Veronica Story

Het wordt hoog tijd om het fenomeen ‘lokale omroep’ de nek om te draaien. Het gros van de lokalo’s voegt niets toe aan het aanbod, wordt met plakband in de lucht gehouden en produceert een programmering die niet om aan te horen is, terwijl ze ondertussen Radio 538’je spelen. Er luistert daardoor terecht geen hond, want werkelijk niemand heeft interesse in een radioprogramma dat wordt gepresenteerd door een 16-jarige puber met een kop als een maanlandschap die zichzelf extreem goed vindt en – naar zijn eigen mening – al lang in de ochtend op 538 had moeten zitten. Ondertussen maakt die puber een programma dat bijzonder effectief is in het wegjagen van die ene sukkel die tijdens het zappen per ongeluk op de lokale omroep in kwestie uit kwam.

Natuurlijk zijn de voorzittertjes van dergelijke omroepen allemaal bezig om het handje op te houden bij de gemeente om subsidiecentjes te kunnen vangen. Want de lokalo in kwestie is een kweekvijver van talent (waarbij we het over diezelfde talentloze puber) en de omroep in kwestie trekt veel luisteraars! Die mensen worden ook allemaal geïnformeerd over de meest recente ontwikkelingen in de gemeente in kwestie. Aldus diezelfde voorzitter als hij de gemeente geld probeert af te troggelen.

In werkelijkheid luistert er natuurlijk niemand. Dit komt niet alleen door die eerder aangehaalde puber, maar ook omdat de rest van de programmering een lappendeken is waarbij een programma met snoeihard gitaargeweld vlak achter een programma met klassieke muziek zit en de lead-in is voor een programma met het ‘volkse repertoire’. Het geheel wordt de luisteraar geserveerd met een geluidskwaliteit die dermate slecht is, dat de Donner podcast daarbij vergeleken professioneel klinkt. En die Donner podcast klinkt alsof ‘ie 70 jaar geleden is een studio van een lokale omroep is opgenomen op een LP en gisteren is overgezet op een afgeragde cassette waar Donner’s echtgenote dertig jaar geleden nog ggggristelijke muziek op had staan. Wat in Huize Donner natuurlijk compleet wordt grijsgedraaid.

En oh ja, lokale omroepen doen natuurlijk ook aan nieuwsvoorziening. Wat in de praktijk neerkomt op het letterlijk voorlezen van de Teletekst berichten van de regionale omroep – en soms het één op één kopiëren van de betreffende teksten naar de website van de omroep, zoals ik een bestuurslid van de OLON eens heb zien doen. Sommige omroepen hebben ook nog een eigen nieuwsvoorziening, wat in de praktijk neerkomt op het houden van diepte-interviews (of pogingen daartoe) met mevrouw Janssen, die in de Warmoestraat over een stoeptegel heen is gelazerd en daar een schrammetje aan heeft overgehouden. Weer andere omroepen prikken de gemeenteraadsvergaderingen live door (een ultieme radio uitzending om bij in slaap te vallen, trouwens). Dan horen we dus de gemeenteraad zeveren over een nieuwbouwhuis dat twee centimeter afwijkt van de bouwtekeningen, iets wat natuurlijk absoluut niet mag!

De meeste omroepen vinden het dan nog raar dat er niemand luistert, de adverteerders niet willen adverteren en de gemeente de hand op de knip houdt – tenzij er natuurlijk live raadsvergaderingen worden doorgeprikt. Ondertussen gaan ze braaf verder met het in elkaar zetten van ethervervuiling (door sommigen omschreven als een radiostation) en voelt het bestuur van zo’n station zich erg belangrijk. Want jawel, ze zijn heus bestuurslid! Van een radiostation nog wel!

Na een aantal jaren prutsen worden ze echter ingehaald door de realiteit. Er komt geen geld binnen terwijl het er wel uit gaat. Op een gegeven moment is ook de smoesjeskoker leeg en willen de schuldeisers eindelijk geld zien. Sommige omroepen hebben geluk – de vrouw van de voorzitter is ingegaan op pikante voorstellen van een wethouder of zo – waardoor ze subsidie krijgen, maar ook dat houdt een keer op. Ondertussen begint ook het Commissariaat voor de Media te mekkeren en boetes uit de delen, omdat de omroep in kwestie de ICE-normen bij lange na niet haalt. En dus? Vallen de lokale omroepen bij bosjes om. En een aantal jaren later begint er weer een nieuwe omroep in de betreffende gemeente, die ook weer kapot gaat. En zo blijven we bezig.

Laten we nu maar gewoon de realiteit onder ogen zien: het overgrote merendeel van de lokale omroepen is het niet waard om beluisterd te worden. Het is daarom onbegrijpelijk dat de overheid deze omroepen nog steeds ondersteunt met gratis etherfrequenties. Afgezien van het van de straat houden van wat Alzheimer patiënten, pubers die problemen hebben met hun hormoonhuishouding en een paar onverbeterlijke malloten dienen lokale omroepen geen enkel doel.

