deze meer in lijn ligt met de namen van de andere Veronica onderdelen (Veronica TV, Veronica Internet, veronica Blad, Veronica Live etc.) Tevens accentueert deze naam het feit dat Hitradio vanaf Januari in een deel van Nederland via de FM te beluisteren is.
Veronica Fm Jingle pakket
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Veronica 103 FM Compilatie
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jingles van Radio Veronica Programma’s
De Jukebox van Stan Haag
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Men vraagt wij draaien (Frans Nienhuis)
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jingles van Veronica activiteiten
De Veronica Radioschool
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Lees meer over de ontwikkeling en de introductie van de jingle in Nederland!
De start van Radio 538
Lex Harding zet in de zomer van 1992 in Countdowns Studio Concordia de apparatuur klaar voor een nieuwe zender. Pal naast de videorecorders die de non-stop muziek voor Sky Radio afspelen, richt hij een studiootje in. Het is zogenaamd voor een tweede radiostation van Sky Radio. Maar de dj’s van Harding lopen er vast warm tot de licenties eind dat jaar rond zijn. Eerst wil hij dat station in oprichting nog Radio Veronica noemen, wat formeel had gekund. Het blijkt namelijk dat de naam Veronica gekocht kan worden, alleen de rechten op het Veronica-logo waren vastgelegd. Die strijd wil hij niet aangaan en de zender begint vast onder de werknaam HitRadio. Tijdens een brainstorm in Benidorm worden op bierviltjes tientallen namen geschreven. Uiteindelijk valt de keuze op een heel nostalgische naam: Radio 538. Dat 538 verwijst naar de middengolfstek waar zeezender Radio Veronica de laatste twee jaar op had uitgezonden (’Radio 538 - op volle kracht’). Harding: ‘Voor ons een heel belangrijke naam om aan te geven dat wij verder gingen waar Veronica ermee ophield. Joop van der Reijden had namelijk gezegd dat Veronica definitief niet commercieel zou gaan. Ik vond dan ook maar dat Veronica ermee moest ophouden. Wij zijn met 538 verder gegaan waar Veronica ermee stopte. Natuurlijk heeft het jonge publiek geen idee waar die naam naar verwijst. Geen probleem. Uiteindelijk bleek gewoon dat de dj’s de naam lekker uit hun bek konden krijgen.’ Op 11 december 1992 wordt de nieuwe naam ingevoerd en beginnen de gepresenteerde programma’s op de kabel. Tijdens het openingsfeestje komt oud-Veronica-baas Bull Verweij langs om het officiële startsein te geven. Ome Bull zou later nog diverse malen worden ingevlogen om hergeboorten van Veronica in te leiden.
Van Veronica heeft Lex een aantal gezichtsbepalende dj’s meegenomen. Daar is Erik de Zwart, die de Top 40 blijft presenteren en vrijdagnacht met Cees Schilperoort spelletjes doet. De Zwart zou drie jaar later de dagelijkse leiding van Lex overnemen. Er zijn meer typische Veronica-programma’s te horen op 538. Will Luikinga gaat weer dagelijks het Postcode Spel spelen tijdens de lunch. Wessel van Diepen komt ook in Bussum te werken op de kersverse hitzender. Net als de nog relatief onbekende Michael Pilarczyk, die van Veronica naar de nieuwe concurrent komt. In het eerste dj-team zitten ook nog Soul-Show-held van de TROS Ferry Maat en de van de AVRO afkomstige Rick van Velthuysen. Corné Klijn is een nieuwe dj die het team komt versterken en een heel jonge, onervaren Ruud de Wild mag de telefoon opnemen in de studio. De zender kent een typisch Veronica-geluid maar heeft door het verstopte plekje op de kabel wel moeite om de aanloopperiode door te komen. Harding: ‘Het was vreselijk hard werken en ontzettend moeilijk. Maar toch konden we na twee jaar al winst maken. Fantastisch!’ Het ego van Erik de Zwart krijgt een flinke deuk: ‘Het was heel erg wennen. Ik was toch een miljoenenpubliek gewend, ook op de tv. Nu moest je uitleggen waar je werkte en hoe dat te ontvangen was.’ Uiteindelijk weet de zender in 1995 een FM-frequentie te bemachtigen en begint de opmars van de jongerenzender. Slim politiek manoeuvreren, veel Veronicaans geblaat in de media van vooral Erik de Zwart en handige marketing tekenen het succes. Ook protestacties als er geen frequentie wordt toegekend aan 538 tonen de typische signatuur van de immer miskende en tegengewerkte Veronica-voorman Lex Harding.
Het blijft een gevecht tegen het establishment. Boosheid blijft een voorname drijfveer. Natuurlijk is er bovenal een goede, heldere programmering met grote, succesvolle namen die een hit maken van 538. In 2004 is Radio 538 voor het eerst de grootste radiozender van het land. Lex Harding heeft daarmee bewezen een neus te hebben voor wat jongeren willen horen. Hij heeft bewezen te snappen hoe radio moet klinken. Zijn ideaal heeft hij na zeventien jaar noodgedwongen afwachten weer in de praktijk kunnen brengen. Een dagelijks horizontaal geprogrammeerd station met veel hits en een jonge uitstraling. Hij heeft het met Radio 538 een tweede keer gelapt en zou later zelfs met de oprichting van clipzender The Music Factory voor een derde maal bewijzen het kunstje meer dan te beheersen. Opvallendste afwezige op het versgestarte Radio 538 is Jeroen van Inkel. Harding vraagt hem wel degelijk mee, maar de VOO trekt de portemonnee om de exodus aan gevestigde namen van Veronica te stoppen. Harding: ‘Van Inkel kreeg een bedrag aangeboden waar hij geen nee tegen kon zeggen. Jarenlang heb ik me bij Veronica te pletter gewerkt om zulke excessen te voorkomen. Dit wordt allemaal betaald van gemeenschapsgeld. Naar verluidt kreeg Van Inkel het toen hoge bedrag van vierhonderdduizend gulden, Curry zelfs twee miljoen voor drie jaar radio en tv maken.’ Nieuwslijn-radiojournalist Allard Berends is de nieuwe radiobaas bij Veronica. Hij zegt dat hij de portemonnee wel moest trekken. In de Volkskrant van 28 november 1992 legt hij uit: ‘Harding kwam naar me toe en zei: ‘Ik pluk jou helemaal kaal!’ Hij wist wat iedereen verdiende en deed ze een aanbod.’ Harding ontkent de aantijging. ‘Ik heb niemand meer betaald dan ze bij Veronica verdienden. De mensen die geloofden in het avontuur en het idealisme wat er bij sommige mensen gewoon inzat, díe mensen kwamen mee.’
