Lex Harding
Thursday, May 6th, 2010
“Lex Harding, dat is die discjockey die tegenwoordig in de media zo nodig allemaal dingen moet doen. Lodewijk den Hengst is iemand die van tuinen houdt, van dieren en van reizen”, zegt de Veronicaveteraan over zijn twee alterego’s. Zijn liefde voor tuinieren houdt Reinhard Lodewijk den Hengst, zoals Lex Harding vóór zijn legendarische radiocarrière heet, over aan zijn jeugd in een tuindersfamilie in Boskoop. Daar ziet hij op 16 april 1945 het levenslicht.
Met zijn HBS-A diploma op zak is hij rond zijn twintigste een typisch ‘Nijenrode-pikkie’ – inclusief stropdas en embleem op zijn blazer – op de prestigieuze business school. Hier openbaart zijn talent voor het inschatten van hitpotentie zich voor het eerst. De student kondigt plaatjes aan tijdens de pauze, treedt op als diskjockey op feestjes en is manager van een bandje. Na Nijenrode vertrekt Den Hengst naar Rotterdam om aan de Economische Hogeschool te gaan studeren. Maar van die “irreële economische studie” komt weinig terecht als hij aan de bak komt als dj voor Radio Dolfijn (later Radio 227). Zijn sollicitatie wordt in eerste instantie afgewezen wegens zijn Boskoopse accent, maar de piratenzender zit zo omhoog dat men in januari 1967 ‘toch maar die man met dat accent’ aanneemt.
“We moesten wel eens plaatjes in het Engels aankondigen, dan kom je met de naam Lodewijk den Hengst natuurlijk niet ver”, licht Harding de keuze voor een alias toe. Zelf verzint hij ‘Lex’, naar het nieuwe sigarettenmerk Lex25. Programmaleider Tony Windsor voegt er ‘Harding’ aan toe, naar de voormalige Amerikaanse president Warren G. Harding – overigens de meest corrupte president uit de Amerikaanse geschiedenis, maar “een kniesoor die daarop let.”
Dit eerste radioavontuur duurt maar enkele maanden; het zendschip van Radio 227 moet voor de Engelse kust verdwijnen. Harding solliciteert herhaaldelijk bij Radio Veronica maar wordt steeds afgewezen. Zijn aanstelling in oktober 1967 dankt hij aan vriend en ex-Dolfijncollega Jos van Vliet, die hem bij Willem van Kooten aanbeveelt als opvolger. Een week later is hij nieuwslezer. Een proeftijd is volgens Van Kooten niet nodig: “Deze redt het wel.” In april 1968 promoveert Harding dan ook tot diskjockey.
Lex krijgt steeds meer te doen. Zijn nette voorkomen heeft hij verruild voor lang haar en een baard. “Love, peace, dat soort dingen. Als discjockey droeg je dat uit”, zegt de man met een uitgesproken muzieksmaak – The Collectors, Pink Floyd en Frank Zappa zijn zijn favorieten – waarmee hij binnen Veronica de progressieve richting vertegenwoordigt. In programma’s als de Lex Harding Show en Lexjo zet Harding de toon die al snel kenmerkend wordt – en nog steeds is – voor dj’s. Uit diverse opiniepeilingen komt hij als populairste dj uit de bus.
Lex Harding Show
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Die eerste jaren op het schip zijn zijn mooiste jaren, verkondigt Harding later vaak: “De publieke omroepen vonden het niet zo belangrijk of er mensen naar hun programma’s luisterden. Veronica gaf het volk wat het wilde. Dat heeft me altijd enorm aangetrokken.”
Met het verdwijnen van Veronica in 1974 gaat zijn droom – een commercieel radiostation – in rook op. Van al het personeel lijkt Harding het meest aangeslagen. De overstap naar het publieke bestel ziet hij, evenals zijn compagnons Rob Out en Wouter Bordewijk, dan ook als een tussenstap.
De ondernemers (later ook met Peter de Jager) verdienen intussen veel geld met allerlei BV’s, zoals de Stichting Nederlandse Top 40 (1974) en platenmaatschappij BR Music (1985). Harding deelt verder in het succes van mensen die hij ‘ontdekt’, zoals Adam Curry. In het geheim neemt hij aandelen in Sky Radio, waar hij overigens nooit een emotionele band mee heeft gehad: “Sky Radio heeft geen identiteit. Het was gewoon een goede investering.”
