Veronica Story

“Ik had geld nodig”, antwoordt Willem van Kooten (7 januari 1941) op de vraag hoe hij in februari 1961 bij Veronica terechtkomt. De derdejaarsstudent Nederlands kent enkele zoons van de directeur van de piratenzender, schrijft een sollicitatiebrief en wordt aangenomen als tekstschrijver. De schrijversambitie die hij op het gymnasium koesterde komt hem goed van pas tijdens het bedenken en vormgeven van de eerste veertig a vijftig radiocommercials die Nederland hoort.

(more…)

Willem van Kooten alias Joost den Draayer op Radio Veronica [ 10:23 ] Play Now | Play in Popup

Tom Mulder (rechts) in gesprek met Juul Geleick tijdens 50 jaar Radio Veronica Fotograaf: Vincent Schriel

Op zijn tiende houdt Tom Mulder (Amsterdam, 16 februari 1947) de stemmen van alle ANP-nieuwslezers moeiteloos uit elkaar en is hij vastbesloten zelf ook nieuwslezer te worden. Geïnspireerd door het pionierswerk van Radio Veronica (“de rest was stof!”) begint hij thuis te ‘prutsen’ met geluidsbanden. Op zijn zeventiende stuurt hij een cassette op naar zijn favoriete radiostation, maar programmaleider Willem van Kooten vindt hem nog te jong.“Ik solliciteerde naar de functie nieuwslezer op die boot, ik had er niet aan moeten denken, ben er regelmatig opgeweest maar werd altijd zeeziek het was verschrikkelijk zo een kleine boot op die wilde zee. Ik wilde eigenlijk niet nieuws lezen, maar het was een manier om binnen te komen.” Ondanks ouderen in die tijd Veronica zien als een boevenradio, ziet Mulder zijn kans waar, als een paar jaar later Veronica’s Eddy Becker vertrekt.

Met een zelf opgenomen bandje klopt de 22-jarige Amsterdammer aan bij programmaleider Jan van Veen en wordt direct aangenomen. Mulder herinnert zich de directeur: “Hij zei: Hi, ik ben oom Bull, ik hoop dat het je hier bevalt. Dat was mijn arbeidscontract.” Henk van Dorp bedenkt de naam ‘Klaas Vaak’ en vanaf 22 mei 1969 is de kersverse dj iedere avond te horen met het programma Radio Drama. Later presenteert hij een tijdlang Ook goeiemorgen. Het is een beste deal om voor zes uur in de week werken, 600 gulden in de maand te verdienen. Jan oppert dat als Tom het goed doet hij per september een vast contract krijgt, “Ik had mijn vaste baan al opgezegd, terwijl ze toch nog gingen twijfelen over de kwaliteit, ik ben gelukkig alsnog aangenomen voor achttien uur in de week en verdiende 1000 gulden”.

Van Veen vraagt hem of hij de jaarwisseling live wil doen vanaf het schip. Het is een enorm avontuur voor Klaas Vaak om met windkracht zeven het schip op te gaan. Tijdens de uitzending is Tom dus ook alleen maar zeeziek, daardoor zijn 99% van de uitzendingen aan land, want je wordt er volgens Tom wel goed verzorgd maar op de boot is het niet aangenaam te maken. “Het is een groot vissersschip van niet meer dan 50 meter, maar die live-uitzending leverde weer een loonsverhoging op waardoor ik evenveel verdiende als de andere diskjockeys.”

Tussen de stoere Lex Hardings en Rob Outs blijft Mulder echter een vreemde eend in de bijt. “Zij droegen jackies, ik liep rond in een vest”, vertelt hij. Hippe muziek is aan hem niet besteed; thuis draait hij klassieke componisten als Mozart en Beethoven. “Ik ben geen muziek-dj. De sfeer, het contact met de luisteraars, dat is belangrijker.” Toch wordt Klaas Vaak nog hetzelfde jaar als populairste dj gekozen – door Hema-caissières. “Ik denk dat het mijn stem was, en ik bezigde geen vervelende taal. Met vrouwen kon ik altijd al goed opschieten.”

Als hij na het studiowerk huiswaarts keert, laat Mulder de “swingende mensen van overdag” achter zich. Wat blijft is zijn liefde voor het “machtige medium” radio, of eigenlijk voor alles wat maar iets met geluid te maken heeft. De zelfverklaarde radiogek, die overigens tevens een bovenmatige fascinatie voor treinen en trams bezit, wil dan ook meer dan plaatjes draaien en “kletsen over drank en vrouwen.”

Ook op de toekomst van Veronica heeft hij een uitgesproken visie. Als het einde van de zeezender nadert, ontstaat het plan om een publieke omroep te worden. Maar Mulder voelt er weinig voor van Veronica een gewone zuil te maken: “Dan kun je toch geen commercieel popstation meer zijn?” Zijn programma verhuist naar de nacht, wanneer geen jingles voor de omroepstichting te horen zijn. Maar de mentaliteiten botsen zodanig dat Rob Out en Bull Verweij besluiten Klaas Vaak in de zomer van 1973 een maand te schorsen.

Beide kanten achten een terugkeer in de Veronica-familie onhoudbaar. Het vierde radionet waar zijn collega’s voor pleiten vindt Mulder “waanzin”, wel wil hij helpen van Hilversum 3 een echte popzender te maken. Dat doet hij vanaf augustus 1973 bij de TROS. Daar presenteert de warme bruine radiostem jarenlang onder andere De Havermoutshow, Nachtwacht en het zeer populaire belspelletje 50 Pop of een envelop, “wat nog altijd het best beluisterde programma is ooit in Nederland het gaat om meer dan drie miljoen luisteraars”, oppert Tom trots.

Bij Veronica worden banden vol gevuld met programma’s, daardoor kan iemand niet reageren of ergens op inspelen, het is immers niet live. Wanneer Mulder bij Veronica begint zetten ze de band nog stop wanneer men zich verspreekt of een fout maakt en wordt het overnieuw ingesproken. Tom maakt hier een einde aan door zich te herstellen of er een grap over te maken en zo zijn show gewoon draaiende te houden.

Na een kortstondig uitstapje naar Cable One, Nederlands eerste satellietstation, maakt Mulder in 1991 zijn entree bij Radio 10 Gold. Als programmadirecteur haalt hij het station uit het slop: “Ik liet dj’s muziek draaien die de luisteraars wilden horen, en ik heb het gesproken woord teruggebracht.” Met Radio 10 Gold deelt hij lief en leed. In 2003 raakt de zender haar FM-frequentie kwijt. Toch weet Radio 10 Gold zich prima staande te houden, niet in de laatste plaats dankzij drijvende kracht ‘Tommy Mulder’.

Na het afsluiten van een contract met een sigarettenmerk gaat hij het hele land door met de Marlboro Discoshow, het aantal loopt al gauw op tot een 100 shows per jaar. “Zo gebeurde het ook dat ik ‘s ochtends in een discotheek in het noorden van het land zat met een bord op schoot met twee gebakken eieren, dat was dan mijn kerstontbijt.”

Als het radio-icoon in 2004 de Marconi Award ontvangt voor zijn gehele oeuvre is hij herstellende van een hersenbloeding. In de zomer van 2006 maakt de dan 59-jarige Mulder zijn rentree op Radio 10 Gold, maar eind dat jaar valt hem een grote teleurstelling ten deel. Hoewel het revalidatieproces spoedig verloopt wordt hij voor honderd procent afgekeurd en belandt in de WAO; een treurig afscheid van 35 jaar radio.

Terugdenkend aan zijn Veronica-periode koestert de man van ‘Is de koffie al bruin?’ en ‘Worden er vandaag nog spelletjes gespeeld?’ geen rancune. Mulder: “Alles wat ik kon bereiken in de radiowereld kan ik doen dankzij Veronica. Dat meen ik oprecht.

===The Story of… Tom Mulder===

Al op jeugdige leeftijd had ik besloten, dat ik later, als ik groot was bij de radio wilde werken. Maar toen was de radio nog niet leuk maar daar kwam een gedurfde verandering in met de komst van Radio Veronica waar ik eigenlijk vanaf het begin vaak naar luisterde.

Ik schreef jaren later, in 1967, een briefje naar Willem van Kooten of Joost den Draaier, werd uitgenodigd om een proefprogramma te maken, werd aangenomen en kreeg een keurige schriftelijke bevestiging. Toen ik na een paar weken verder niets hoorde, belde ik op en Willem/Joost vertelde me, dat ik nog iets te jong was en of ik over twee jaar weer terug wilde komen. Zo gezegd, zo gedaan. Op 16 mei 1969 werd mijn eerste radioprogramma bij Radio Veronica opgenomen. Een week later, op zaterdag 23 mei 1969, werd het vanaf de boot voor Scheveningen uitgezonden. Die opnamen werden gemaakt in de Veronica-studio’s in Hilversum. Ik was aangenomen door Jan van Veen en voorgesteld aan Oom Bull Verweij. Samen met zijn broer, (Oom) Jaap, zat Oom Bull in een kantoor in het Veronicapand. Hij zei: ‘Ik ben Oom Bull en wat wil je verdienen?’