Berends nu: ‘Ik moest Van Inkel wel binnenhouden, iedereen was weggegaan. We boden een bedrag wat toen normaal was voor de top van de tv-wereld. De prijsslag op de diskjockeymarkt is daar ontstaan. Willem Dubois werd manager van de dj’s. Plots moest je met hem in plaats van met de dj’s praten. Waar je vroeger voor 3500 gulden per maand een diskjockey betaalde, hield je ze echt niet meer binnen.’ Jeroen van Inkel weet nog hoe het ging: ‘Adam Curry heeft me op Willem Dubois gewezen. Hij zei: ‘Het kan niet zijn dat de beste diskjockey van Nederland zo weinig verdient als jij.’ Willem bood aan alle zaken voor niets te doen totdat ik meer dan honderdvijftigduizend gulden per jaar zou gaan verdienen. Dan zou hij tien procent pakken van wat ik verdiende. Alle gesprekken, het factureren, de hele teringzooi heeft hij van me overgenomen. Dat heeft zo’n twee jaar geduurd en toen werd hij officieel mijn manager. Lex heeft altijd geweigerd met managers te praten. Een dikjockey kon hij wel inpakken.’ Maar ja, Lex Harding was naar 538 gegaan. Dus praatte Allard Berends wel met de manager die hij nog vele malen daarna zou spreken.
Waarom is Van Inkel niet voor een horizontaal hitstation gegaan, toch ook zijn uiteindelijke doel? ‘Ik heb altijd tegen Lex gezegd: ‘Het is de moeilijkste keuze van mijn leven. Het is te gek wat jullie gaan doen, maar jullie hebben geen etherfrequentie. Als ik geen aardse zender heb, ga ik dood. Als ik gedreven was geweest door zakelijke motieven, had ik het wel moeten doen. Maar ik zag meer heil in een commercieel Veronica. Allard Berends en Joop van der Reijden hebben me gezegd dat ze commercieel wilden gaan, dat heeft me er doorheen gesleept. Ik kreeg een dagelijks uurtje op Hilversum 3 en een show op zaterdag. Daarnaast mocht ik proberen of ik chefje kon spelen, een andere kant van mij ontwikkelen. Toch dacht ik wel eens: Waar moet het met ons heen? Maar ik troostte me met de gedachte dat het tijdelijk was. Straks worden we commercieel en krijgen we een etherfrequentie en gaan we kont schoppen!’ Lex Harding vindt het bijzonder vervelend dat zijn oogappel niet blind met hem meegaat. Harding: ‘Ik hou er niet van als mensen het team verlaten. Je doet mee of niet.’ Van Inkel doet niet mee.
Ook Adam Curry tekent bij Veronica. Nou was dat niet zo’n gemis voor 538. Adam woont en werkt dan al jaren in Amerika en maakt alleen één uurtje radio in zijn eigen huis en stuurt dat DAT-bandje op naar Hilversum. Het programma met housemuziek en af en toe een opmerking van Adam heet Rave Radio. Het is wel een heel duur DAT-bandje. Curry is daarmee de best betaalde dj bij Veronica terwijl hij de minste zendtijd vulde. Bovendien programmeert Veronica het op de zaterdagavond en krijgen niet veel luisteraars het programma mee. Maar voor het imago van de club is het goed en het communiceert fijn. ‘Curry en Van Inkel blijven bij Veronica’… Een marketinggeintje dat in 2004 nog eens van stal gehaald zou worden… Van de Volle Vrijdag naar de Zinderende Zaterdag Radio 3 is eindelijk wakker geworden door de oprukkende concurrentie. De verschillende omroepen zien in dat er voortaan horizontaal geprogrammeerd moet worden. Er komt een zendercoördinator die het zenderbelang moet gaan bewaken. Tot oktober 1992 heeft elke omroep zijn eigen uitzenddag. Veronica zit daar vanaf het begin op vrijdag (’Een Volle Vrijdag lang’), de laatste vrijdag is op 2 oktober 1992. Omdat het succes van Veronica niet te ontkennen valt en het wel belangrijk gevonden wordt Veronica binnen het bestel te houden, krijgt de omroep ook in het nieuwe schema een vaste, eigen dag.
De zaterdag is voortaan voor Veronica, de TROS krijgt de zondag. De zaterdag kent echter veel minder luisteraars dan een doordeweekse vrijdag, dus het wordt niet echt als een promotie gezien. Van Inkel: ‘We zijn naar die zaterdag ge-moved. We wisten dat we minder luisteraars zouden krijgen maar we wilden toch ergens ons eigen ding blijven doen.’ Veel belangrijker is dat er nu doordeweeks horizontaal geprogrammeerd gaat worden. Hierdoor krijgt Veronica voor het eerst sinds 1974 weer een dagelijks programma. Het wordt Rinkeldekinkel met Jeroen van Inkel. De dj kijkt erop terug: ‘Ja, dat was te gek. Hoewel ik niet begreep waarom wij maar één uurtje kregen en de NCRV met de Magic Friends twee uur. Sjors Fröhlich op Radio 3, duh.’ In het Veronica Magazine wordt er nog een positieve draai aan gegeven: ‘Al met al kunnen we concluderen dat Veronica er in het Hilversumse schema helemaal niet slecht uitspringt. Het radioluisteren, met name in het weekend, zal er niet onplezieriger van worden.’ ‘Helemaal niet slecht’ en ‘niet onplezierig’, dat is toch heel andere taal dan Veronica vroeger gebruikte. De horizontalisering en gezamenlijke afspraken hebben ook nadelen. In het Magazine wordt nog gehoopt: ‘…Er is een grote kans dat Veronica’s Alarmschijf dé schijf van Radio 3 wordt.