In 1989 is het zover: Harding sticht het eerste commerciële televisiestation in Nederland: RTL-Veronique (het latere RTL4). Harding neemt ontslag bij Veronica en wordt directeur van Veronique, maar een paar maanden later staat hij na een conflict met mediabedrijf CLT weer bij Veronica op de stoep – hij mocht van het bestuur altijd terugkomen. Als journalisten ontdekken dat belangenverstrengeling tijdens de oprichting van Hardings nieuwe tv-zender heel Veronica in gevaar heeft gebracht, wordt diens positie als directeur Radio onhoudbaar.
De breuk wordt definitief in 1992, als Nederlandse commerciële radio via de ether wordt toegestaan. Harding acht dit dé kans voor Veronica om terug te gaan naar haar roots. Op 1 augustus 1991 deponeert hij met Peter de Jager de Vrije Radio Omroep Nederland (VRON). Een commercieel Veronica blijkt echter niet het ideaal van voorzitter Joop van der Reijden. Harding wordt, na 25 jaar Veronica, geschorst.
Dan maar een eigen zender. De naam wordt Radio 538; een ode aan de frequentie van het oude drijvende Veronica. Veronica-coryfeeën als Erik de Zwart en Wessel van Diepen verhuizen mee naar de brutale jongerenzender die op 11 december 1992 begint met uitzenden. De Top 40 laat Harding in eerste instantie bij Veronica; die hoort daar volgens hem thuis. Maar als Radio Veronica haar eigen Top 50 ontwikkelt, haalt 538 dit paradepaardje in 1994 binnen. Inmiddels is Radio 538 Nederlands best beluisterde radiozender.
Als tv-partner voor zijn radiostation richt Harding op 1 mei 1995 The Music Factory (TMF) op en wordt zelf directeur. Vier jaar later, op zijn 53e, stopt hij bij het clipstation – als multimiljonair. Het is tijd voor zijn gezin, voor een reis naar Mongolië, hier en daar wat handel met zijn BV’s en zijn grootste hobby’s: zijn aquariums en de tuin. Dat pakt anders uit… Als directeur Erik de Zwart vertrekt wordt Harding eind november 2002 noodgedwongen vervangend directeur. Tot Jan Willem Brüggenwirth hem ruim een jaar later opvolgt, vertolkt de Veronicaveteraan nog even de rol van uitstekend zakelijk leider – die af en toe nog eens een alarmschijf kiest.
Van wrok is nauwelijks sprake bij de oud-Veronicacollega’s. Joop Daalmeijer (destijds directeur televisie): “Zijn probleem was gewoon dat hij de publieke omroep wilde runnen als een commercieel bedrijf. Hij was een zakenman in de zwartekousenkerk.” Ook Willem van Kooten en Pieter Storms hebben respect voor hem: “Het goeie aan Lex is, dat hij nooit onder stoelen of banken gestoken heeft dat hij een commercieel dier was. Hij is na Van Kooten de grootste media-entrepreneur van Hilversum.”
Tegenwoordig investeert de ‘radiowetenschapper’ in media. Eind 2005 neemt hij samen met Ruud Hendriks een belang in Slam! FM. Daarnaast zet hij zich in voor zijn woonplaats Nijkerk, waar hij sinds 1972 woont. Hij stelt geld beschikbaar voor de herbouw van de Oostermolen en richt de website MooiNijkerk op. Op 7 september 2006 opent hij café Old Niekark. Ook onderhoudt hij een website met reisverhalen en kweekt hij orchideeën. Lodewijk den Hengst heeft weer tijd voor wat hij eigenlijk het liefste doet: “met boompjes bezig zijn.”
mijmeringen van een muzikaal zeedier
“Ik ben nog effe aan bet piele hoor’. Lex Harding is nog even aan het pielen. Voor mensen die zich niet dagelijks met dal soort werk bezig houden en zich derhalve onmiddellijk door de wildste fantasieën laten bespringen als ze zo’n woord lezen, het pielen van de populaire disk-jockey heeft ongeveer zóveel om hei lijf: Meneer Harding (26), blond, sluik haar,, brilletje, zachtmoedige onderkin en een snor als het stuur van een dernymotor, kondigt ontspannen twee nummers van John Lennon’s eigenlijk veelste nieuwe LP Imagine aan. Laat de technicus er de jingle Hee psst Lex Harding.. tussendoor borduren, neemt afscheid van het luistervolk en klaar is Lex, uitgespeeld, wéér een Harding-show in blik.
