Veronica Story

Al op achtjarige leeftijd is Bert van Rheenen, beter bekend als Chiel Montagne (Uitgeest, 26 augustus 1944) op de radio te horen. In het KRO radiohoorspel ‘Suske en Wiske’ speelt hij de rol van Suske. Na de middelbare school gaat hij naar de Toneelschool in Arnhem, maar daar is men minder overtuigd van zijn acteertalent; hij wordt weggestuurd. Terug bij zijn ouders in Hilversum vindt zijn vader dat Bert beter kan gaan werken. Hij besluit te solliciteren bij Veronica; misschien wil de directie, waarvan hij verre familie is, een balletje voor hem opgooien. Zo stapt de 19-jarige jongen in 1964 de kousenwinkel van de gebroeders Verweij binnen, waar zich ook de Veronica-studio bevindt. “Kun jij echt programma’s maken?”, vraagt Dirk Verweij, waarop Bert maar een beetje bluft. Twee weken later wordt hij thuis opgehaald door een grote Mercedes. Hij blijkt al veertien dagen in dienst te zijn.

In werkelijkheid is radio voor de aanstaande diskjockey een grote witte vlek. Hij bezit niet meer dan vijf platen, maar vanwege zijn hoorspelervaring mag hij een jeugdprogramma op de woensdagmiddag doen. Al snel krijgt hij een heus muziekprogramma en reist ‘Suske’, zoals zijn collega’s hem noemen, regelmatig naar Parijs voor de nieuwste Franse platen. Het pseudoniem ‘Chiel Montagne’ verwijst dan ook naar zijn liefde voor chansons. Dankzij Chiel halen liedjes als Je t’aime – moi non plus de hitparade. Zijn andere passie, het Nederlandse lied, is niet helemaal Veronica’s pakkie-an, maar de zender richt zich wel op Nederlandse bands.

Het saamhorigheidsgevoel uit die zeeperiode vindt de jonge dj fantastisch: “Veronica was totale bezetenheid.” Met programma’s als Chiel Montagne zonder franje, De Chiel Montagne show en de Herhaling Top 20 bindt de besnorde diskjockey een grote schare luisteraars aan zich. Al doende krijgt hij de smaak van het publiek in de gaten en bouwt hij een ruime muziekkennis op.

Zo komt het Veronica-talent in beeld bij de TROS. Die omroep ziet aanvankelijk niets in Montagne’s voorstel om een programma vol levensliederen te maken. ‘Niet chique genoeg’, vindt de toenmalige directeur. Na lang zeuren mag Montagne in 1971 toch een proefprogramma maken, en als hij directeur Landré betrapt op het neuriën van een van de door hem gedraaide (Nederlandstalige) liedjes, is Op losse groeven een feit. Dit tv-programma, in 1978 omgedoopt tot Op volle toeren, is volledig gewijd aan Nederlandstalige muziek.

Ondertussen probeert Montagne zelf nog een hit te scoren met het nummer Marja (1972), maar dat blijft steken in de Tipparade. Hij blijft werken bij Radio Veronica, waar hij ook muziekspecials produceert en regisseert, tot de laatste uitzending in augustus 1974. Die volgt hij in een privé-kantoor van de Hilversumse studio. “Daarna ben ik zo snel mogelijk naar huis gegaan, ik moest het alleen verwerken.”

Mister Op Volle Toeren breidt zijn taken bij de TROS uit en richt daarnaast in 1974 zijn eigen studio op, Dutch Music Centre, waar onder meer Luv, Golden Earring en Normaal hun hits opnemen. Na bijna twintig jaar komt er in 1991 een abrupt eind aan Op volle toeren. “Het deed pijn toen de TROS wilde stoppen wegens teruglopende kijkcijfers”, aldus Montagne. “Maar dat lag aan henzelf, want er zat te veel popmuziek in en te weinig volkse liedjes.” Niet chique genoeg? Dat gelooft hij niet: “Ik hoorde van notarissen en doktoren dat ze het zo jammer vonden dat het programma er niet meer was.”