Voordat we de tramrit door Amsterdam maakten, moesten we toch eerst op de foto. We zien v.l.n.r. eerste rij(de gastvrouwen zijn in het blauw gekleed) Simone, mijn vrouw, ondergetekende, Tineke (de Nooy), Ab Everaars (Museum Organisatie) Bovenste rij: Hans Wout (Museum Organisatie), Ad Bouman (ex-Radio Veronicacollega) Jeroen Soer Direkteur.

Daardoor vierde ik later bij Radio 10 (Gold) mijn 25, 30 en 35-jarig jubileum. Deze feestjes werden op verschillende heel leuke en gezellige manieren gevierd. En je raadt het al. Ook de tram, en in mindere mate de trein, waren onderdelen van deze feestjes. Want niet alleen de tram had mijn interesse maar ook de (Duitse) stoomtrein, dus de DB. In 1966 had ik nog korte tijd bij de Deutsche Bundesbahn gewerkt. Later bij mijn 25-jarig jubileum had Radio 10 Gold een twee-asser of echte Blauwe wagen geregeld waarmee we een feestelijke rit door de stad reden. Bij Station Sloterdijk stapten we tenslotte over in een speciale jubileumtrein waarmee al treinend het feestje verder werd gevierd en afgesloten en waar mijn ouders en Oom Bull aanwezig waren.

Toen ik 30 jaar lang mijn radioprogramma’s had gepresenteerd was dat opnieuw reden voor feestelijkheden. Het vond nu plaats in het sfeervolle Amstel Hotel, waar een receptie werd gegeven voor de radio-industrie en al mijn collega’s uit mijn begintijd en de tv waren aanwezig. Hoewel we met de tram van de Radio 10-studio’s aan de Vijzelgracht maar het Amstel Hotel hadden kunnen rijden, maakten we gewoon gebruik van de auto. Je ziet het al: de eenvoud vierde hoogtij. In mei 2004 was het opnieuw raak. Deze keer was de reden, dat ik 35 jaar lang tramde en treinde en radioprogramma‘s presenteerde.

Radio 10 Gold had nu geregeld, dat ik met de VSM (de Veluwse Stoomtrein Maatschappij) een stoomtreinrit kon maken, waarbij tijdens de rit ook nog werd uitgezonden op de radio. Zoals je misschien hebt gemerkt speelden de radio en het railvervoer een grote rol in mij leven. Maar ook bij andere radiomakers speelden de tram en trein zo’n speciale rol. Ik noem als voorbeeld Joop van Zijl, Erik de Zwart, Herman Emmink, Edvard Niessink, Paul van de Lugt, Lex Lammen, Kees Buurman (overleden), Wim van Putten en nog vele anderen uit de radiowereld. Die trein/radiocombinatie komt niet uitsluitend in Nederland voor maar bijvoorbeeld ook in Engeland. Je ziet het als er een radio en een trein in de buurt is, heb je echt geen last van die grote kleuters.

Bekijk hier meerdere colums van Tom Mulder

Klaas Vaak in actie op Radio Veronica [ 5:39 ] Play Now | Play in Popup

Op 19 oktober 1959 komt een groep zogenaamde ‘witte’ radiohandelaren bij elkaar in Hotel Krasnapolsky in Amsterdam. Deze handelaren importeren radio’s en tv’s uit Duitsland en verkopen deze tegen uiterst scherpe prijzen in de winkels in Nederland. Op de bewuste vergadering van 19 oktober komt echter méér naar voren dan dit gemeenschappelijk belang. Ene Lambertus Slootmans vraagt aan het eind van de avond nog even het woord om een aardig plannetje te lanceren: Waarom zetten de heren geen radiostation op? Naar een voorbeeld van het Deense radiostation Radio Mercur. De Vrije Radio Omroep Nederland word op deze gedenkwaardige dag opgericht. Het bedrijf word geregistreerd in Liechtenstein. Onder de aanwezigen waren Mr. J. Beeuwkes, Mr. Will J. Hordijk, Mr. Norbert Jurgens, Mr. Max Lewin, Mr. Kees Manders, Mr Henricus Oswald, Mr Lambertus Slootman en de drie gebroeders Verweij (Dirk, Hendrik en Jaap).De eerste testuitzending is op 16 december dat jaar een feit. Vele jaren later zou duidelijk worden dat deze uitzending geheel niet vanaf de Noordzee kwam, laat staan vanaf een schip. Het schip op de Noordzee was in werkelijkheid Beursstraat 15 in Amsterdam.

.. .April 1960. De Engelse sleepboot Guardsman „verliest” zijn sleep, Het schip van de V.R.O.N., inmiddels “Veronica” gedoopt, buiten de territoriale wateren en het oude Duitse lichtschip Borkum Riff van waaruit de eerste uitzendingen van Radio Veronica zouden komen gaat voor anker voor de kust van Katwijk aan Zee. In Hilversum gaan de kurken van de champagneflessen en er worden feestsigaren uitgedeeld. Na veel moeilijkheden en een spannende tocht naar de Nederlandse kust is het eindelijk zo ver. Nederland heeft zijn eerste piratenstation.De proefuitzendingen beginnen de volgende dag.

“U luistert naar Radio Veronica op 198 meter middengolf, via de 33 meterband korte golf en via de FM”. Dit zijn de eerste woorden via Radio Veronica, uitgesproken door omroeper Max Groen. Echter het geluid is alleen via de middengolf te beluisteren.

Veronica’s eerste omroepster Ellen van Eijck kondigt een paar plaatjes aan en er zijn zelfs mensen in Amersfoort die het geluid van het één kilowatt zendertje kunnen horen. Diezelfde avond gaat men al met een vissersbootje naar de Veronica om de meetrapporten door te nemen. De stemming is geweldig en er wordt de hele nacht flink feest gevierd. Na alle moeilijkheden met apparatuur en hoge autoriteiten is het dan eindelijk gelukt.

Na de vreugde van de eerste uitzendingen komen de problemen. Het is van groot belang dat de mensen aan boord van het schip regelmatig voorzien worden van proviand en dat de programma’s die op banden worden opgenomen op tijd aan boord komen. De eerste weken wordt dat gedaan door een visser uit Scheveningen, maar na een paar tochten mag dat plotseling niet meer van de douane. De programma’s moeten aan boord en men besluit een sportvliegtuigje te huren.

Vanaf het vliegveld Hilversum worden heel stiekem de banden en het eten ingeladen en met veel „kunst- en vliegwerk” komt de ene helft in zee terecht en graait de bemanning de andere helft van dek.

Tijdens de maand april van 1960 is Veronica dagelijks in het nieuws, iedere dag staat er wel iets in de kranten en men volgt de programma’s op de voet. „Van tien tot twaalf draaide Veronica gisteren platen uit musicals. Vanmorgen werd aangekondigd dat Veronica weer tien tot twaalf uur in de avond door zal gaan met haar uitzendingen. Vandaag om negen uur was de zender weer in de lucht met non-stop muziek”. In de zomer van 1960 is het een duidelijke zaak. Veronica is geen spelletje van een paar avonturiers. iedere middag en iedere avond is de zender in de lucht en de eerste adverteerders komen praten over de reclamemogelijkheden die de piraat te bieden heeft. Een NIPO-onderzoek in november 1960 toont aan dat Radio Veronica per dag bijna vijf miljoen luisteraars heeft.
- 01/05/1960 – Tony Vos komt bij Veronica en wordt programmaleider
- Mei 1960 – Karel van der Woerd (technicus) komt bij Veronica.
- 11/05/1960 – De Borkum Riff verlegt zijn anker tot voor de kust van Scheveningen.
- 13/05/1960 – De uitzendingen worden gestaakt.
- 15/05/1960 – Uitzendingen worden hervat op 1562 kHz/ 192 meter.
- 19/05/1960 – U mag alles van mij weten, behalve mijn vlag
- 01/09/1960 – Tineke de Nooij start bij Veronica.

Begin 1961 verhuist Veronica naar een gebouwtje op de Zeedijk in Hilversum. Het wordt de Studio genoemd maar veel wat aan een studio deed denken is er niet. De eerste uitzendingen worden in een klein kamertje opgenomen waar een bandrecorder op een keukentafel staat en de microfoon aan een touwtje hangt. Tony Vos die toen programmaleider was weet het zich nog heel goed te herinneren. „Die eerste uitzendingen waren eigenlijk geen gehoor. Het klonk allemaal of we in een kelder zaten. Vreselijk hol. Ik heb toen maar wat oude gordijnen op de kop getikt en daar hebben we dat kamertje een beetje mee versierd. Niet voor de gezelligheid, maar het klonk wat beter.” Het is nu bijna niet meer voor te stellen onder welke primitieve omstandigheden de programma’s werden gemaakt. Er was constant gebrek aan geld materiaal en… platen. Tony Vos; „De maatschappijen zagen het eigenlijk helemaal niet zo zitten want wij waren een illegale zender en daar wilden ze niets mee te maken hebben. We kochten soms zelf onze platen op de markt en verder namen we mee wat we thuis hadden liggen.”