Lex Harding, zou je kunnen zeggen, is een disc-jockey van de oude stempel. Hij leerde het vak omdat hij min of meer toevallig in een stoel achter een microfoon werd gekwakt en kon kiezen tussen twee dingen, zwemmen of verzuipen. Hij verzoop eerst omdat er geen badmeester was, kwam pruttelend weer boven en begon de beentjes
uit te slaan. Hij zwemt nog steeds, trouwens.
Jongetje Harding zat op Nijenrode zogezegd, een instituut waar je verkoop-praatjes leert en een maatschappelijk verantwoorde hoeveelheid kapsones en een pijlsnel blazertje krijgt opgedrongen. En toen? Wist hij veel, hij wist het niet, economie maar, want dat was eigenlijk wel ‘t makkelijkste na Nijenrode. Hij verveelde zich toch. Lex knapte al af op de hele Rotterdamse hap, voordat hij er goed en wel aan begonnen was. Met ‘t studentenleven liet hij zich helemaal niet in; hij had er al van gegeten en gedronken op Nijenrode. Lex Harding zag een hoop goeie en slechte films, werd een bekwaam biljarter en piemelde een beetje heen en weer als manager van teen of het andere beatbandje.
SLAPENDE WALRUS
‘Nou’, zegt Lex, onderuit in een stoel, relaxt als een slapende walrus, ‘En toen werden de Engelse piraten populair. Swinging radio England zou Swinging radio Holland worden. Ik solliciteerde, deed een test en mislukte faliekant. Toen werd ‘et Dolfijn Jongens af en aan en omdat ik ook nog ergens op de lijst stond onderaan, kwamen ze bij mij terecht. Ik stelde me er niks van voor hoor, ‘t was meer het avontuur, weet je wel. ‘t Stelde geen moer voor en ik was erg nerveus. Een dag later moest ik drie uur live de lucht in. Ik hoorde achteraf dat ‘t erg slecht was, maar dat kon moeilijk anders. Op een gegeven moment leer je het; als je iedere dag moet is dat de beste stoomcursus die je maar kunt krijgen. Nou zit ik hier. Of het m’n ideaal is? Ik heb er eigenlijk nooit over nagedacht…’
Jij bent een goeie d.j. Wat is een goeie d.j.?
‘Iemand die mensen aangenaam bezighoudt en daarnaast informatie verstrekt. Er zijn waarschijnlijk nog meer dingen. IJdelheid? Geen vereiste, een goeie geeft in een programma iets van zichzelf. Ik hoor wel ‘es programma’s waarin jongens meer over zichzelf zeggen dan ze in een persoonlijk gesprek zouden doen. Aan de andere kant, jekrijgt vaak de indruk dat mensen niet naar muziek luisteren voordat ze beginnen te draaien. Ik wel. Ik ben meer in de progressieveren geïnteresseerd dan de anderen, geloof ik, maar ik kan niet altijd draaien wat ik leuk vind. Ik kan niet om die stapel heen. Soms pak ik wat voor mezelf. Draai me wezenloos aan ouwe Beatles op het ogenblik enne… Pink Floyd, Soft Machine Nucleus wil ik ook welles pakken, ‘t Hangt zo van m’n stemming af hè. Soms zet ik Grand Funk Railroad keihard op, de volgende dag vind ik ‘t een pestherrie, krijg ik er de zenuwen van… O ja, Salisbury van Uriah Heep draai ik veel op het ogenblik…’
Lex ligt, met een pilsje in de hand, in de stoel als een ijstaart die op smelten staat. Hij heeft een goeie stem, Lex, als die ooit van beroep verandert kan die zo bij de radio. Achter de draaitafel haalt hij z’n pensioen niet, nee hoor.
MICROFOON
‘M’n hele leven disc-jockey blijven? Nee hoor, beslist niet. Ik doe nou 18-1/2 uur, lekker, vaste tijden, niet, tussen 2 en 4 in de middag, vast publiek – dat denk ik tenminste – maar altijd? Ik zou wel altijd een bepaald programma willen houden. Zo’nmicrofoon hè, daarachter zitten. Ken je dat gevoel? Ik heb een soort radiohonger als ik terugkom van vakantie..