Je kunt wel zeggen dat Veronica haar stempel drukt op de Nederlandse radioprogrammering.’ Maar dat is niet uitgekomen, weet Van Inkel nog. ‘De horizontalisering was uiteindelijk goed voor Radio 3, iedereen wist ook dat het de enige manier was om het te doen. Maar uiteindelijk help je je eigen winkeltje ook om zeep. Zo kwam er de Megahit en moesten wij de Alarmschijf afschaffen. Hallo, we waren de radioclub die had aangetoond de beste neus voor hits te hebben, we kozen alle geslaagde Alarmschijven. Maar nee, bij de Megahit kreeg elke omroep één stem en daar kwamen me toch een absurde keuzes en compromissen uit. Dat heeft me echt gefrustreerd. Als je die kennis al in huis hebt, ga je dat toch niet opnieuw uitvinden.’ Maar Van Inkel krijgt genoeg te doen, want naast een dagelijks programma wordt hij ook gepromoveerd tot coördinator van Veronica Radio 2 én 3. ‘Ik ben er vol enthousiasme ingedoken maar beleidszaken zijn niet aan mij besteed. Als je met open vizier de vergadering inging om met z’n allen iets leuks te doen, kwam me daar toch een draak van een compromis uit voort. Ik heb dat twee jaar volgehouden en toen was ik er helemaal klaar mee. Zat ik op kantoor declaraties na te kijken en te ouwehoeren over waarom Ad Bouman niet voor de zesde keer dat jaar op vakantie kon gaan. Dan was het kwart voor vier en had ik nog niets gedaan voor de middagshow.’ Van Inkel heeft nóg een belangrijke klus bij de start van zijn nieuwe baan. Hij moet de gaten opvullen die de vertrekkende dj’s achterlaten. Op zaterdag 31 oktober 1992 vertrekken namelijk Erik de Zwart, Wessel van Diepen en Michael Pilarczyk naar 538. Die dag zijn ze voor het laatst bij Veronica op 3 te horen. Ze nemen afscheid met het cynische liedje ‘Veronica sorry’, met de zinsnede Veronica sorry, en we zien wel wie er het laatste lacht, Veronica sorry, maar we doen dat liever bij 538. Dit liedje is tevens de allereerste plaat die op Radio 538 wordt gedraaid. Rob Stenders keert weer terug op het Veronica-nest na zijn avonturen bij het geflopte Power FM. Stenders gaat Goud van Oud presenteren. Edwin Evers promoveert en krijgt de uren van Wessel van Diepen. En nieuwe naam, Gijs Staverman is de opvolger van Erik de Zwart als presentator van de Top 40. Staverman, dan nog met een lange paardenstaart getooid, gaat tevens programma’s op tv presenteren.
‘Herinnert u zich deze nog?’ (c) Arjan Snijders
Veronica FM, het nieuwe geluid… van je radio!
Veronica FM was een radiostation van Veronica ten tijde dat Veronica onderdeel was van de Holland Media Groep (tegenwoordig RTL Nederland), dat uitzond van januari 1998 tot april 2001. Deze zender had door de jaren heen verschillende wijzigingen doorstaan. De voorloper van Veronica FM was Hitradio Veronica. De opvolger hiervan was Yorin FM.
Hitradio Veronica
HitRadio Veronica was de opvolger van HitRadio 1224. Het station ging op 1 september 1995 van start op de middengolffrequentie’s 828 kHz (362 m) en 1224 kHz (245 m). Op de zender was onder andere de succesvolle show Rinkeldekinkel van Jeroen van Inkel te horen. Ook Jensens Avond Escapades met Robert Jensen, en De Vrijdagavondkeet met Robert Jensen en Edwin Evers hadden een plek in de programmering. Andere bekende dj’s op de zender waren Gijs Staverman, Edwin Diergaarde en Kas van Iersel. Ook Rob Stenders en Martijn Krabbé waren in 1995 en 1996 korte tijd op HitRadio Veronica te horen. Op 1 januari 1998 veranderde het station opnieuw van naam. Omdat het station FM-frequenties kreeg, werd de zender omgedoopt tot Veronica FM.
Veronica FM
Voor 1999 zitten op Veronica fm doordeweeks Robert Jensen in de ochtend en Jeroen van Inkel in de middag. Daartussen zitten Edwin Ouwehand, Robert Feller, Wouter van der Goes en Dennis Ruyer. Van Inkel haalt het nieuws met zijn actie om bh’s aan elkaar te knopen en als een waslijn over de Maas te spannen, een symbolische actie tegen borstkanker. Maar vooral zijn flitspalenacties maken veel tongen los. Hij roept automobilisten op ‘genadeloos toe te slaan’ wanneer ze een flitspaal tegenkomen. Er worden veel foto’s van gemolesteerde flitspalen ingestuurd en een onklaar gemaakte paal wordt zelfs bij Veronica in de studio bezorgd. Het zijn de enige momenten dat Veronica fm iets losmaakt. De radiozender maakt zeker niet waar wat Veronica vroeger altijd had beweerd: eenmaal 24 uur per dag wordt alles mooier, beter en zo goed dat je de rest niet meer nodig hebt. Radio 3 en ook andere zenders voldoen prima bij de doelgroep. Veronica fm is dus gewoon één van de vele radiozenders geworden. De komst van een klein fm-pakket heeft wel een beetje maar ook weer niet zoveel geholpen bij het populairder worden van de radiozender. Veronica fm blijft veel kleiner dan Radio 538 en Radio 3fm. Het station van Het Nieuwe Geluid Op Je Radio had inmiddels ook een nieuwe uitzendplek gekregen. De vertrouwde studio’s op het Laapersveld zijn ingeruild voor een eigen pandje op het industrieterrein naast het Rtl-hoofdgebouw. Hier heerst een zakelijke werksfeer, met een team dj’s die gewoon vele uren moeten vullen met het draaien van steeds dezelfde hits. Voor oudgediende Van Inkel is de rek eruit. Jeroen blikt terug: ‘Het oude Veronica-gevoel was allang weg. Bij het oude Veronica werkten zoveel kleurrijke mensen. Tonnie van de kantine. Ons karakter Mario de Pizzaman komt uit de postkamervan Veronica vandaan. Kees Gerritsen, daar kun je over zeggen wat je wilt, toch een schilderachtig figuur. Zo zijner heel veel mensen die Veronica een bepaalde draai hebben meegegeven.
Yorin FM
Toen Veronica in 2000 besloot zijn HMG-aandelen te verkopen, werd afgesproken dat de naam Veronica nog ruim een jaar lang mocht worden gebruikt op radio en televisie. Na deze periode moest gebruik worden gemaakt van een nieuwe naam. Eerst werd besloten de naam Me te gebruiken, maar daar werd van afgezien nadat kledingketen We met een proces dreigde, omdat de namen te veel op elkaar zouden lijken. Uiteindelijk koos men voor Yorin. Op 2 april 2001 werd eerst de radiozender en later de televisiezender omgedoopt.