Tineke weet zich ook nog heel goed te herinneren hoe het allemaal ging in 1961. „We werkten met een behoorlijk grote ploeg want we waren zo’n beetje in het stadium gekomen dat Veronica een echt Radio Station werd. We kregen onze eerste vaste programma’s zoals koffietijd en de jukebox. We hadden toen al min of meer door dat de luisteraars het wel leuk zouden vinden als ze iedere dag op precies dezelfde tijd een vast programma konden horen. Horizontale programmering noemen we dat tegenwoordig, maar zover waren we in 1961 nog lang niet.

In de zomer van dat jaar hebben we als gekken gewerkt. De studio waar we in het begin van dat jaar in zaten werd veel te klein en we kregen er een stukje bij. Later zelfs met een echte discotheek. We maakten reportages buiten de deur. De hele toestand in de Zeedijk moest er voor worden afgebroken maar dat vonden we toen geen probleem. 1961 werd ook het jaar waarop we steeds ons salaris op tijd kregen omdat er adverteerders kwamen en tegen het einde van dat jaar stuurden de platenmaatschappijen ons soms plaatjes. Daar waren we vreselijk trots op. Adverteerders behalen in 1961 trouwens ook resultaten om trots op te zijn. De opbouw van de omzet van Nur-Die nylons is daar het beste voorbeeld van. In een paar maanden tijd van niets naar een paar miljoen.
- 01/02/1961 – Willem van Kooten en Cees van Zijtveld komen bij Veronica.
- 19/02/1961 – Men vraagt en wij draaien met Frans Nienhuis van start.
- 03/09/1961 – Willem van Kooten begint onder zijn alias Joost de Draaijer.

Met de reclame gaat het steeds beter maar ieder dubbeltje moet nog drie maal worden omgedraaid voordat het kan worden uitgegeven. Door de vele sponsor programma’s moeten er nodig studio’s bijkomen en het wordt tijd om hier en daar een muurtje weg te breken in het oude gebouw. Er komen een aantal nieuwe omroepcellen bij en de Engelse deejays doen hun intreden op de Zeedijk, iedere dag verzorgen zij Engelstalige uitzendingen op Veronica. Er doen veel woeste verhalen de ronde over deze Engelse jongens die ‘s nachts in de studio slapen maar een ding is zeker ze hebben een eigen cel en ze leren de Veronica- deejays een heleboel van het vak. Nol en Karel lopen in de zomer van dat jaar ijverig rond met eierrekjes want het wordt nu wel eens tijd dat de studio geluiddicht wordt gemaakt.

Aan boord krijgt men een paar aardige stormen te verwerken en ]ose van Groningen klimt in de mast omdat er wat met de antenne aan de hand is. Bij een kalm zee is dat al een hele onderneming, maar bij windkracht negen valt het helemaal niet mee. Er is in die tijd een hele goeie kok aan boord en dat scheelde een stuk. Hits worden er nog niet gedraaid op Veronica. Dave Brubeck en Oscar Peterson beleven gouden dagen op de 192 meter.

Het Nederlandse publiek ziet het allemaal wel zitten maar Adje Bouman vindt het nog steeds een station waarvan hij niet tegen z’n vriendjes durft te zeggen dat hij er bij gaat werken. Dat gebeurt trouwens pas een jaar later. in 1962 duurt ieder programma ongeveer een half uur. De titels zijn prachtig. „Even rusten met Veronica, Veronica doet de afwas. Winkelen met Veronica en lekker eten met Veronica…”

Stichting “Vrienden van Veronica” wordt opgericht. Voor één gulden krijgen de fans een zogenaamde “luisterviskaart”. Met de opbrengst van deze actie ondersteunt Veronica een groot aantal goede doelen. De politiek begint zich ernstig af te vragen of er niet opgetreden moet worden tegen “Veronica”. Hilversumse medewerkers van andere stations wordt het ondertussen verboden nog langer bij te klussen bij Veronica. De populariteit van Joost den Draayer blijft ondertussen gestaag stijgen en 1963 kiest ruim 33% van de lezers van het blad Muziek Express de presentator tot Neerlands populairste.

1963, Deze twaalf maanden staan bij de ouwe getrouwen van Veronica bekend als het knutsel jaar. De microfoons komen van de touwtjes en de recorders lopen als de knop „start” wordt ingedrukt. Tineke draait al heel voorzichtig de Searchers in haar programma’s en Willem van Kooten begint met een eerste hitparade op vrijdagmiddag onder de titel „Het voorlopig Nederlands platen elftal. De samenstelling gebeurt met een natte vinger en is verder afhankelijk van het weer. Aangezien het een bijzonder strenge winter is worden er elektrische kacheltjes aangeschaft die er voor zorgen dat de hoofdstop regelmatig doorspringt. Een van de directieleden traint voor de elfstedentocht maar het komt er niet van. Heel voorzichtig worden de papiertjes met teksten in de prullenbak gegooid en Veronica begint een echt radiostation te worden.

Willem van Kooten wordt programmaleider bij radio Veronica, gaat naar Amerika en komt terug met een paar „waanzinnige ideeën. ik heb daar eens goed rond gekeken en ik zag daar radiostations waar ze iedere week een papiertje uitgaven met de veertig best verkochte platen van zo’n week. Toen ik terug kwam in Nederland heb ik net zo lang zitten kletsen tot wij hier ook zo’n ding hadden.” „Dat ding” groeide al gauw uit tot een Instituut. Een plaat die niet op Veronica’s topveertig terecht kwam had het niet gehaald. Vanaf 1964 “worden iedere week platenzaken gebeld en aan de hand van die gegevens de top — veertig samengesteld. Het Nederlandse hitwezen werd in dat jaar geboren en honderdduizenden gedrukte exemplaren worden nog steeds iedere week gespeld door luisteraars, handelaars en de mensen uit het vak.

1964 was trouwens ook het jaar van de Veronica T-shirts. Het is een rage en in de Veronica studio’s wordt dag en nacht gewerkt om alle aanvragen te kunnen voldoen. Op 1 april overvallen Nederlandse artiesten het schip. Een 1 april grap waar iedereen in gelooft. Zelfs de Veronica medewerkers in de studio in Hilversum. Duizenden mensen staan die dag op de pier in Scheveningen en uit Frankrijk komen verslaggevers van Paris Match om de overval met eigen ogen te aanschouwen. En zo staat Veronica dan voor het eerst in het buitenland op de voorpagina. En… Cees van Zijtveld getrouwd met Ria, wordt voor de eerste keer vader. Het eerste Veronica-kindje is hiermee geboren en nog wel op vrijdag de 13e.
- 26/08/1964 – Nieuw zendschip: De Norderney

31/03/1964 – Radio Caroline voor de Engelse kust “Veronica” heeft Engels zusje: “Caroline”.
Radio Caroline, Engelands eerste commerciële radiostation is zaterdag in de ether gekomen met grammofoonplaten van de Beatles tot Beethoven. Het drijvende radiostation, de derde in zijn soort in de internationale wateren van Europa, is namelijk met proefuitzendingen begonnen.

Het eerste lustrum van Radio Veronica wordt gevierd in 1965 met speciale programma’s waarin o.a de Searchers zingen Happy Birth day Veronica. In een toespraak ter gelegenheid van deze feestelijke gebeurtenis merkt Willem van Kooten op; „Ik weet niet hoelang Tromp het op zee heeft uitgehouden maar laten we hopen dat we nog vijf jaar kunnen blijven zenden. Aan het einde van dat Jaar worden de eerste life uitzendingen vanaf het schip uitgeprobeerd. Harmen Siezen en Willem van Kooten zijn de eerste gelukkigen die het mogen proberen. Het gaat allemaal wel, maar de heren zijn erg ongelukkig en tijdens hun dienst spookt het nogal op de Noordzee.

En om nou eens voorgoed een einde te maken aan al het gebeunhaas op hitparade gebied wordt vanaf twee januari iedere zaterdagmiddag tussen drie en kwart voor vijf de Nederlandse top veertig De Top 40 uitgezonden. Deze lijst zal al snel een belangrijke rol krijgen in de Nederlandse popgeschiedenis. De politiek is ondertussen nog steeds druk bezig maatregelen te treffen om Radio Veronica het zwijgen op te leggen.