Contact met de muziek, contact met honderdduizenden mensen, begrijp je wel. Dat is iets heel bijzonders. Ik vertelde vroeger in Parels voor de Zwijnen wel es allerlei dingen, wat ik dacht en zo, wat ik voelde, allerlei dingetjes. Kreeg je opeens een reactie van iemand die op datzelfde moment de zaakjes net zo had gevoeld. Nou,dan denk je verdomme, fijn hoor. Ik zit hier tenminste ook niet voor jan Dat gevoel van erkenning, jaa… Lekker hoor. Dat voorziet toch gewoon wel in een soort behoefte. Als ik een moeilijke plaat tip ook, ik bedoel een plaat tippen is geen kunst, maar als ik een moeilijke tip en hij slaat in! Nou, da’s prettig gewoon eh… eigenlijk…’
Maak je je snel kwaad?
Ik kan loeinijdig zijn hoor en me dan weer erg lekker voelen. Ben nooit zo erg boos, vroeger wel, was ik ontzettend driftig, maar dat leer je wel af. Nou ben ik nooit snel enthousiast, nooit snel kwaad. Kijk een beetje de kat uit de boom. Je kan het beter voor je houwen en spuien als het van pas komt, nietwaar? Behalve als iemand z’n plicht verzaakt, de boel belazert, de zaak zit te besodemieteren. De…’
Wat doe je verder?
‘Eh… Ik ben verloofd en ik heb vier aquariums en een papegaai… Kost een hoop tijd hoor, die aquariums, schoonhouden en zo weet je wel. En ik lees veel, kranten, tijdschriften, boeken. Heb ik nog een grammofoonplatenwinkel, daar gaat ook een hele hoop vrije tijd naar toe. Enne.. Snorkelen, snorkelen in de middellandse zee, schelpen verzamelen. Ik duik me wezenloos naar schelpen. Ik zou ook best een groot zeeaquarium willen hebben, maar dat is moeilijk hoor. Als je in de zee pist kan het geen kwaad, maar als je in een zeeaquarium spuugt is de chemische samenstelling van ‘t water al veranderd. Maar dat komt wel hoor, later…’
Geld?
‘Mmmmm.. Als je ‘t eenmaal verdient kan je d’r zo moeilijk afstand van nemen hè.. Je kunt zo gemakkelijk zeggen dat ‘t eigenlijk niet belangrijk is, maar dat is niet waar. Ik zou graag willen dat ‘t niet belangrijk was, maar ons maatschappelijk bestel, onze economie maakt het belangrijk. Dus doe je mee, geld verdienen, maar of dat nou op zo’n leuke manier gaat?
ERUIT STAPPEN
Weet je., ik heb er welles serieus met vrienden over zitten praten. Goed, we stappen er uit, gaan naar Ierland, kopen een boerderij en een geit en je probeert je vrienden en kennissen niet te missen. En wat dan? Denk je jezus toch maar es iets gaan doen. Wat? Platen importeren, noem maar wat. En zo begin je weer van voren af aan. Ik ben een product van een samenleving waar ik helemaal niet zo erg blij mee ben. Dat ben ik me bewust, zéér bewust en ik kan daar zwaar de tering over inkrijgen. Je kan twee dingen doen, er helemaal uitstappen of je vrijheid kopen met een hoop poen. Goed ik probeer het laatste. Maar het is verkeerd! Je werkt mee aan een economisch bestel dat, daar zijn we nu zo langzamerhand wel achter, verkeerd is. We zijn aan onze ondergang aan het bouwen; misschien loopt het goed af, misschien niet. Maar tot nu toe bevuilen we ons erfgoed in onze strijd om een soort vrijheid. We doen angstige dingen en ik doe mee. Omdat ik geen alternatief ken…’
Lex Harding praat nog steeds rustig, zonder stemverheffing, een beetje gelaten. Ik zeg: Hoe ziet je paradijsje er uit? Ben ik aan het scheppen. Ik ben met een ouwe boer bezig voor een boerderijtje. Hij doet nog een beetje moeilijk hoor, maar verder… Een boerderijtje, trouwen, een hele hoop beesten en een lekker viswatertje in de buurt’. Hij knikt. Meneer Harding ziet iets zitten. zie je, ik heb me er wel eens in verdiept, als er een bestaan is op te bouwen uit de interesse voor de zee, dan zou ik het in die richting zoeken…’ Lex Harding deed A. , Als hij B ad gedaan was hij bioloog geworden.