Montagne begint aan een lange kruistocht voor de muziek die zijn hart gestolen heeft. In 1994 is hij één van de vier initiatiefnemers van Holland FM (later verkocht aan Veronica) en voorts staat hij bij Radio 10FM, Radio 192 en Radio Nationaal aan de wieg van menig Nederlands muziektalent, dat volgens hem maar al te makkelijk door de andere stations wordt vergeten. Dat er een grote doelgroep bestaat voor muziek van eigen bodem is Montagne allang duidelijk. In september 2001 wordt zelfs de actie ‘Stem Chiel terug op de buis!’ opgezet.

In 2003 richt de propagandist van het Hollandse levenslied – die thuis overigens zeker niet alleen maar Nederlandstalig draait – een nieuwe omroep op die Nederlandstalige muziek moet gaan uitzenden op radio en tv: Montagne Omroep Nederland (MON). De omroep haalt het vereiste ledenaantal (50.000) echter niet en heeft nooit uitgezonden.

Via zijn eigen bedrijf Chiel Montagne Produkties is de oud-Veronicaan tegenwoordig te boeken voor evenementen in het land. Radio maken doet hij ook nog steeds, onder meer voor Radio Nationaal. Er is volgens de 62-jarige Montagne nog veel werk aan de winkel: “Wij waren in die tijd de poort van Europa wat betreft het nationaal product”, zegt hij over zijn Veronica-tijd. “En wat mij betreft komt die tijd weer terug.”

In 1972 vertellen omroepers en technici van het eerst uur van Veronica hoe het er aan toeging. Het is nog twee jaar voordat het doek gaat vallen voor Veronica als zeezender en alweer 12 jaar geleden dat Veronica begon. In die twaalf jaar is er veel veranderd en gebeurt. Lees en geniet mee met de Veronica Story’s van de mensen van het eerste uur zoals zij er in 1972 tegen aan keken.

We mochten toen overdag geen nieuwe platen draaien

Ik was van de toneelschool afgekomen en wilde bij een gezelschap. Nou had ik een jaar daarvoor ook al hier en daar toneel gespeeld en mijn vader zag dat eigenlijk niet zo zitten. Hij vond dat ik nou eindelijk maar eens op een normale manier geld moest verdienen. Niet de ene week veel en de andere week niks. Gewoon een salaris met aow en pensioen enzo. Omdat ik al een tijdje af en toe wat bij de KRO had gedaan leek me
een baantje bij Veronica wel wat. Ik stapte daar dus binnen en vroeg of ze niks voor me te doen hadden. Dat was eind januari 1964. Ze hadden niemand nodig.

Twee weken later stopte er een grote auto bij mij voor de deur en daar kwam iemand uit die tegen me zei: he joh, wal doe jij thuis. ]e had al twee weken bij ons moeten werken. ]e hebt toch gesolliciteerd.

In de tijd dat ik bij Veronica begon was Hans Oosterhof programmaleider. Die man wilde van Veronica een echt radiostation maken met hoorspelen en verhaaltjes. Wat dat betreft viel ik goed in het pulletje want ik had wel eens hoorspelletjes geschreven en gedaan voor de KRO. Ik moest meteen kinderstripjes schrijven en die speelde ik dan samen met Hans. De hoofdpersoon heette ..Pietje Vitamine”. Die man was daar de hele week vreselijk druk mee bezig. Hij had thuis een paar bandrecorders staan en daar nam-ie dan allemaal verschillende stemmetjes mee op, Geluiden hadden we natuurlijk ook niet. We zaten met allerlei stukkies hout en bakjes water zo’n hoorspel te fabrieken.

