Vereniging Veronica, de geschiedenis deel 1, 1973-1987
Tuesday, July 14th, 2009
Radiopiraterij is nog niet officieel verboden als op 28 juni 1973 – bij wijze van voorzorgsmaatregel – de Veronica Omroep Organisatie wordt opgericht. Het doel van de VOO is Veronica-programma’s in de lucht houden op non-commerciële basis. Net als de publieke omroepen heeft de VOO de structuur van een vereniging, wat betekent dat de leden inspraak hebben. Eind 1975 sleept de Vereniging Veronica een legale zendvergunning in de wacht, waarmee zij als aspirant-omroep toetreedt tot het publieke bestel. Het verenigingsavontuur kan beginnen…
Behalve goede en leuke tijden krijgt de Vereniging door de jaren heen ook genoeg tegenslagen te verduren. Denk bijvoorbeeld aan problemen binnen de rayons, het behalen van meer zendtijd en de moeizame weg naar de commercie…
Veronica in de regio: de rayons
De communicatie tussen de rayons verloopt niet altijd zoals het hoort. Vanaf het ontstaan van de vereniging is het geklaag over de organisatie van de vereniging niet van de lucht. Een greep uit de voorvallen.
Eind 1977 ontstaat onenigheid tussen Rob Out en rayon Utrecht over de VOO-landdag. Out maakt Utrechtse rayonleden uit voor leugenaar, waarop het rayon de heer Out verzoekt zijn uitlatingen in te trekken. Door al deze gebeurtenissen besluit de voorzitter en commissaris van het rayonbestuur, de heer Van der Hoek, om af te treden. Een jaar later ontstaat een definitieve breuk tussen rayon Haarlem en de andere rayons. Nadat verschillende klachten binnenkomen over conflicten met en binnen het Haarlemse rayon wordt dit bestuursdistrict ontbonden.
Begin maart 1981 wordt bekend dat rayoncoördinator Pekema en zijn vrouw diverse uitlatingen hebben gedaan die voor Veronica nadelig kunnen uitvallen. Algemeen directeur Rob Out besluit onmiddellijk actie te ondernemen en de rayoncoördinator preventief te schorsen. Na een zorgvuldig onderzoek blijkt het vermoeden waar te zijn. Hoewel de Pekema’s tijdens de vergadering in juni 1981 ontkennen de bewuste uitspraken gedaan te hebben, stemt de meerderheid ermee in hen allebei definitief uit hun lidmaatschap te ontzetten. In juni 1986 blijkt dat er al langere tijd problemen in rayon Noord-West spelen; tussen bepaalde leden botert het niet. Ingrijpen door het bestuur van de Vereniging lijkt noodzakelijk.
Van C naar dubbel A: zendtijduitbreiding
Al na een paar maanden in het publieke bestel stelt de Vereniging dat Veronica zodanig bedreven is in het maken van radioprogramma’s, dat het geen probleem zal zijn om op korte termijn meer uren uit te zenden. Het realiseren van extra zendtijd op televisie is, wegens onvoldoende personeel, lastiger. Als Veronica in oktober 1978 de C-status krijgt moet het personeelsbestand dus snel uitgebreid worden met minimaal een man of zestig. Om al die mensen te kunnen huisvesten gaat de Vereniging op zoek naar een nieuw pand. Tot die tijd wordt de uitbreiding van televisiezendtijd uitgesteld.
In december 1980 dient de Vereniging een aanvraag in voor de B-status. Het ministerie van CRM weigert deze echter in behandeling te nemen tot april 1981. Veronica stapt daarop naar de rechter om haar gelijk te halen. Tevergeefs; de B-status en de bijbehorende extra zendtijd wordt pas anderhalf jaar later toegewezen, in oktober 1982.
Veronica, vrijheid en voorwaarden
Waar het publieke Veronica nooit onder stoelen of banken schuift dat zij een commerciële zender ambieert, speelt de gang naar de commercie in de vergaderingen van de Vereniging een wel zeer prominente rol. Serieuze onderhandelingen beginnen in 1986.