Pin-up Club
Lyda van Leersum, bekend door haar rolletje in Pisa en enkele plaatjes, gaat haar „kunsten” nu waarschijnlijk bij Veronica tonen. Lyda: „Veronica gaat als eerste in Nederland een erotisch programma maken, waarvoor ik nu ben benaderd. Het gaat ‘Pin-Up Club’ heten. Hoe het er uit gaat zien is nog niet helemaal duidelijk, maar ze hebben me verteld dat je het moet zien als een TV-versie van het blad ‘Playboy’. Het contract heb ik thuis liggen, ik hoef alleen nog maar m’n handtekening te zetten. Er is echter nog een probleempje dat opgelost moet worden. Ik wil niet helemaal naakt. Ze moeten wel van heel goeden huize komen willen ze me zo gek krijgen. topless? Daar maak ik geen probleem van. Waarom ik nooit in Playboy heb geposeerd? Gewoon een kwestie van geld. Playboy bood me 12.000 gulden. Aangezien ik voor een naaktreportage van Panorama veel meer kreeg, ben ik met dat blad in zee gegaan. De hoogste bieder wint,logisch toch?”
Jef Rademakers, Prachtig gefrustreerde katholiek
„Zo’n prachtige gefrustreerde katholiek als ik ben Is natuurlijk bij uitstek geschikt om een programmaserie ats de Pin-Up Club voor te stellen”, grijnst hij. Maar het heeft ook nadelen om katholiek geweest te zijn, vindt Jef Rademakers. „Voor de rest van je leven ben je gezegend met een buitengewoon open oog voor alles wat met erotiek, dames en verboden vruchten te maken heeft.” In gesprek met Jef Rademakers, het brein achter „Showpoint”, de „Bikini Story” en de „Pin-Up Club”.
Een katholieke opvoeding is geen afwijking, weet Rademakers. „Maar zou je het willen missen, zo’n afwijking”, grinnikt hij. Rademakers heeft zijn portie geloof wel gehad. „Ik zat bij de nonnen op de kleuterschool, bij de broeders op de lagere school en daarna ook nog eens op een katholieke middelbare jongensschool. Dat was niet allemaal rozegeur en maneschijn. Er valt een leukere voorbereiding op het grote leven te bedenken. Maar wanneer je later alles wat er gebeurd is weet in te pakken in leuke activiteiten, ach ja.” En dat weet Rademakers. Met „Showpoint” en „De Bikini Story” toonde Rademakers al zijn kunnen, maar dat was slechts het voorspel voor de „Pin-Up Club”. „Het klinkt een beetje deftig, maar met een beetje gevoel voor relativiteit, zou je dat voorstudies voor de Pin-Up Club kunnen noemen.”
Droom
De „Bikini Story” was een heel merkwaardig fenomeen, herinnert hij zich. „Ik ben met dat programma begonnen omdat ik toevallig op het nieuws een rare foto zag van een man met een te zware bril, een soort broer van Sjef van Oekel. De uitvinder van de bikini was overleden, Jef Rademakers met de kampioen van
de „super vixens” (de vrouwen met de grote borsten) Russ Meyer In een komende „Pin-Up Club” unieke beelden van het Braziliaanse carnaval werd er gezegd. Wat raar, dacht ik ’s avonds in bed, er komt iemand op televisie als zijnde de uitvinder van de bikini!” Dat is iets voor een programma, wist hij. „Het is natuurlijk de droom van elke schooljongen om de mooiste meiden op de leukste stranden van de wereld te mogen filmen”, lacht hij. De Bikini Story is heel erg goed bekeken in Nederland, volgens Rademakers. „Ik heb zelden een programma gemaakt waarop ik zoveel reacties kreeg. En wonder boven won- der ontstond er ook in het buitenland be- langstelling voor het programma. De „Bikini Story” is nu in elf landen uitgezonden. In Amerika trouwens niet op de gewone zender, ze vonden het echt te ver gaan. Uiteindelijk heeft Playboy Channel het programma uitgezonden. Ik hoop dat we ook met de „Pin-Up Club” een produkt maken dat niet alleen in Nederland gewaardeerd wordt, maar dat ook in het buitenland zijn markt vindt.”
Grote borsten
En daar heeft het alle schijn van. De „Pin-Up Club” dendert de komende maanden met een vierwekelijkse frequentie over het scherm. Een adembenemend programma, belooft Jef Rademakers. „Met onderwerpen die, op wat voor manier dan ook, iets met seks, schoonheid en erotiek van doen hebben. Mooie dames mogen zich in mijn belangstelling verheugen, absoluut. Ik vind erotiek eën prachtig gegeven. Ik vind het ook een eeuwig onderdeel van de showbusiness.” Voor het eerste programma reisde Rademakers onlangs naar Parijs om de cineast Russ Meyer te interviewen. „Een fantastisch regisseur”, roept Rademakers geestdriftig. „Meteen merkwaardige voorkeur voor dames met heel grote borsten. Hij heeft bovendien een aantal uitgesproken ideeën over het leven, over mannen en vrouwen. Een prachtig gesprek.” Maar daar blijft het natuurlijk niet bij. Rademakers weet wat zijn kijkers willen. „Uiteraard stel je in zo’n programma voor dat je af en toe mee kunt kijken door de lens van een camera van een fotograaf die vooreen beroemd blootblad als Lui, Penthouse of Playboy werkt. Maar het is misschien ook heel aardig om te zien hoe mooie mannen gefotografeerd worden en hoe een erotische fotoreportage van een mooie man gemaakt wordt. Een onderwerp dat met name vrouwen zou moeten aanspreken.”