Ondertussen een bekend begrip, maar in 1966 is het Veronica die de jingle in Nederland introduceert. In dat jaar heeft men bij Veronica met moeilijkheden te kampen waar de luisteraars nooit wat van gemerkt hebben. Tegenover de studio op de Zeedijk wordt een nieuwe vleugel gebouwd van VenD, Als da eerste palen de grond in gaan vliegen de armen van de pick-up uit de platen en het is niet mogelijk programma’s te maken. Omdat er toch muziek naar boord moet besluit men voorlopig de programma’s in de nacht te maken. 1966 is tevens het jaar waarin het beste Veronica voetbal elftal wordt samengesteld. Er worden geen wedstrijden gewonnen maar de mensen op de tribunes hebben wel ontzettend gelachen. Veronica Ger Anne wordt geboren. De eerste dochter van de heer en mevrouw de Vlaming in Sliedrecht. Bekend als fanatieke Veronica fans.
1967 Tijdens een plenaire vergadering besluit Veronica de horizontale programmering in te voeren, iedere deejay krijgt een show van twee uur naar Amerikaans voorbeeld. Diezelfde horizontale programmering blijft tot het eind in 1974. Rob Out; „In het begin moesten we daar natuurlijk wel even aan wennen. Er waren toen ook al een aantal vaste programma’s maar shows van twee uur was voor iedereen een volkomen nieuwe zaak. Ik geloof dat de keuze voor horizontale programmering het belangrijkste is geweest van 1967. Dat we geen miskleun hebben gemaakt toen kun je nu nog iedere dag horen.Trouwens Chiel Montagne zal dat jaar ook niet gauw vergeten. Een handige jonge leende geld in België, gaat daar lekker op stap en als men vraagt wie hij is antwoord ie „Chiel Montagne”. Via de rechtbank komt het allemaal nog terecht.De VARA voorzitter wil het luistergeld verhogen en iemand schrijft in een krant: VARA kok ga eerst maar kijken Hoe Veronica het doet. Daar kun je nog wat van leren Die kookt gratis en heel goed. Lex Harding komt op twee maart aan wal na een stormachtige week op radio Dolfijn. Windkracht tien was te veel van het goede. Geruchten gaan dat het radiostation Caroline in het Nederlands gaat uitzenden. Het hoofdkantoor wordt gevestigd in Amsterdam, maar het loopt allemaal op niets uit. Het dagblad Het Parool stelt in een van haar artikelen, dat het populairste programma van radio Veronica, de topveertig, in luisterdichtheid nog verslagen wordt door programma’s van het orkest Paul Godwin. Een onderzoek van de Nederlandse Stichting voor de Statistiek wijst uit dat radio Veronica verreweg de grootste luisterdichtheid heeft van alle radiozenders, inclusief Dolfijn, Luxemburg en de drie Hilversumse zenders. Er worden speciale Veronica transistor radiootjes in de handel gebracht. De ster gaat van start met haar eerste reclame-uitzendingen op radio en teevee en de tweede Tweede Kamer moet haar stem uitbrengen over het ontwerp omroepwet van minister Klompe. Direkteur Bull Verwey ontvangt een internationale onderscheiding voor het radiowerk van Veronica.

In 1968 stopt Willem van Kooten bij Veronica om het de zender knap lastig te maken vanaf de wal op Hilversum 3. Rob Out scoort een nummer 1 hit in samenwerking met Peter Koelewijn: “Kom uit de bedstee, mijn liefste”. Ondertussen drukt Jan van Veen zijn stempel op Veronica. Veronica verzorgt radio uitzendingen op het vakantie eiland Mallorca. De zendtijd is gehuurd van het Spaanse station Radio Populaire de Mallorca en is bedoelt als test voor een reeks uitzendingen langs de Spaanse kust. De programma’s worden in de Hilversumse studio opgenomen en gepresenteerd door de Veronica deejays. Met steun van ex Caroline diskjockey Robbie Dale. In de Nederlandse pers twijfelt men aan de juistheid van de Veronica Top Veertig, maar een onderzoek wijst al snel anders uit. De V.P.R.0. verwacht van een Hilversum drie naar Veronica snit, veel heil, maar ziet met het huidige omroepsysteem geen mogelijkheid om dat te realiseren.

Willem van Kooten wordt directeur van de productie- /promotie maatschappij Red Bullit en moet door drukke werkzaamheden de Veronica dienst voorgoed verlaten. De Egbert Douwe Express rijdt Amsterdam – Brussel v.v, gevuld met 200 door alcoholische dampen benevelde journalisten, artiesten en Veronica medewerkers, om de uitreiking van een gouden „Bedstee”plaat te kunnen bijwonen.

In een vol en uitbundig Krasnapolsky wordt Miss Poes gekozen. De 19jarige Ria Vonk ontvangt de eerste prijs; een scooter, uit handen van van van Veen. In de muziek express poll komt Veronica met 98% als populairste radiostation uit de bus. De drie Hilversums zenders starten met radio reclame en Eddy Becker raakt betrokken bij een auto-ongeluk, waardoor Veronica en haar luisteraars hem enkele maanden moeten missen.

De populariteit van Veronica is niet te stoppen in zijn groei en in 1969 wordt de zender wederom gekozen als populairste radiozender van Nederland. Aan de rij van nieuwe ontwikkelingen komt ook maar geen eind: de introductie van de Alarmschijf is een feit. Op twintig maart 1969 verhuisde Veronica van de oude studio’s op de Zeedijk naar het nieuwe gebouw op de Utrechtseweg. Karel van der Woerd, die belast was met de verhuizing en de technische Inrichting van het gebouw: „Het was natuurlijk een enorme overgang voor ons. Van de Zeedijk, met apparatuur die eigenlijk allang vervangen had moeten worden, naar een geweldig gebouw, waar alles nieuw was en waar ze dan zo’n beetje de spulletjes hadden die we altijd al wilden hebben.

Tijdens die verhuizing zaten we met de moeilijkheid dat de programma’s gewoon door moesten gaan. We hadden een schema gemaakt voor de Zeedijk en voor het nieuwe gebouw, zodat we ongeveer twee weken in twee studio’s werkten. Iedereen wilde natuurlijk zo vlug mogelijk naar het nieuwe gebouw en je zult begrijpen dat er wel eens moeilijkheden waren.

Toen we allemaal over waren zaten we in een hemeltje op aarde. Alles werkte en dat was wat…” Dat alle apparaten werkten was dan meegenomen, maar voor een heleboel Veronica medewerkers was de overgang van de gezellige rommel van de Zeedijk, naar het prachtige gebouw op de Utrechtseweg niet zo eenvoudig. Adje Bouman drukte het eens als volgt uit: „Op de Zeedijk kon je nog een lekker uit het raam hangen en aan de mensen die toevallig langs liepen, vragen of ze even wilden binnen komen om een bakkie koffie te drinken. Dat is er nu niet meer bij maar daar wen je wel aan. De spulletjes die we nu hebben zijn stukken beter en dat scheelt.”

In de loop van het jaar begint iedereen zich een beetje thuis te voelen in de nieuwe studio en met de dagen komt ook de vanouds bekende gezelligheid van Veronica terug. Met de aanloop van zomaar nieuwsgierige mensen viel het ook best mee. Eddy Becker verlaat de Veronicadienst en gaat naar de Vara. Jan van Veen, wordt programmaleider. Voor de aktie bisschop Bekkers landt Mies Bouwman met helikopter op het dek van de Veronica om een gift van de directie en medewerkers in haar emmertje te ontvangen. Het Veronica racingteam wordt opgericht en blijkt vanaf het begin successen te halen met coureurs als Rein Zwolsman en Ed Swart.

Tijdens de feestelijke inwijding van het nieuwe Veronica gebouw ontvangt de directie van de vennoten een verzilverd zeventiende-eeuws zeilscheepje en een zestiende-eeuws schilderwerk van Snellinck. De medewerkers boden de directie als blijk van waardering een driedelige muurdecoratie aan van verguld aardewerk. Uit alle delen van het land ontving radio Veronica blijken van belangstelling. Ook van de Hilversumse omroepen. Kort daarna kon radio Veronica ook het vijfjarig bestaan van de Veronica top-40 vieren. Er werd een speciale trofee in het leven geroepen voor Nederlandse producties die de eerste plaats op de top-40 haalde.

Helden uit de jaren 60
~ Willem van Kooten ~ Tineke ~ Rob Out ~ Lex Harding ~ Hans Mondt ~ Arend Langenberg ~ Henk van Dorp ~ Chiel Montagne ~ Juul Geleick ~ Ad Bouman ~ Wouter Bordewijk ~ Eddy Becker ~ Stan Haag ~ Harmen Siezen ~ Bull Verweij ~ Meer…

Zo klonk het in de jaren 60

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Waar was u toen..

• - Men zich afvroeg onder welke vlag Veronica voer?
• - stichting “vrienden van Veronica” van start ging?
• - de Veronica Top 40 de nationale zaterdagmiddag gebeurtenis was?
• - Veronica van start ging met de Drive-in Show?

Als in 1970 Shocking Blue met Venus de eerste plaats van de Amerikaanse hitparade haalt richt de internationale muziekwereld haar ogen op Nederland. In de slipstream scoren George Baker, Tee-set, Sandy Coast, Mouth & Macneal, Earth & Fire, Dizzy Man’s Band, Greenfield & Cook, Ekseption, Focus, Catapult en de Golden Earring grote internationale hits. Het zijn vooral middelbare scholieren en studenten die deze popcultuur dragen. De rest van Nederland luistert naar het geluid van Volendam: de Palingsound van o.a. The Cats en BZN of de smartlappen van Heintje of Corry. Stan Haag is verantwoordelijk voor het feit dat alle collega’s aan moeten treden in het Veronica voetbalelftal, ook bekend Nederland trapt graag een balletje mee.