We hadden echte kinderprogramma’s. Die werden uitgezonden op woensdagmiddag en op donderdagmiddag. We hadden dus die strip, en ik had zelfs kinderkoren. Oosterhof zei eens legen mij, we moeten eigenlijk ook talentenjachten hebben in dat kinderprogramma. Dat was toen ontzettend in, want iedere platenmaatschappij had wel zo iets in die dagen. Ik reed stad en land af in een autootje van de zaak. Van Groningen naar Maastricht. Als er dan weer een of ander jongen of meisje was dat dacht dal ze kon zingen, ging ik er met een bandrecorder en een microfoontje heen en dan namen we het op in de huiskamer. Gewoon de microfoon voor de mond houden en verder geen flauwekul.

Die bandjes werden dan op woensdagmiddag uitgezonden en de luisleraars mochten een briefkaartje schrijven wie ze het beste vonden. Moet je kijken, hier heb ik nog een plakboek. De Rockin’g Thunders wonnen Veronica’s talentenjacht. Dat was de finale in een zaaltje. Arnold Vis en Andie de Vries maakten de opnames. Het was in Zwijndrecht en de kranten stonden er vol van. Zo van: de zaal werd omgebouwd tol een echte studio van Veronica Nou dat was dan ook zo, want alles wat we in de studio op de Zeedijk hadden, stond of hing in dat zaaltje. We hadden de hele boel gesloopt.

Het hoogtepunt van de avond was dan dat de burgemeester van Zwijndrecht de Veronica-beker aan de winnaars uitreikte. Het ging zo goed met die kinderprogramma’s dat we op donderdagmiddag ook een halt uur kregen. Toen Hans Oosterhof weg ging is dat allemaal gauw anders geworden, want we hadden eigenlijk helemaal geen zin om een soort nieuwe zuil te worden. Trouwens, de hele programmering werd anders. Tot die tijd was het nog to dal je iedere maand een heel boekwerk kreeg waar precies in stond welke programma’s je moest maken en hoe laat ze werden uitgezonden. Dat was voor de luisteraars natuurlijk een ontzettende rotzooi want we hadden geen radiogids en je moest dus maar afwachten wanneer een bepaald programma te horen was.

Nu waren er wel wat vaste dingen, zoals de jukebox, maar voor de rest gebeurde er maar wat. Op een gegeven moment is Willem toen uit Amerika terug gekomen met de top-veertig en de horizontale programmering, zoals we die nu hebben en dat is geloof ik nog steeds het allerbeste wat je op een commercieel station kunt doen. De muziek die we toen draaiden was natuurlijk niet te vergelijken mei nu. Ik had bijvoorbeeld een Frans programma. Dat was het helemaal hoor, Nieuwe platen draaiden we overdag bijvoorbeeld nooit. Engelse en Amerikaanse singles lagen in een la bij Willem en daar mocht je bij wijze van spieken niet eens naar kijken. Die werden alleen gedraaid in zijn programma tussen zeven en acht ‘s avonds en voor de rest moesten we het mooi vergeten. Later zijn we dan heel kalm begonnen met die Engelse en Amerikaanse hits. Weet je wel zo heel voorzichtig af en toe eentje er tussen door. Toen we mei die top- veertig begonnen werd dal natuurlijk ook snel heel anders.

In die dagen kende de mensen alleen je stem. Dat was raar hoor. Ik heb er ontzettend veel gedonder mee gehad Niet met m’n stem maar met het feit dat iemand gewoon kan zeggen, ik ben Chiel Montagne. Dat is me een paar keer overkomen. Hele artikelen in Belgische kranten. Er liep daar een snuiter rond die in de duurste hotels logeerde, de mooiste dingen kocht en zich door artiesten liet trakteren op lekkere etentjes. Die man leefde een paar weken als god in Frankrijk. Nou zal ik in die tijd als nieuwslezer aan boord en ik had net drie weken vakantie, hel kwam voor mijn dubbelganger dus allemaal leuk uit. Maar toen ik terug was aan boord en het nieuws weer deed, viel hij door de mand.