Rio de Janeiro
Jef Rademakers verheugt zich alvast op het programma dat op 3 februari wordt uitgezonden. „Dat wordt een Pin-Up Club Special, gewijd aan de erotische kanten van het carnaval van Rio de Janeiro”, licht hij toe. Rademakers bezocht Rio voor het eerst toen hij de Bikini Story draaide. Een geweldige stad, merkte hij. „Tijdens het carnaval van dit jaar heb ik een week lang met drie cameraploegen in Rio gedraaid. We hebben natuurlijk de grote parade van de sambascholen gefilmd. Maar ik ben ook bij die beroemde bals geweest waar zich de meest merkwaardige taferelen afspelen, zoals bij het bal van de voetbalclub Flamengo, in de wandeling het „zwart en rood”-bal genaamd. Dat bal staat erom bekend dat het redelijk uit de hand kan lopen.” De Pin-Up Club is slechts één van de vele activiteiten van programmamaker Rademakers. „Ik heb een produktiebedrijf”, benadrukt hij. „Voor Nederland maakt dat bedrijf tussen de veertig en vijftig televisieprogramma’s. Een aantal van die programma’s wordt in het buitenland begeleid. Van al dieprogramma’s hebben er zes met erotiek te maken, zeven met mijn favoriete sport wielrennen en wat andere programma’s met een andere grote hobby van me, de literatuur. Ik heb net vier programma’s gemaakt met Gerard Reve waarin het in feite ging om het wezen van religie. Wat mensen in verwarring brengt is dat je daarnaast ook nog erotiek doet. Het is gewoon één van de vele dingen in het leven die mij interesseren en daarom wil ik ook daar graag programma’s over maken. Voor de NOS maak ik voor het komend seizoen een serie van tien programma’s over de gezondheidszorg in Nederland. Dat zijn serieuze programma’s, zware kost. Het kost heel veel energie en heel veel tijd om dat te produceren. En dan is het een verademing om tussen de bedrijven door met wat lichtere dingen zoals ‘De Pin-Up Club’ bezig te kunnen zijn.” Jef verzekerde zich voor de „ Pin-Up Club” van uitstekende assistentie…
Openhartig
De tijd was bovendien rijp voor De Pin-Up Club, vindt Jef Rademakers. „Er liggen in de kiosk ontzettend veel bladen. En op de televisie heb je ook een heel breed scala van programma’s. Het merkwaardige is dat er voor elk blad wel een vergelijkbaar televisieprogramma bestaat, behalve voor bladen als Playboy, Penthouse, Lui en Man. Dat was ‘not done’, vonden de omroepen lange tijd. We zijn inmiddels ver genoeg om ’s avonds om elf uur een openhartig, leuk en mooi magazine uit te zenden waarin je zonder gêne naar mooie mensen kunt kijken.”
Vorig jaar gaven Adelheid Roosen, de Frisse Jongens en Jack Spijkerman al een voorzet in die richting met „VARA’s Nachtshow”. Een jammerlijke mislukking, vindt Jef Rademakers. „Kijk, het was toch een beetje het hinken op twee gedachten: de VARA wil graag erotiek op het scherm brengen, maar het mag niet recht toe recht aan. De VARA mag alleen maar een schaars geklede jongedame laten zien wanneer Jack Spijkerman daar een paar kritisch progressieve grappen bij maakt. Die combinatie is buitengewoon slecht geslaagd. Als er ook één programma op de Nederlandse televisie is dat buitengewoon weinig op De Pin-Up Club zal lijken, dan is het wel ‘VARA’s Nachtshow’. Dat zijn twee fenomenen van ongelijkwaardige grootheid. Zoiets als de verhouding tussen Frank Sinatra en Ronnie Tober!”
Opwindende Pin Ups
„Het maken van de ‘Pin-up Club’ is buitengewoon opwindend voor deze stoute, gefrustreerde katholieke jongen uit Roosendaal,” heeft televisiemaker Jef Rademakers eens gezegd. En zo is het ook, want er zijn heel wat Nederlandse mannen jaloers op ‘Sjefke’ die toch maar steeds aanwezig ‘moet’ zijn bij de opnamen van dit erotische programma. Zo zien we vanavond dat overal in Nederland de vakantiepret heerlijke vormen aanneemt. De „Pin-up Club” nam een kijkje bij de Loosdrechtse Plassen waar heel wat spannende dingen gebeuren. In de Joegoslavië Special zien we vier schitterende blondines die per zeilboot de Dalmatische kust aandoen.
Controversieel
Veel mensen denken dat de programma’s van de VPRO en de EO de meest controversiële programma’s zijn. Dat blijkt niet het geval te zijn: van de programma’s die in 1988 en begin ‘89 werden uitgezonden, waren de programma’s van de VARA en Veronica het meest controversieel. Dat blijkt uit een lijstje van de afdeling kijk- en luisteronderzoek van de NOS. Zij meten de ’standaard deviatie’ van een programma aan de hand van hoe uiteenlopend een programma gewaardeerd wordt. Hoe hoger de standaarddeviatie, hoe controversieler het programma. Het meest controversieel was de VARA-speelfilm “Lieve Jongens” met een standaard-deviatie van 2,2. Daarna volgden twee Veronica-programma’s: de “Pyama Party” en de “Pin Up Club”, elk met een 2,1. “Ravotta Bizarra” van de VARA scoorde tenslotte een 2,0. De “Pin-Up Club” was een van de meest controversiële programma’s.
Het Pyjama feest met Will Luikinga
Zelf bezit Jef Rademakers geen pyjama, maar dat mag de pret niet drukken. Er zullen nog wel meer van zijn 1SOO gasten met hetzelfde euvel te kampen hebben, verwacht hij. En een feestelijk nachtgewaad heb je toch echt wet nodig om mee te feesten op de Pyjama Party die ter gelegenheid van de eerste verjaardag van de Pin Up Club in de nacht van zaterdag op zondag vanaf het scherm zal spetteren. “Nog nooit heeft een live programma van drie uur zo kort geduurd,” voorspelt Rademakers. Vooral niet als het programma eigenlijk maar twee uur duurt. De Pyjama Party speelt zich namelijk af in de nacht van de 24 en 25 september, de nacht dat de zomertijd overgaat in de wintertijd. En net in die nacht verzorgt Veronica van twaalf tot twee uur een live programma. Of eigenlijk tot drie uur, want om twee uur maakt de klok een klein sprongetje. “Er is nog nooit een programma zo snel voorbij gegaan,” lacht Rademakers.
Pin Up Dancers
Maar zelfs zonder dat sprongetje in de tijd zal het programma in een vloek en een zucht voorbij zijn. De Pyjama Party wordt echt een krankzinnig feest, met striptease, erotische acts, Pin Üp Dancers, disco acts, zangers en zangeressen. “Er komt geen zanger in die niet een pyjama aan heeft en er komt geen zangeres in normale kleren.” En dat wordt smullen. Wie is er niet benieuwd naar de outfit van Will Luikinga, de presentator van de Pyjama Party? Of naar het feestelijke nachtgewaad van Sabrina, de koningin van de nacht? De Pyjama Party zal in alle opzichten een opzienbarend feest worden. Rademakers: “Het is voor het eerst dat er een live televisieprogramma van twee uur wordt uitge- zonden waar erotiek de invalshoek is. Ik verwacht dat er ook wel een cameraploeg uit Duitsland en één van ITN zal zijn. Het zou me bovendien niet verbazen als er ook een ploeg van de commerciële stations in de Verenigde Staten op het feest zal verschijnen. De Pin Up Club is niet alleen het meest besproken programma, maar ook het felst omstreden programma van het afgelopen televisieseizoen.” En dat is wel een feestje waard. Ook al omdat de Pin Up Club precies één jaar bestaat.