Zo, heb ik jullie aandacht? Mooi, dan volgende week een stukje over de toekomst na de lokale omroep.

De grootste geitenwollensokkenclub van Nederland, door sommigen ook wel OLON genoemd, is weer bezig. Ze gaan, net zoals vorig jaar, awards uitreiken aan de beste *kuch, hoest, roggel* lokale omroep van Nederland. De shortlist is bedroevend; er staat een omroep tussen die de stekker uit haar radiostation gaat trekken en voor het overige is er nagenoeg geen enkele fatsoenlijke omroep op de lijst te vinden. Daarmee is het laatste grijntje geloofwaardigheid wat de OLON nog had wat mij betreft bij deze weg. Kan iemand de heren daar even hard slaan met de cluestick?

De OLON krijgt jaarlijks een sloot aan subsidiegeld van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (quote: “de coördinaten van dat departement hadden al lang aan de luchtmacht moeten worden doorgegeven”) om de lokale omroepen te kunnen ondersteunen. Dat doen ze met een hele slechte website, wat cursusjes voor lokale omroep medewerkers, wat lobby-activiteiten, een OLON-CD, het uitreiken van wat prijsjes en wat niet noemenswaardige activiteiten.

Wie de lijst met genomineerden doorkijkt voor de titel ‘beste lokale omroep’ ziet een kneuzenkermis die zijn weerga niet kent. Er staat een omroep tussen die de stekker uit de radio-activiteiten gaat trekken en verschillende andere omroepen zijn werkelijk slechter dan de gemiddelde piraat in de ether. Een van de redenen hierachter is dat sommige omroepen niets ingezonden hebben voor deze wedstrijd, omdat ze liever niet met de OLON geassocieerd willen worden. De enige reden dat ze lid zijn van dit clubje heet auteursrechten; de OLON heeft wat leuks daarover geregeld (jaren geleden al) en da’s handig voor de omroepen. Voor de rest willen sommigen werkelijk niets met deze vereniging te maken hebben.

Dat heeft te maken met het amateurisme van de OLON. Ze leven daar in de stellige overtuiging dat lokale omroepen een toekomst hebben, nuttig werk verrichten en volgens mij lopen er ook bestuurders rond die denken dat de meeste lokale omroepen beter zijn dan de landelijke omroepen.

Die naïviteit blijkt uit een heleboel dingen. Om maar even wat voorbeelden te noemen: ze sturen regelmatig een dure onderzetter rond (die ze zelf OLON-CD noemen) waar Nederlandse muziek op staat. Het overgrote deel van de muziek in kwestie is dermate slecht, dat de betreffende artiest door de redactie van de NiX-factor nog van het Mediapark afgetrapt zou zijn. En de NiX-factor (programma van Talpa, zender waar je nooit naar kijkt) zoekt naar volstrekt talentloze mensen, dus dat zegt heel wat. Ze hebben ook een redactieservice, waarbij ze regelmatig een CD’tje opsturen met bedelcommercials en staatspropaganda.

Beide zaken krijgen dan ook bij de meeste omroepen niet echt de handjes op elkaar. Ze zijn overigens ook beiden een gemiste kans, want het kan beter, makkelijker en goedkoper worden geregeld.

Ook qua lobbygedrag is de OLON niet goed bezig. Tijdens een rechtszaak die jaren geleden door Veronica werd aangespannen tegen de Staat viel één van de aanwezigen in slaap tijdens het betoog van de advocaat van de OLON. Dat had niet zo zeer te maken met de spreekvaardigheid van het mokkel in kwestie, maar meer met de inhoud. Zelfs de rechter snapte niet welk punt de OLON nu precies probeerde te maken. Daarnaast schijnen ze daar nog niet in de gaten te hebben dat een doorbaak van DAB het einde is van de gemiddelde lokale omroep. DAB-uitzendingen zijn namelijk totaal onbetaalbaar voor het overgrote deel van de lokalo’s in Nederland.

De OLON zet zich niet afdoende in voor een professionaliseringsslag bij de lokale omroepen, waardoor dit fenomeen zal blijven hangen in amateuristische omroepen die nooit veel luisteraars zullen trekken en bij bosjes failliet gaan. Dat mag toch niet de bedoeling zijn van de vele tonnen aan subsidiegelden die worden overgemaakt naar de OLON.

Het is daarom verstandig als deze organisatie zo snel mogelijk haar bakens verzet en zich in gaat zetten voor een totale cultuuromslag bij verschillende overheidsinstanties en bij omroepen zelf. Wat er zou moeten gebeuren? Daarover volgende week meer…