Niet Veronica, maar de BV ‘Rob Out International’ vraagt in maart 1986 bij minister Brinkman een concessie aan voor het derde Nederlandse televisienet. Samen met Wout Bordewijk en Lex Harding wil Out commerciële televisie gaan bedrijven, terwijl non-profit omroep Veronica in het publieke omroepbestel blijft. Een andere optie is dat Veronica het bestel verlaat en overstapt naar de commerciële omroep van Rob Out International.
In mei 1986 verklaart Veronica principieel aan de publieke omroep vast te houden. Dit wil nog niet zeggen dat Veronica definitief afziet van commerciële radio en televisie in de toekomst. De bepalingen met betrekking tot commerciële omroep, zoals deze op dat moment vastliggen in het regeerakkoord, zijn voor Veronica echter volstrekt onaanvaardbaar. Ze weigert namelijk samen te werken met andere omroepen. Zolang er zoveel ongunstige factoren zijn gaat Veronica niet commercieel.
De TROS wil de voorwaarden voor commerciële televisie in november 1986 wel aanvaarden, er vanuit gaand dat Veronica hetzelfde van plan is. Een half jaar later blijkt daarentegen dat Veronica onder geen enkele voorwaarde met de TROS in zee wil gaan.
De Vereniging laat weten dat ze in eerste instantie een commercieel radiokanaal wil exploiteren en als dat lukt, later de televisie erbij zal halen. Het verkrijgen van een eigen FM-net wordt daarmee een voornaam project binnen de Vereniging. Hiertoe kan een Radio Veronica BV in het leven worden geroepen; een volledige dochter van de Vereniging Veronica net zoals de Veronica Blad BV dat is. De belangrijkste hinderpaal vormt nu het omroepbestel.
[singlepic=90,320,240,,right]Na de officiële opening van het pand aan het Hilversumse Laapersveld, in augustus 1987, verklaart Veronica bereid te zijn de onderhandeling te openen over een concessie voor commerciële radio en televisie. De Vereniging Veronica zal dan blijven bestaan en haar structuur behouden. Onder de Vereniging komen drie vennootschappen: Veronica Blad BV, Veronica R&TV en Veronica Enterprises BV. Nog steeds is verplichte samenwerking met collega-omroepen geen optie. Als aan haar voorwaarden niet kan worden voldaan, zal Veronica de overstap niet maken.
De kans dat het verzoek om 24 uur radiozendtijd, zeven dagen per week op een eigen zender ingewilligd wordt, is naar zeggen van radiodirecteur Lex Harding fifty-fifty. Omdat commerciële exploitatie niet gebaat is bij te veel versnippering, wil de Vereniging een eigen zender. Technisch gezien is het mogelijk om een zender vrij te maken, maar mochten er drie omroepen commercieel gaan, weet de heer Harding niet wat eruit zal komen.
De VVD, van oudsher de liberale bondgenoot van Veronica, spreekt zich in november 1987 uit vóór de invoering van commerciële radio en televisie, mits dit geschiedt samen met de vier uitgevers Elsevier/NDU, de Perscombinatie, de Telegraaf Holding en VNU. De keuze valt op drie omroepen: de AVRO, de TROS en Veronica. Het samenwerkingsverband krijgt de naam ATV/EPTV. De regering moet beslissen of het project daadwerkelijk zal resulteren in ‘24/7’ commerciële radio en televisie.