Een luisterdichtheidsonderzoek wijst uit dat radio Veronica nog verder is uitgelopen op Hilversum 3. De laatste zender zou een gemiddelde van zes halen, terwijl Veronica met negen uit de bus komt. Vooral op zaterdag is het verschil erg groot, hetgeen woordvoerder van de NOS dhr. Hendriicsen de opmerking ontlokt: „Dat dit waarschijnlijk ligt aan de uitzending van de topveertig op die dag”.

Jan van Veen verlaat Veronica en staatssecretaris voor sociale zaken en volksgezondheid dr. Kruisinga opent voor de Veronica microfoon een tweede actie

voor de Nierstichting Nederland, waarin het nu om dialysecentra voor kinderen gaat.

De Mebo II kiest zee en radio Nordsee International begint zijn uitzendingen. In de oude RAI organiseert Veronica een groot popconcert. Rob Out wordt belast met de programmaleiding. De samenstelling van de topveertig wordt gereorganiseerd en nu samengesteld op basis van gegevens van 250 platenhandelaren en Informatie vanuit de platenindustrie, hetgeen voor de Nederlandse Vereniging Van Grammofoondetailhandelaren aanleiding is de topveertig officieel te erkennen als enig echte Nederlandse hitparade. Op vragen van de KVP-fraktie in de tweede kamer antwoordt minister Klompe van CRM, dat radio Veronica in een duidelijke behoefte voorziet.

Een luisterdichtheidsonderzoek wijst uit dat radio Veronica nog verder is uitgelopen op Hilversum 3. De laatste zender zou een gemiddelde van zes halen, terwijl Veronica met negen uit de bus komt. Vooral op zaterdag is het verschil erg groot, hetgeen woordvoerder van de NOS dhr. Hendriicsen de opmerking ontlokt: „Dat dit waarschijnlijk ligt aan de uitzending van de topveertig op die dag”.

In de zomer van dat jaar start het zondagmiddag life programma sangria. Veronica vliegtuigen vliegen boven de Nederlandse stranden en veel mensen schrijven op verzoek van de dj’s aanboord “Veronica” in het zand.

In 1970 wordt ook voor het eerst de Veronica zeilrace gevaren. Meer dan twintig jachten nemen deel aan deze race en de Koninklijke marine verleent op vakkundige wijze assistentie, gelukkig is het een mooie zomer met weinig wind en alle Veronica dj’s krijgen langzaam maar zeker zeebenen. Ze ontdekken trouwens ook dat vissen op de Noordzee een leuke bezigheid is en dat de koks aan boord bijzonder goed kunnen koken.

Vanaf 1 mei 1970 begint Veronica met nachtuitzendingen op vrijdag, zaterdag en zondag, zodat de luisteraars die wat anders doen dan slapen, vierentwintig uur per etmaal naar hun station kunnen luisteren. Het jaar 1970 staat ook in het teken van de actie voor de Nierstichting Nederland. Veronica-luisterend Nederland wordt ingeschakeld door een gedraaide verzoekplaat te honoreren met 2 gulden 50 en de mogelijkheid tot een van de twee uitgebrachte “dank u” elpees te kopen, waaraan door veel bekende Nederlandse artiesten wordt meegewerkt.

Tijdens een receptie t.g.v. het tien-jarig bestaan van Veronica, waaraan gekoppeld de afsluiting voor de eerste Nierstichtingsactie, kan directeur Bull Verweij een cheque van een miljoen gulden overhandigen aan de heer J. Calff als vertegenwoordiger van de Nierstichting Nederland en zelfs een platina “dank u” elpee in ontvangst nemen. De receptie werd bezocht door tal van artiesten, journalisten en vertegenwoordigers van de Hilversumse omroepen.

Op 19 mei 1971 arresteert de politie Hendrik “Bull” Verweij op verdenking van het financieren van de aanslag op Radio Noordzee Internationaal. Radio Veronica, bedreigt in haar voortbestaan na een ongelukkig incident, start met de Actie „Veronica Blijft, Als U dat Wilt”. Bijna twee miljoen adhesie betuigingen komen binnen en bewijzen dat een groot gedeelte van de Nederlandse bevolking achter Veronica staat. Honderden komen naar de studio en de eerste weken na de start van de actie is het een gekkenhuis in het Veronica gebouw. Tientallen scholieren sorteren en tellen dag in dag uit, de gele kaarten. Overal in het land worden akties ondernomen en het postkantoor in Hilversum kan de post voor Veronica niet meer verwerken.

Lex Harding is Nederlands populairste deejay blijkt uit de Muziek Express poll. Het Veronica dames elftal wordt opgericht, maar overlijdt na enkele fikse nederlagen. In september van dat jaar komt Radio Veronica met een eigen blad. Ook nu weer blijkt dat vele Nederlanders achter het station en haar idealen staan. In de eerste weken melden zich duizenden abonnees. In oktober begint Veronica met een actie voor een zwembad voor Emeroord. Luisteraars worden in de gelegenheid gesteld een plaat aan te vragen en daarvoor iets te betalen voor het goede doel. Na twee maanden is het geld voor het zwembad bij elkaar.

De dagopening van Radio Veronica in 1972 om 06:00 uur

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Een condoleance is wel op zijn plaats
In 1972 krijgt de Politiek in Nederland van de BUMA te horen dat bij een eventueel verdwijnen van Veronica en Noordzee er een duidelijk verlies zal komen betreffende exportmuziek. Later zou blijken dat zelfs deze oproep niet mag baten. Op 2 april 1973 raast er een zware storm over Nederland die veel schade veroorzaakt. De Norderney krijgt het zwaar te verduren, wordt los gerukt van zijn ankers en wordt op de kust van Scheveningen geworpen. Politiek Nederland beslist dan ook nog eens nadelig over de toekomst van de Zeezenders. Onder de noemer “We kunnen het toch proberen” wordt er door Veronica een grootscheepse actie in gang gezet die op 18 april duidelijkheid verschaft over hoe de Nederlandse bevolking over Veronica denkt. Steeds meer mensen worden abonnee op Veronica 192. Adje Boumans Toptien haalt de honderdste aflevering Schrikkeldag 29 februari, zal de popgeschiedenis ingaan als B-Beatlesdag, met 20 uur Beatlesmuziek op 192. Het Veronica voetbal elftal speelt voor het eerst tegen een dameselftal en heeft moeite met de mandekking. De koffie van tante Erna blijft als van ouds en er staat plots een ezel in de tuin. Radio Veronica bestaat twaalf jaar.

01/08/1972 – Mededirecteur Dirk Verweij overlijdt tijdens een zakenreis in een hotel in Brescia in Italië op 66-jarige leeftijd.
31/08/1972 – De BUMA verklaart dat bij een eventueel verdwijnen van Veronica en Noordzee er een duidelijk verlies zal komen betreffende exportmuziek.
03/09/1972 – Bull Verweij kondigt aan dat zeer spoedig van golflengte wordt veranderd wegens de slechte ontvangst op de 192 meter in de avonduren, mede door de uitzendingen van de Zwitserse zender Beromünster, die ook op 192 uitzendt en die binnenkort een krachtiger zender in gebruik gaat nemen. 538 wordt de nieuwe golflengte.
30/09/1972 – Veronica 5-3-8, Volle kracht, volle kracht!
Met anderhalf miljoen stickers, advertenties en twee hitsongs gaat de gebeurtenis niet ongemerkt voorbij: op 30 september 1972 verruilt Radio Veronica haar zendfrequentie op 192 AM voor het beter te ontvangen 538 AM. Na twaalf jaar verhuist de zeezender “met één haal naar de andere kant van de schaal”. Veronica 5-3-8, volle kracht, volle kracht!

28/06/1973 – Voorstel tot ratificatie van het verdrag van Strassburg
De Tweede Kamer beslist dat Veronica, RNI en Atlantis zo snel mogelijk uit de lucht moeten verdwijnen. Het voorstel tot ratificatie van het verdrag van Strassburg zal worden doorgestuurd naar de Eerste Kamer. Onder dwang van de argumenten van de betrokken bewindvoerders, besluit de Tweede Kamer de “anti Veronica wetten” aan te nemen. De hamer valt. Aan de illusie van een volksvertegenwoordiging, die uitsluitend het belang van het volk voor ogen heeft, is een eind gekomen. Veronica belegt onmiddellijk daarna een persconferentie, waarin zij de oprichting van de Veronica Omroep Organisatie bekend maakt. De organisatie heeft tot doel het steunen van de V.O.S (om het ideaal met Veronica programma’s te kunnen blijven propageren) en het brengen van programma’s als vereist in artikel 13 van de omroepwet. Dat artikel heeft als voornaamste eis het doen uitzenden van een volledig radio- of televisieprogramma, dat in beginsel alle categorieën van programmastof omvat. Het klinkt wat ingewikkeld, maar dit artikel van de omroepwet bedoelt alleen maar te zeggen dat een omroeporganisatie een totaalprogramma moet brengen, met elementen van cultuur, informatie, educatie en verstrooiing.