Heuvelandschap
De Pin Up Club heeft trouwens het afgelopen jaar alle records gebroken. Nog nooit trok een programma doordeweeks zoveel kijkers. En nog nooit was een programma zo omstreden. Rademakers ontdekte dat de achterban van de NRC en de VPRO in nog grotere getale naar het programma keek dan de achterban van Veronica. En in die kringen ontmoette Rademakers juist de meeste weerstand. “Ik vind het zo vreselijk leuk om die mensen met hun eigen hypocrisie om hun oren te slaan,” glimlacht hij. “Niet dat het wat uit- maakt hoor. Of de kijkers zich nou ergeren of dat ze genieten, ieder heeft zijn eigen manier van plezier maken.” En dat plezier kenmerkt ook het eerste verjaardagsfeest van de Pin Up Club. Een mooie manier om het nieuwe seizoen in te luiden, vindt Rademakers. “Dit feest is eigenlijk een schot voor de boeg.” Iets meer dan drie weken later zal de eerste reguliere Pin Up Club over het scherm denderen, op woensdagavond 19 oktober, net na de wedstrijd West-Duitsland - Nederland. Dat wordt de eerste van een reeks die tot ver in 1989 doorloopt. Dat wordt genieten. Ook voor de Duitsers en de Belgen, want Rademakers heeft gemerkt dat de Pin Up Club in het Rührgebied en in België net zo populair is als in Nederland. Om dat internationale karakter nog wat te onderstrepen heeft Rademakers een heel bijzondere lokatie voor de Pyjama Party gekozen. “We gaan het feest bijna op het Drielandenpunt geven. Niet in Vaals, maar iets verderop in Heerlen. In de Pepper Mill om precies te zijn, één van de grootste discotheken van Nederland. Het Limburgse heuvellandschap zal die nacht voor één keer nog iets heuvelachtiger worden dan het van nature al is,” weet hij.
Schepper
De Pin Up Club scoort trouwens toch al goed in het buitenland. Zo heeft de Duitstalige commerciële zender RTL-Plus onlangs alle Pin Up Clubs gekocht. De bedoeling is dat de onderwerpen uit die programma’s de komende tijd in het Manner Magazine worden uitgezonden. “RTL-Plus wordt een hele belangrijke zender in Duitsland,” zegt Rademakers. “Het is ook de zender die bijvoorbeeld het Duitse Bundesliga voetbal gekocht heeft.” Rademakers verwacht dat er 1500 mensen op het feestje zullen verschijnen. “Helaas heeft onze Schepper niet gewild dat al die mensen beeldschoon zijn. Maar als je de mensen in een iets andere outfit laat verschijnen dan ze normaal zijn te verschijnen, als ze dan niet mooi zijn, zijn ze op z’n minst belachelijk! En dat is toch wel heel leuk meegenomen.”Op de Pyjama Party waarvan de artiestenproduktie in samenwerking met Rob de Boer geschiedt - “Een innig collegiale samenwerking!” - zal Rademakers veel nieuwe attracties de revue laten passeren. Zoals het grote ballet, dat niet voor niets de Pin Up Dancers heet. Het ballet is een nieuw project van Jef Rademakers: “De Pin Up Dancers zullen het komende seizoen ook de theaters en discotheken afgaan.” Bovendien introduceert Rademakers een nieuwe vedette, de opvolger van Diane de Koning. “Er komt een nieuwe dame die voor een belangrijk gedeelte het gezicht en meer nog, het figuur van de Pin Up Club gaat vormen.”
Playboy
Maar dat is nog niet alles. Rademakers brengt binnenkort een blad op de markt, de Pin Up Club. Het wordt geen blad dat zich zal meten met Playboy, Penthouse en Newlook. “De Pin Up Club zal een hele andere formule hebben, alleen al vanwege de relatie met het televisieprogramma. De Pin Up Club wordt eigenlijk een soort boek, groter van formaat en dikker dan de andere bladen. Bovendien verschijnt het blad in tegenstelling tot de andere bladen eens per kwartaal. Eén boek voor elk seizoen; er komt een winterboek, een lenteboek, een zomerboek en een herfstboek. Ik wil niet in de concurrentie met Playboy, Penthouse en Newlook. Ik zou het liefste willen hebben dat ze in ons blad zouden adverteren.” De Pin Up club gaat een goed seizoen tegemoet, dat is zeker. “Er komen ontzettend veel activiteiten rond het fenomeen Pin Up Club,” belooft Jef Rademakers. “We hebben de afgelopen tijd eerst willen kijken hoe het publiek reageerde. De men- sen zijn zo enthousiast, dat ze er zelfs midden in de week tot twaalf uur voor op blijven. Daarom denk ik dat er meer muziek in zit.”
De meeste ophef ontstaat over het eerste programma op een open tv-kanaal waarin elke week borsten, billen en plukken schaamhaar te zien zijn. ’We cheer you up, we cheer you up, we cheer you up in the Pin-Up Club!’ In 1987 begint Veronica met de Pin-Up Club, gemaakt door Jef Rademakers. Er is veel ophef over het bloot. Het zou de rol van vrouwen denigrerend neerzetten. Van Kooten & De Bie vinden dat meisjes worden beledigd door ze zo als lustobjecten te portretteren. Jef Rademakers vindt juist dat er eerder sprake is van een dweperige verering van de vrouw. Een naakte vrouw op hoge hakken, dat wel. De politiek roert zich zelfs als er Kamervragen over het erotische programma gesteld worden. Natuurlijk keek niemand en had het programma tóch hoge kijkcijfers. Wat valt er dan zoal te zien? Amateur-modellen die uit de kleren gaan en suggestieve bewegingen maken op klanken van Enigma-achtige instrumentale house. Soms zien we ook een ingezonden home-videootje met huisvlijt van strippende meisjes of huisvrouwen. Of de secretaresse die nu op het bureau van haar baas wat van haar verborgen talenten wil prijsgeven. En de Vlaamse Wendy van Wanten, die kijkersvragen over erotische dilemma’s ‘behandelt’ terwijl haar jurkje daarbij, hè vervelend, steeds naar beneden zakt.