Hoewel de Vereniging Veronica geen commerciële omroep verwacht vóór 1990, staat haar een turbulent tijdperk te wachten dat de Veronica-traditie meer dan eer aandoet. En daarbij komen de fratsen niet alleen uit de politiek…
Will Wil Wel: Rayonhoofd
Geachte heer Bart de Graaff,
Helaas is dit de enige manier om contact met u te krijgen want via de telefoon lukt mij dat al weken niet. Een uiterst domme mejuffrouw meldt mij dat mijnheer net in bespreking is of net even de deur uitloopt. U kennende, mag ik aannemen dat de dame in kwestie, die trouwens lispelt, er misschien aardig uitziet en bereid is na kantoortijd met het bestuur van BNN een borrel en een hapje te gebruiken. Kortom zo’n tiepje dat voor een minimum salaris er wel even voor wil zorgen dat ene mijnheer Luikinga niet wordt doorverbonden met de directeur! Als er gezongen moet worden op een plaatje weet je me wel te bereiken. Dan ben ik wel goed genoeg! Die ene regel ‘En Al Die Zenders‘ die ik zing, het gevoel en vakmanschap die in drie seconden op de cd zijn geperst, hebben niet alleen mijn kennissenkring, maar de hele Nederlandse muziekwereld verbaast doen staan. Talloos zijn de aanbiedingen die ik inmiddels heb gekregen om een solo-cd te maken. Op geld wordt niet gekeken en Marco B. is bereid om geheel belangeloos in het achtergrondkoor te zingen! En als ik dan jou probeer te bereiken om je de premiere in dat programma van je tegeven, staat mijnheer op een oefenveldje bij NEC in Nijmegen en heeft geen tijd voor Luikinga! Je bent inmiddels geen haar beter dan al die andere directeuren van omroepen. Zakken vullen, congressen in een warm land, een fles drank in de bureaula en een auto met chauffeur omddat je ‘s middags om drie uur te beneveld bent.
Je hebt me plechtig beloofd dat ik rayonhoofd zou worden van Midden Nederland en wat heb ik gedaan, zak die ik ben… Op mijn brommer, terwijl de regen tegen mijn valhelm sloeg, ben ik het dorp ingegaan en heb adhesie-kaarten uitgedeeld waarop menigeen zijn handtekening heeft gezet. Honden hingen aan mijn broekspijpen, ik werd met de hooivork van het erf gejaagd, maar ik ging door voor de goede zaak! Mag ik dat misschien even telefonisch aan je melden? Kun je je voorstellen dat er momenten zijn waarop ik een geestelijk duwtje in de rug nodig heb? Waar was je toen ik je vertrouwde stem wilde horen? Natuurlijk is het leuk als je in de Arena dertigduizend idioten hoort schreeuwen ‘We want Bart’ maar ik rij op mijn brommertje over de dijk en ik hoor helemaal niets….
Ik ben inmiddels zo vrij geweest om een Bonte Ledenwerf Avond (midden Nederland) te organiseren op zes maart aanstaande. Ik hoop dat je de tijd hebt om aanwezig te zijn, maar ik reken er niet op, want ik hoorde net via-via dat er dan een congres in Aruba wordt gehouden over de schadelijke invloed van het weerbericht op de melkafgifte van driejarige koeien. Voor de goede orde geef ik je het programma door omdat ik achteraf geen gezeur aan mijn kop wil hebben.
OPENING door W.J.G. Luikinga, Rayonhoofd Midden Nederland
THE WICO’S: acrobaten/ jongleurs
GEMENGD GER: ZANGKOOR met ‘Hij gaat voor C.’ o.l.v. de heer D.M. Haarmans
GEDICHT ‘Klein Maar Dapper” voorgedragen door Mej. E.V.Bruinewoud
TOESPRAAK en UITLEG BNN door Rayonhoofd Midden Nederland W.J.G. Luikinga
- PAUZE -
OPENING DEEL 2 door W.J.G. Luikinga, Rayonhoofd Midden Nederland
ALLE MEIDEN OP DE DAM (zie Telegraaf) door Henk en Ineke (3e prijse voorrondes playbackshow Assen)
THE WICO’S: Sneltekenaars.
FANFARE MICOSA (Koninklijk goedgekeurd 1899) potpourrie ‘Walsmelodie’ o.l.v Evert de Rooy
SAMENZANG TV TUNES mmv GEMENGD GER. ZANGKOOR/MICOSA
SLUITING en LEDENWERF W.J.G./Luikinga, rayonhoofd Midden Nederland
Zoals u ziet mijnheer de Graaff, heb ik kosten nog moeite gespaard om er een geslaagde avond van te maken en ik ga er maar van uit dat een en ander uw goedkeuring heeft.
P.S. Bij wie kan ik mijn kilometers en etensbonnen declaren?
Rij en Rayon voorzichtig, denk aan mij Will