Aan boord heb ik trouwens ook toestanden meegemaakt. Het was altijd een heel gedonder als je werd afgelost en het waaide een beetje. 3e moet niet vergeten dat het schip nou niet zo groot is en als er een beetje golven staan gaat het goed te keer. Met dat kleine aflosbootje moet je dan maar zien dat je precies op het goede moment langs de Veronica komt. Als je pech hebt, zie je dat grote schip zo een meter of vijf onder je zitten en als je nog meer pech hebt, hangt-ie vijf meter boven je in de lucht. En daar lig je dan met zo’n klein aflossingsbootje. En je moet maar zien dat je op de Veronica komt. Gerard de Vries was in die tijd ook nieuwslezer en die heeft een ellende meegemaakt…

We hadden in die tijd hete lucht verwarming en dat ging niet meer. Altijd zo vervelend, droge lucht. 3e moest bij wijze van spreken na twee woorden een slok water nemen. Goed, er werd besloten dat we aan boord gewone verwarming zouden krijgen met radiatoren. Nu is dat in een gewoon huis al een hele toestand, maar wat denk je van zo’n schip. Alles moest met de Ger Anne worden aangevoerd. Nou, Gerard zou mij dus aflossen en ik sta net beneden in de studio nog even m’n tas in te pakken, toen ik een enorm lawaai boven op het dek hoorde. Wat denk je. Gerard had meegeholpen zo’n radiator aanboord te hijsen vanaf de Ger Anne en net toen-ie dat ding in de lucht hield, klapte de Ger Anne tegen de Veronica aan. Z’n vinger bleef er tussen zitten en toen was het gebeurd. Z’n halve vinger lag er af. Ze hebben hem een liter jenever in z’n lijf gegooid en zijn als de bliksem terug gevaren naar Scheveningen. Die Ger Anne gaat niet zo hard, maar het leek toen wel een speedboot.

Je moest er een week opzitten. Maar nou kwam het wel eens voor dat zo’n week een beetje uitliep omdat ze je niet van boord konden halen vanwege het slechte weer. En dan zat je daar hé. Op een gegeven moment zat Harmen Siezen aan boord en hij kreeg het bericht door dat het aflosbootje, de Ger Anne, in het dok moest en hij zou nog een weekje langer moeten blijven. Hermen had net verkering en hij was vreselijk verliefd en dat zat hem dus helemaal niet lekker. Aan boord heb je een klein sloepje met een buitenboord motor en dat was de enige manier om aan wal te komen. Weet je wat, dacht Harmen, ik spring in dat ding, ze kunnen me wat en ik ga lekker naar de wal. Goed, hij komt aan in Scheveningen en belt de studio in Hilversum en zegt: jongens, ik sta hier in Scheveningen, mijn week zit er op en bekijk het verder maar. Ik was aan de beurt om aan boord te gaan en moest dus als een gek in m’n auto naar Scheveningen. Ze hadden daar twee matrozen voor me opgedoken en wij in dat kleine rot sloepie. Nou was het allemaal nog niet zo erg geweest, als er geen wind was gekomen. Maar we waren nog maar goed en wel een kwartiertje op weg toen het aardig begon te waaien. Dat kleine kreng ging alle kanten op en we werden kletsnat. We hadden voor de jongens aan boord een kratje bier en een doos gerookte paling meegenomen en van de zenuwen ben ik maar aan die pils en die paling begonnen. Die twee matrozen gaven geen krimp. Die zaten rustig hun zware sjekkie te draaien en ik dacht: nou ja, als die kerels niet bang zijn, zal er wel niks gebeuren. De hele reis heeft ongeveer drie uur geduurd, long e jonge, wat was ik blij toen we eindelijk in de verte Veronica zagen liggen. Later bleek trouwens dat die matrozen nog banger waren geweest dan ik, maar die dachten: zolang zo’n landrot nergens over in zit en rustig paling eet en bier drinkt, hoeven wij ons geen zorgen te maken.