Alfred Lagarde
In latere seizoenen zien we de privé altijd al met porno in de weer zijn de Alfred Lagarde stoeien met Diane de Koning. De Koning had eerder erotische films gemaakt en was dus ervaringsdeskundige. Dj Lagarde speelt er een morsige dokter met scheefgezakt brilletje. Die dokter, uiteraard bijgestaan door schaars geklede zustertjes, moet ook weer zogenaamde adviezen geven aan de kijkers. Met zichtbaar veel plezier maakt Lagarde er een lekker vies typetje van. Het geeft de knipoog van het programma weer. Zo serieus is het ook weer niet, het is lol met bloot. Maar fatsoensrakkers zien het verval van de normen en waarden door Veronica wel degelijk als een serieus probleem. Niettemin blijft de Pin-Up Club drie seizoenen lang goedbekeken op Nederland 2.
Veronica gaat nog meer erotische series uitzenden. Zelfgemaakt en aangekocht. Maar Jef Rademakers heeft begin jaren negentig helemaal genoeg van zijn eigen programma. Hij verlaat de televisiebusiness die hij platheid en oppervlakkigheid verwijt. Maar dan heeft de Pin-Up Club zelf al de lat verlegd. Het programma laat ook nog een hitsingle achter. Alfred Lagarde produceert de single van de herkenningsmelodie, het trio Barbarella met We cheer you up. De single haalt zelfs de vierde plaats in de Top 40 van Veronica.
Bekijk hier een fragment van: Pin-up Club.
Lees ook de columns van Will Luikinga over dit onderwerp:
Het pyjamafeestje
Als ik zwaar heb getafeld ,wordt ik nog steeds zweterig wakker als ik aan die uitzending denk! Er werd niet gerepeteerd en er was volgen mij geen draaiboek of een schema. Er was eigenlijk niks behalve veel camera’s en een heleboel mensen die verplicht in pyjama rond liepen. Toen ik de trap afkwam van de eerste verdieping van de discotheek waar de gedenkwaardige uitzending live vandaan kwam, hoorde ik alleen maar –broek uit ,broek uit- en dat viel me vrij rauw op het dak…
Je stinkt naar vis
Vandaag had ik een diepte-interview met Barbarella, de drie dames die ooit het openingslied van de Pin-Up Club zongen. Ze hebben een tweede plaatje gemaakt en volgens mijn moeder klinkt dat ook wel aardig. Terwijl ik met een van de dames stond te praten, tikte een ander mij op de schouder en zei: “Mag ik ook even wat zeggen?” Toen ze bleef aandringen draaide ik mij om en duwde de microfoon onder haar kokette neusje. “Ga je gang”, zei ik.
VERONICA STAPT UIT HET PUBLIEKE BESTEL, eindelijk weer commercieel!
Twee tv-zenders, vijf radiostations en een oersterk blad
De vertegenwoordigers van productiemaatschappij Endemol kregen kippenvel toen tijdens de stemming in de Verenigingsraad van Veronica de vertegenwoordigers van de leden in het land stuk voor stuk ‘ja’ zeiden tegen het voorstel om, samen met Joop van den Ende en John de Mol, een commerciële omroep te worden.
Veronica-voorzitter Joop van der Reijden somde 36 namen op en 36 keer werd er vóór het voorstel gestemd. Toen bleek dat de raad unaniem had besloten het Veronica-bestuur te machtigen om uit het publieke bestel te treden, barstte het gezelschap in een spontaan applaus uit. „Het was alsof ik in het Russische parlement zat, daar wordt ook altijd geklapt als een belangrijke beslissing is genomen”, vertelt de voorzitter twee dagen na het voor Veronica, en voor de hele Nederlandse omroepwereld, historische moment. Van der Reijden: „En datzelfde gebeurde toen wij enkele uren later het personeel van deze beslissing op de hoogte stelden. Ook daar werd geapplaudisseerd en luid gestampt, Het was voor iedereen een enorm emotioneel moment. En dat maakt maar weer al te duidelijk dal hel ons er niet om ie doen is veel geld te gaan verdienen. We hebhen nu genoeg geld, daar gaal het helemaal niet om. Wij willen vrijheid in de ether. Daar wordt al die jaren in onze statuten al van gesproken en die gaan we nu eindelijk in de praktijk brengen.”
Commercieel avontuur
Veronica heeft in haar relatief korte, maar roemruchte geschiedenis al enkele malen gesproken over het commerciële avontuur. Maar telkens als de knoop moest worden doorgehakt, waren,er toch steeds meer argumenten tegen dan vóór te vinden. Waarom was dat dit keer anders? Van der Reijden; „Als ik kijk naar de voorspellingen over de ontwikkeling die het publieke beslel de komende vijf jaar zal gaan doormaken, blijft er van de door ons zo gekoesterde vrijheid in de ether weinig over. Wij zitten nu op een net waar we eigenlijk niet willen zitten. We werken daar met lieve mensen, maar worden gedwongen steeds inniger te gaan samenwerken. Het probleem daarbij is dat het telkens moeilijker wordt je eigen gezicht te handhaven.” „Veronica is altijd een beetje tegendraads, een beetje ondeugend geweest.
Maar van die eigenschappen zou de komende vijf jaar steeds minder overblijven als we, volgens hel plan van de minister, op één net met TROS en EO zouden blijven. Zowel op radio als op tv zouden we steeds minder te zeggen krijgen. Er zou een apart netbestuur moeten komen, waar wij zelf niet inzitten. Er zou een netdirecteur komen, die niet jouw eigen directeur is. Wij zouden alleen als een soort raad van commissarissen toezicht kunnen houden. Meer niet. Dat gaal te ver.” Om die reden is Van der Reijden enkele maanden geleden naar de Verenigingsraad, het orgaan dat de leden van de omroep vertegenwoordigt, gestapt met hel plan om nog één keer heel serieus alle mogelijkheden te bekijken die er zijn om commercieel ie worden. Van der Reijden: „Op het moment dat de voormalige minister van WVC ons vroeg om voor 15 januari 1995 te laten weten of wij al dan niet een uitzendlicentie voor de komende vijf jaar worden hebben, ben ik naar de Verenigingsraad gegaan. Dit was hèt moment om de knoop door te hakken. En dat is dus ook gebeurd.”