Zo klonk het in de jaren 70

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

14 jaar radiogeschiedenis vanaf zee is voorbij…
In 1974 tekent Nederland het verdrag van Straatsburg uit 1965 waardoor radio-uitzendingen vanuit internationale wateren verboden wordt. Op 31 augustus om 18.01 uur is het laatste geluid de Veronica fill die plotseling weg is. De publieke zender Radio 3, met voor elke omroep een eigen uitzenddag en dus een veel minder duidelijke identiteit, slaagt er niet in een plek in de harten van de jongeren te veroveren.

Lex Harding sluit zijn laatste top 40 aanboord van de Norderney af:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Waar was u toen..

• - Miss Veronica werd gezocht?
• - de bom afging aan boord van de Mebo?
• - Wij onze verjaardag vierden op het Malieveld?
• - De ledenactie Boemerang van start ging?
• - Veronica van de 1-9-2 meter naar de andere kant van de schaal ging?
• - De openingsrace van de Delta Week zal weer fungeren als VERONICA RACE’, een 200-mijls- Noordzee-Race, waarbij de Veronica als hoofdboei moet worden gerond.
• - Veronica de Flight-in-show hield?
• - Het laatste uur werd uitgezonden op 31-8-1974?

Will Wil Wel: nadat het afgelopen was met Veronica
De eerste paar weken nadat het was afgelopen met Veronica en we snikkend de zendkristal er uit hadden getrokken, stond bij mij de telefoon niet stil! Foto’s voor de bladen, interviewtjes, praatje voor de radio en af en toe een mijnheer van een omroep die wilde weten of er belangstelling was iets te doen voor zijn clubje. Ik moest er even niet aan denken, want we hadden de laatste maanden van ons bestaan te veel meegemaakt met de heren van de omroep, de vakbonden en de schijnheilige voorstellen die vooral uit de links georiënteerde hoek kwamen. Ik ging uitgebreid op vakantie, werkte een paar beurzen af, schreef wat liedjes waaronder Dinge Dong, produceerde de eerste elpee met Lee Towers en kwam uiteindelijk bij de Tros teevee terecht waar ik boter kaas en eieren een seizoen presenteerde. En… ik had heel veel heimwee naar de goeie ouwe trouwe radio! Gewoon in je spijkerbroek en T–shirt achter de microfoon, lekkere plaatjes draaien en een beetje keet trappen met de luisteraars. Bij de televisie was het allemaal zo’n gedoe. Kleren uitzoeken bij een winkel en daarna alles weer inleveren bij diezelfde winkel. Vroeg naar bed, haar laten föhnen en vooral niet te dik worden. Het ergste van televisie maken vond ik het contact dat je niet had met de regisseur die ergens boven in de studio zat in een kamer met veel lampjes, faders en beeldschermen en die verantwoordelijk was voor de uitzending. Als hij wat tegen je wilde zeggen, ging dat via een floormanager die via een hoofdtelefoon en een microfoontje met de baas in contact stond.

De regisseur riep dan bijvoorbeeld; –Zeg even tegen Will dat hij die laatste zin op camera drie moet doen.- Floormanager tegen Will: -Will, je moet op verzoek van Paul die laatste zinnen op camera drie doen.- Will tegen floormanager: -Ja, maar dan kom ik zo raar uit als ik naar de kandidaten toe loop.- Floormanager tot regisseur: -Paul hij komt dan niet goed uit als hij naar de kandidaten toe loopt.- Regisseur tegen floormanager: -Dat los ik wel op met een tussenshot.- Floormanager  tegen mij: -Will, Paul lost dat op met een tussenshot.- Ik tegen floormanager: -Oké.- Floormanager tegen regisseur: -Oké Paul.- Regisseur: -Oké.-

En daar gingen we weer . Zo’n komische skets herhaalde zich regelmatig en ik was blij dat ik in de kantine van de NOS af en toe Paul de regisseur van dichtbij mocht bekijken en een gesprek van mens tot mens met hem kon hebben. Na boter kaas en eieren meldde de AVRO zich. Ze wilden daar bij de radio wat leven in de brouwerij en planden mij van twaalf tot twee en Hein Simons, u weet wel van Mamma en de springpaarden van twee tot drie uur. Twee knallers waar de luistervriendjes niet omheen konden… Uiteraard moest ik een spelletje doen en ik bedacht iets met de stem van een bekende Nederlander die op de door luisteraars gestelde vragen, alleen maar met ja of nee mocht antwoorden. Als een en ander niet binnen zestig seconden voor elkaar was kon de oplossing per briefkaart naar de AVRO worden gezonden alwaar een kaart werd getrokken uit de stapels goede inzendingen. Groot succes! Postzakken vol en een hele afdeling haalde opgelucht adem, want ze hadden weer werk en sorteerden de kaartjes die vervolgens in bundeltjes naar  de afdeling ledenwerf, abonnementen en het zilveren AVRO –theelepeltjes comité worden gebracht. Ondertussen begon de programmaleiding te zeuren dat mijn twee uurtjes wel heel veel op een Veronicaprogramma leken. Eerst dacht ik dat het en grap was, maar het werd steeds erger en op een mooie zonnige ochtend zei ik tegen mezelf -Kappen Luik!.-

En dat deed ik om tien voor twee in mijn uitzending. Ik heb de luistervriendjes uitgelegd dat volgens de heren van de AVRO mijn show teveel Veronica gehalte had, dat ik daar nog steeds trots op was en nam afscheid. Wat dachten die eikels wel met hun Veronica gezever! Later hoorde ik dat het even stil was in het AVRO-gebouw afdeling radio toen ik doei had gezegd en dat er daarna door de ene helft van het personeel werd gelachen (stiekem) en door de andere helft gevloekt (uiteraard heel beschaafd).

Toen ik naar huis reed, miste ik Veronica meer dan ooit.

Rij en AVRO voorzichtig, denk aan mij

Will

| Muziek uit zee | Veronica aan land | Veronica weer commercieel |

Radio komt naar je toe met de Veronica Drive-In Show! Vanaf 1965 komen Willem van Kooten, Jan van Veen, Ad Bouman en de rest talloze Nederlandse café’s, discotheken en pleinen onveilig maken. Uit de bestelbus met het Veronica-logo rollen draaitafels, mengpaneel, versterkers en speakers, de diskjockeys zorgen voor een paar kisten met platen. Stekkers erin, schakelaars aan en de show kan beginnen…

Eigenlijk ontstaat de drive-in show als een noodoplossing. In de jaren zestig presenteert Radio Veronica jaarlijks een groots Oranjebal in het Amsterdamse Krasnapolsky hotel. Ook op Koninginnedag 1965 zouden hier diverse nationale en internationale artiesten optreden. Maar als plotseling een groep afzegt zit producer Dick de Bois met zijn handen in het haar en roept de Veronica diskjockeys bij zich. Of ze niet wat plaatjes kunnen draaien en met een microfoon erdoorheen praten, net als op de radio. Binnen een uur staat er een geïmproviseerde mobiele studio op het podium en als Jan van Veen begint met draaien wordt er tot in de kleine uurtjes gedanst.

Mag ik even binnendrijven?
In Amerika bestaan er al wel drive-in shows, maar in Nederland is het een nieuw fenomeen en Veronica vervult een pioniersrol. Er zou een bus komen, met mobiele apparatuur, grote Veronica-borden en een lichtshow. Dit alles moet natuurlijk eerst getest worden, wat gebeurt op een warme septemberdag in 1965 in een stampvolle disco in Loosdrecht. De zenuwen zijn niet van de lucht en de proefvertoning verloopt niet helemaal gladjes, maar de eerste officiële Veronica Drive-In Show op Texel – een doorslaand succes – vindt ongekende navolging. Oorspronkelijk noemt men het evenement Drijf-In Show, vanuit het idee dat Veronica met de boot het land binnendrijft. Maar als de drukkerij een verkeerde spelling vermoedt en de naam naar Amerikaans voorbeeld verandert in Drive-In Show, wordt die titel maar aangehouden. De ‘192-show’, waaronder het muziekfestijn ook bekend staat, voorziet in de jaren zestig en zeventig in een grote behoefte, vooral ook onder tieners buiten de Randstad. Al in de beginjaren trekken de diskjockeys in den lande ruim een kwart miljoen bezoekers per jaar.

Meisjes
Eindelijk zien de luisteraars de gezichten achter de magische radiostemmen. Dat wil nog wel eens problemen opleveren. ‘Iedereen kan wel zeggen dat ‘ie van Veronica is’, krijgt diskjockey Will Luikinga te horen als hij zich meldt bij de organisatie van de kermis waar hij zou draaien. Ook doen mensen zich voor als Lex Harding in een poging om gratis binnen te komen. Gevraagd naar hun leukste herinnering, antwoordt menig Veronica-coryfee met ‘de drive-in shows in het land’. De populariteit van de dj’s neemt met deze shows alleen maar toe. “We moesten via de achterdeur vluchten, want er stonden uitzinnige fans. Meisjes, ja”, herinnert Jan van Veen zich. Waar ze met radiowerk niet veel verdienen (je mocht blij zijn als je bij Veronica kon werken) mogen de diskjockeys bovendien met de drive-in shows zoveel binnenhalen als ze kunnen.

Gelikt
In de jaren zeventig volgen andere zenders als Radio Noordzee en Radio Mi Amigo, en ook de VARA en de TROS gaan met eigen shows op tournee door het land. Toch vormen zij nauwelijks concurrentie. Veronica beschikt over de beste drive-in apparatuur van Europa, met een sound en vermogen waarvan zelfs de toiletpot nog staat te trillen. In 1978 introduceert Veronica bovendien een groot videoscherm dat beelden bij de muziek toont. De show valt of staat ten slotte met het vakmanschap van de heren diskjockeys, die van de Veronica Drive-In de gezelligste discoshow van Nederland en België maken. Ook in de jaren tachtig weet Veronica zich te onderscheiden. “Helemaal gelikt was het”, vertelt ex-Veronicaan Adam Curry, “en dat vonden ze in Hilversum vreselijk.” Maar binnen de kortste keren gebruiken ook de anderen veldtelefoons en limousines om er een echte happening van te maken: “We waren baanbrekend bezig.” Wat begon als een grap is uitgegroeid tot een echt weekendfenomeen. Het duurt tot diep in de jaren tachtig voor het succes van de drive-in shows langzaam wegebt. De goedgebekte discotheekdiskjockeys maken dan plaats voor virtuoze house dj’s, die met gladde muziekmixen het gesproken woord tot een minimum terugdringen.

Keihard terug!
Sinds juli 2004 is de Veronica Drive-In Show keihard terug van weggeweest. Opnieuw zet Veronica de standaard met ervaren dj’s als Ben Liebrand en DJ Sven, geavanceerde techniek zoals de schermen waarop het publiek behalve videoclips ook zichzelf kan zien, en natuurlijk de beste 80’s, 90’s en recente hits.

Iedereen kijkt er naar uit, de grootste hits van het moment die achter elkaar de ether in worden geslingerd. Veronica’s Top 40, de enige echte hitlijst in Nederland. Het fenomeen zorgt voor verandering op de vaderlandse radio en groeit uit tot een waar stukje Veronica-nostalgie.

Geboorte van de Nederlandse Top 40
Willem van Kooten, alias Joost de Draaijer, maakt op Radio Veronica het programma ‘Joost mag het weten’, als Veronica-directeur Bull Verweij hem vraagt programmaleider te worden. De jonge dj gaat akkoord, op voorwaarde dat hij heel anders mag gaan programmeren. Hij wil van het nog vrij brave Radio Veronica een echt popstation naar Amerikaans voorbeeld maken.

In 1964 krijgt hij daarom geld voor een studiereis van twee weken naar New York, om te zien hoe daar commerciële radio gemaakt wordt. Van Kooten: “Ik had het idee om een hitparade te doen. Mijn bazen vonden het onzin, maar zeiden ‘ga je gang maar’. Dus ik vertrok naar de moeder aller kunsten op dit gebied. Bij de Top 40-stations WABC en WMCY zag ik hoe zij hun charts opstelden: op basis van hun eigen request line en de verkoop in platenwinkels.” Waarom een Top 40, en geen 30 of 50? “Mijn programma duurde twee uur. Daarin pasten precies veertig singles, plus reclame.” Op 2 januari 1965 presenteert De Draaijer op Radio Veronica de eerste ‘zaterdagmiddaggebeurtenis’. “Vraag ernaar, hij ligt voor je klaar bij je platenhandelaar, het gedrukte exemplaar”: De Nederlandse Top 40 is geboren.

Top 40 door de jaren heen
De hitlijst wordt door Veronica geïntroduceerd als de “Nederlandse Hitparade” en wordt op 21 mei 1966 omgedoopt tot de “Veronica Top 40″. Deze wordt elke zaterdag op Radio Veronica uitgezonden en groeit in de loop der jaren uit tot “De nationale zaterdagmiddaggebeurtenis” in het gelijknamige programma. De Top 40 blijkt enorm succesvol en ontwikkelt zich tot een waar fenomeen. Met het uitzenden van de hitlijst begint Veronica langzamerhand met de verschuiving naar een radiostation voor popmuziek.

Op zaterdagmiddag 31 augustus 1974 wordt voorlopig de laatste Top 40 uitgezonden op Radio Veronica. Het is “the day the music died”, de dag waarop de zeezenders moeten stoppen met hun uitzendingen. De exploitatie van de hitlijst wordt overgenomen door de Stichting Nederlandse Top 40, eigendom van Lex Harding en Rob Out. Op de vier zaterdagmiddagen in september 1974 wordt de Top 40 nog wel uitgezonden op de zeezender Radio Mi Amigo, dat doorgaat met uitzenden en de “anti-Veronicawetten” negeert. Vervolgens neemt de TROS de hitlijst over, waar hij op donderdag te horen is bij Ferry Maat op Hilversum 3.

Terug op het oude nest
De TROS geeft heeft stokje op hemelvaartsdag 1976 weer over aan Veronica. De Top 40 is terug op het oude nest. Vanaf 28 mei zal de hitlijst iedere vrijdagavond in slechts een uur worden uitgezonden door Veronica op Hilversum 3. Eveneens in het jaar 1976 vindt de Top 40 zijn weg naar de televisie. In elk Veronica-programma zal één van de veertig nummers worden getoond. Ook de belangrijke verschuivingen in de top 40 komen voorbij. Snelle stijgers, nieuwkomers en dergelijke worden uitgebreid behandeld. De presentatie is in handen van Lex Harding.

Door het behalen van de C-status krijgt Radio Veronica vanaf oktober 1978 meer zendtijd. De belangrijkste aanwinst is het verkrijgen van de radio uren tussen vier en zes op de vrijdagmiddag. “Daarop kunnen we eindelijk de hele Top 40 gaan uitzenden”, aldus Harding. Als Veronica later in 1982 de B-status bereikt, is er voor de Top 40-uitzending nog meer tijd beschikbaar. 39 uur radio zendt Veronica uit en daarin speelt de hitlijst een belangrijke rol.

De lijst der lijsten
In 1993 besluiten de omroepen op Radio 3 nog maar één hitlijst uit te zenden, om een einde te maken aan het grote aantal lijsten die in de loop der jaren zijn ontstaan. De lijst die overblijft is de Mega Top 100, afgeleid uit de Top 40, die gezamenlijk wordt uitgezonden door de TROS en Veronica op zaterdagmiddag en gepresenteerd door Daniël Dekker en Gijs Staverman. De Top 40 verhuist vervolgens naar Radio 538, waar de hitlijst tot op de dag van vandaag te horen is. Daarnaast zijn de hitnoteringen op zondag te zien bij muziekzender TMF. Ook gaat de legendarische lijst weer als de ‘Nederlandse Top 40’ door het leven, net als in 1974, toen Veronica haar uitzendingen moest stoppen.

Mijlpalen
Sinds de populaire hitlijst door Veronica in het leven is geroepen, is er al veel bereikt en heeft de lijst verschillende memorabele momenten voortgebracht.

Het eerste lustrum wordt in 1970 gevierd met een receptie in het Veronica-gebouw, dat bezocht wordt door een honderdtal artiesten die in de loop der jaren met een plaat in de Top 40 hebben gestaan. In 1974 bereikt Veronica met de lijst haar vijfhonderdste uitzending. Er volgt een jubileumuitgave van de dan nationaal en internationaal erkende Nederlandse hitparade. In 1977 is het tijd voor het volgende feestje, de bekende lijst bestaat dan 12,5 jaar, en zo worden nog verschillende andere jaargangen van de Top 40 uitgebreid gevierd

In augustus 1980 gaat de Top 40 nog even terug naar zijn roots. Een aantal medewerkers van de VOO, waaronder Lex Harding, keren op 29 augustus terug naar de Noordzee. Vanaf de boot worden de Tipparade en de Nederlandse Top 40 vlekkeloos in de ether geslingerd. Lex Harding neemt zoals al jaren geleden door hemzelf was aangekondigd, op 12 mei 1989 op een speciale manier afscheid van de Top 40. Vanaf Curaçao presenteert hij zijn laatste bijdrage via een satellietverbinding. Hij heeft de lijst dan maarliefst 18 jaar gepresenteerd. Erik de Zwart treedt in zijn voetsporen als nieuwe presentator.

Ter ere van het 40-jarig bestaan van de hitlijst zendt Radio Veronica zondag 2 januari 2005 de ‘Ultieme Top 40’ uit. De lijst met de grootste hits uit de afgelopen 40 jaar is samengesteld in samenwerking met De Stichting Nederlandse Top 40. De ‘Ultieme Top 40’ wordt gepresenteerd door Erwin Peters en in het programma doet Radio Veronica DJ Peter Teekamp rechtstreeks verslag van de officiële opening van het “Top 40 plein” in Almere door burgemeester Annemarie Jorritsma en Erik de Zwart.

Het gedrukte exemplaar
“Vraag ernaar, hij ligt voor je klaar bij je platenhandelaar, het gedrukte exemplaar”. Vanaf de tweede uitzending, op 9 januari 1965, is de Top 40-lijst ook wekelijks in gedrukte vorm bij veel platenwinkels verkrijgbaar. De term ‘het gedrukte exemplaar’ sluipt er sinds het begin van Veronica’s hitlijst in Nederland in. Het is de Top 40 op papier, die door veel mensen wekelijks in huis wordt gehaald. Achter sommige van deze lijsten zit een bijzonder verhaal.