Endemol
Die aankondiging van de minister was voor het bestuur van Veronica ook een aanleiding om met televisieproducent Endemol te gaan praten. Van der Reijden: „Wij nemen natuurlijk al een behoorlijk aantal programma’s af en waren met deze producent aan het onderhandelen over de rechten van een aantal formules. Bovendien wilden wij ervoor zorgen dat we genoeg programma’s zouden overhouden als RTL4 een nieuw contract met Endemol zou sluiten. Toen bleek dat we goed met elkaar konden opschieten, en dat er naar aanleiding van de aankondiging van de minister bij ons plannen waren om uit het bestel te stappen, zijn we gaan praten over een verregaande samenwerking. Daar is een aantal maanden overheen gegaan, maar uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat het misschien nog beter zou zijn om dit avontuur samen aan te gaan.”
De constructie van het nieuwe, commerciële Veronica ziet er, vanaf 1 september 1995, als volgt uit: vijftig procent van de aandelen komt in handen van de Vereniging en de andere helft wordt eigendom van Endemol. Beide partijen krijgen dus evenveel invloed en ieder verschil van mening zal moeten worden uitgesproken. Eén van de twee partijen zal nooit de doorslag kunnen geven. De twee partners brengen ook beide evenveel geld in: honderd miljoen gulden. Vooralsnog is het nog niet nodig andere financiers te benaderen. „Vreemd vermogen aantrekken kan altijd nog”, zo meldt Van der Reijden. Het is de bedoeling dat de nieuwe commerciële televisiezender zeven dagen per week zowel ’s avonds als overdag programma’s voor een breed pubhek gaat uitzenden. Daarbij zal echter het jonge, uitdagende karakter van het huidige Veronica in stand worden gehouden.
Ron Brandsteder in een nieuw jasje
Dat gebeurt door een groot aantal bestaande Veronica-programma’s te handhaven en andere programma’s, bijvoorbeeld van Endemol, zó te veranderen dat ze ook in dat beeld passen. Van der Reijden: „Zo kun je de programma’s van Ron Brandsteder best in een ander jasje steken, waardoor ze geschikt zijn voor een groot publiek, maar ook worden aanvaard door de Veronica-achterban.” Het ligt absoluut niet in de bedoeling van de bedenkers van dit plan om van Veronica een tweede RTL4 te maken. Van der Reijden: „We zullen altijd dat ondeugende, jonge gezicht houden, al zullen we misschien een tikje minder tegendraads worden om ook voor een groter publiek aanvaardbaar te zijn.”
Omdat producent Endemol de afgelopen jaren zeer slechte ervaringen heeft opgedaan met RTL4, zullen de contacten met dit station helemaal worden verbroken. Het nieuwe Veronica kan echter niet genoeg programma’s van het bedrijf afnemen en daarom blijft Endemol ook voor de publieke omroepen werken. Over welke sterren naar Veronica of naar een andere omroep gaan, zal de komende maanden nog moeten worden onderhandeld. En dit is niet het enige traject waarop het nieuwe Veronica zal samenwerken met het publieke bestel.
Het is de bedoeling dat beide media-organisaties samen sportrechten zullen gaan verwerven en eikaars uitzendgegevens mogen gebruiken voor de omroepbladen. Ook over deze zaken zal de komende weken echter nog heel wat moeten worden gesproken. Zeker is in ieder geval dat het Veronicablad blijft bestaan en dat de abonnees ook automatisch lid blijven van de Vereniging Veronica. Via de ledenraad en de verenigingsraad houden zij zeggenschap over de ontwikkeling van het station. Van der Reijden: „Die vereniging is ons grote voordeel. RTL zou tekenen voor zo’n organisatie. Tijdens de jaarlijkse bijeenkomsten in de rayons kunnen de leden hun mening blijven geven over allerlei zaken en zo houden zij een belangrijke stem in het kapittel.”
Om het jonge gezicht van Veronica nog meer te benadrukken, wordt ook al gesproken over een tweede commerciële televisiezender. Van der Reijden: „We denken eraan om naast de ‘brede zender’ een echt doelgroepenstation op te richten. Daar zou je meer kenmerken van het oude Veronica terugvinden en wordt minder gemikt op hoge kijkcijfers. Deze zender richt zich op een publiek van dertien tot vijfendertig jaar. Het kan gewaagder en tegendraads zijn en je kunt er jong talent een kans geven. Er zijn mensen die dit het ‘oer-Veronica’ noemen, maar dat vind ik te ver gaan. Oude tijden keren niet meer terug. Ik acht het niet uitgesloten dat ook deze zender op 1 september volgend jaar van start gaat.”
Radio Veronica
Het ‘echte Veronica’ is in ieder geval terug te vinden in de huidige radioplannen van het bestuur en Endemol. Het is de bedoeling om maar liefst vijf radiozenders op te richten, die ieder een specifieke doelgroep moeten bedienen. Van der Reijden: „Van de radioplannen stellen we ons zeer veel voor. Er komt voor elk muziekgenre een station: middle of the road, pop, gouwe ouwen, klassiek, Hollandse hits en een nieuwszender. En dan wordt het natuurlijk echt op Veronica-wijze ‘blazen’. Wij achten dat een sterke verbetering van de huidige situatie.”
Probleem in dit traject is echter dat de minister maar een beperkt aantal licenties voor radiozenders beschikbaar heeft en het maar zeer de vraag is of Veronica één van de nog beschikbare vergunningen zal krijgen. Daarom is inmiddels contact gezocht met bestaande commerciële radiostations en wordt er over overname gesproken. Van der Reijden: „In het geval van Holland FM is dat al rond. Die zender wordt binnenkort omgebouwd en zal vanaf 1 september volgend jaar onder onze vlag gaan uitzenden. In de pers is gesproken over het feit dat we ook met Radio Ten Gold zouden onderhandelen en dat is inderdaad waar. Die gesprekken zijn echter nog niet afgerond, dus ik kandaar verder nog niets zinnigs over zeggen.”
Politiek Den Haag heeft positief gereageerd op de aanvraag voor een commerciële licentie die Veronica inmiddels heeft ingediend bij het Commissariaat voor de Media. „Ik wens Veronica een behouden vaart en hoop dat dit lukt”, meldde staatssecretaris Aad Nuis van omroepzaken kort na de bekendmaking van de beslissing. En ook mensen uit de omroepwereld zien de plannen van Veronica wel zitten. Zo meldde Tom Mulder: „Ik zie deze actie als een oktober-revolutie. Het maakt eindelijk een einde aan het systeem met z’n machtsconcentraties.”
Vijf jaar later blijkt Vereniging Veronica toch niet zo tevreden…