Het allereerste exemplaar bijvoorbeeld verschijnt aanvankelijk niet in druk, maar wordt pas veel later alsnog officieel afgedrukt. Ook het gedrukte exemplaar van 26 december 1970 is uniek. Deze top 40 was identiek aan die van de week daarvoor, iets dat verder nog nooit is voorgekomen. Er stond geen énkele stip in, dus elk nummer was op dezelfde plaats blijven staan!

Vanwege een protestactie van Radio Veronica tegen de mogelijke verdwijning van de zender wordt de Top 40 van 30 juni 1973 niet afgedrukt. In plaats daarvan verschijnt er die week een gedrukt exemplaar zonder hitparadenoteringen met dwars daaroverheen de tekst: “OOK DIT VERDWIJNT ALS VERONICA VERDWIJNT” in grote, zwarte letters. Deze Top 40 wordt bovendien nooit uitgezonden door Radio Veronica.

Vanaf 2003 wordt het gedrukte exemplaar tijdelijk niet uitgegeven, vanwege te hoge kosten. Als de Stichting Nederlandse Top 40 in 2005 een samenwerkingsverband aangaat met de Free Record Shop, keert het stukje nostalgie van de Nederlandse Top 40 toch weer terug en is de hitlijst weer op papier verkrijgbaar.

Samenstelling
De Stichting Nederlandse Top 40 is sinds 1974 verantwoordelijk voor het samenstellen en publiceren van de hitlijst. Net als aan de Top 40 zelf, zit ook aan de stichting een Veronica-historie vast. Toen de zeezender het zwijgen werd opgelegd besloten Rob Out en Lex Harding de Top 40 voort te zetten en richtten de Stichting Nederlandse Top 40 op. Sindsdien is deze Stichting, waarvan Harding voorzitter is, verantwoordelijk voor het voortbrengen van de populairste hitlijst van Nederland. In November 2006 neemt voormalig Top 40 presentator Erik de Zwart het roer van Harding over.

De Top 40 wordt samengesteld op basis van verkoopcijfers en airplay. Airplay wil zeggen: hoe vaker een nummer op radio- en televisiestations gedraaid wordt, hoe hoger het in de hitlijst staat. Dit principe wordt in de Top 40 meegeteld sinds 1 juli 1999 en is ingevoerd om de invloed van de dalende singleverkoop op de hitlijst te beperken. Hiervoor was de lijst alleen op de wekelijkse verkoopcijfers gebaseerd. Sinds 2003 worden legaal gedownloade singles ook in de samenstelling van de Top 40 meegewogen.

Bijzonder detail is dat de lay-out van de lijst met de bekende “stippen” sinds het begin van de Top 40 vrijwel hetzelfde is gebleven. In de lijst wordt met een (super)stip aangegeven welke platen zich snel naar de top bewegen. Elke plaat die op een van de nummers 11 tot en met 30 terechtkomt en daarmee drie of meer plaatsen stijgt, krijgt op dat moment een stipnotering. Ook platen die in of naar de top 10 stijgen, krijgen een stipnotering. Naast stipnoteringen worden ook superstipnoteringen toegekend. Is het aantal gestegen plaatsen in de top 10 vijf of meer óf in de top 25 tien of meer, dan wordt een superstip uitgedeeld.

Records
Oneindig veel hits zijn de revue gepasseerd en vele minder bekende en vooral bekende artiesten braken door tot de legendarische recordlijsten van de Top 40. Wie is nou de meest succesvolle artiest en wie stond het langst op nummer één? Hieronder een kort overzicht.

Meest succesvolle artiesten met het aantal weken in de Top 40
1. Madonna, 466 weken
2. The Rolling Stones, 442 weken
3. Beatles, 312 weken

Meeste singlehits
1. BZN, 53
2. Madonna, 50
3. Golden Earring, 46

Meeste nummer 1 hits
1. The Beatles, 16
2. Marco Borsato, 11
3. Abba, 8

Meeste weken op nummer 1
1. Marco Borsato, Dromen zijn bedrog – 12 weken
2. Marco Borsato, Rood – 11 weken
3. Bryan Adams, (Everything I do) I do it for you – 11 weken

Blijvend succes
Nog altijd is de legendarische hitlijst op de radio te horen en neemt de populariteit niet af. Het stukje nostalgie van Veronica is nationaal en internationaal bekend en bringt in Nederland een verandering teweeg wat betreft de Nederlandse popmuziek. Iedereen volgt nog steeds de ontwikkelingen binnen de ‘enige echte’ hitlijst en de Top 40 kluistert al tientallen jaren vele luisteraars aan de radio.

Meer lezen over de Top 40, zie het verhaal van Ben Heersink.

Tien jaar is Juul Geleick (Hilversum, 27 februari 1947) als hij van zijn vader een radiobouwdoos krijgt. Vanaf dat moment is hij in de ban van antennes, transistors en kristalontvangers. Een paar jaar later bouwt hij met een buurjongen een heuse zender. Bereik: de hele straat… Elektrotechniek studeren, dat lijkt Juul wel wat. Zo belandt hij in de klas met de latere Veronica-technicus Ad Bouman, die al net zoveel radio luistert en óók baalt als ze in Hilversum weer door de intro’s van platen heen zitten te kletsen. Bouman beschikt bovendien over een ‘jaloersmakende’ Philips bandrecorder, waarmee de twee urenlang eigen radioprogramma’s opnemen in Boumans thuisstudio in Amsterdam.

Na hun afstuderen in 1965 mogen de twee aan de slag bij Philips, maar een 9-tot-5 baan zien de jongeheren niet zo zitten. Een advertentie van Radio Veronica; ‘technicus gevraagd’, klinkt beter. Omdat Geleick zijn dienstplicht moet vervullen geeft hij de advertentie aan Bouman (die was vrijgesteld) en ‘Adje’ wordt aangenomen.

Als Geleick al na twee weken de militaire dienst mag verlaten – hij was ‘geen orderopvolger’ – is hij door zijn vele bezoekjes aan de Hilversumse studio al helemaal opgenomen in de Veronica-familie. “Bel Philips maar op dat je niet meer terugkomt”, zegt Willem van Kooten (alias Joost de Draayer), en vanaf dat moment is Juul Geleick technicus bij Veronica. Op 29 november 1967 is zijn eerste officiële werkdag: “Ik was enorm zenuwachtig, opnemen met Joost de Draayer was toch niet niks.”

Zijn meeste radio-uren bij Veronica draait Geleick met Lex Harding. Een opmerkelijk maar gouden duo: “Lex met lange haren, ik keurig kort geknipt, Lex in een witte sportwagen, ik op m’n bromfiets, Lex dronk een biertje en ik een cola. Van hem heb ik geleerd over popmuziek na te denken.” Ook denkt Geleick met genoegen terug aan het opnemen van Sportief zijn beter worden en Help er zit een olifant in de tram met Henk van Dorp. Altijd achter de schermen; een functie als dj of presentator heeft hij nooit geambieerd.

Op 31 augustus 1974 neemt de elektronicus afscheid van “een dierbare”, zoals hij Veronica beschouwt. “De laatste week is door het harde werken, bijna dag en nacht, heel snel voorbijgegaan. Ik heb hem als het ware niet beleefd!” En dat breekt hem later flink op. Pas na vijfentwintig jaar, tijdens de Veronicareünie in 1999, neemt Geleick op zijn manier afscheid. En dat doet hij eigenlijk nog steeds een beetje met de website van de Stichting Norderney, die hij samen met Ad Bouman oprichtte om de geschiedenis van de zeezender Veronica te bewaren.

Na Veronica werkt Geleick nog 32 jaar als producer/regisseur voor de TROS, waarvoor hij gevraagd wordt door ex-Veronicaan Tom Mulder. Tot zijn spijt vertrekken zijn collega’s ‘met zeebenen’ daar echter één voor één. “Bij Veronica was er meer saamhorigheid; ‘met z’n allen ten strijde tegen de overheid.’ We waren ook een stuk jonger, rond de twintig jaar. De TROS was ook leuk, die kwam ook ‘van zee’, maar het was een gevestigde omroep.” Voor hij zich toelegt op het archiveren van Veronica’s zeezenderhistorie, brengt hij ook de geschiedenis van de TROS in kaart.

Sinds 2007 is Juul Geleick gepensioneerd en legt hij zich volledig toe op het beheer van het Radio Veronica-archief. Wat hij heeft met omroepgeschiedenis? “Ik heb wat met geschiedenis in het algemeen. Ik had er op school een 9 voor. En Veronica heeft van al m’n werk de meeste indrukken achtergelaten.” Regelmatig heeft hij nog contact met oud-Veronicacollega’s om zaken na te vragen en te overleggen over spullen die zij ter beschikking stellen. Zijn droom, de jaren zestig nog eens overdoen, komt met het herbekijken en herbeluisteren iets dichterbij.