De start van Radio 538
Lex Harding zet in de zomer van 1992 in Countdowns Studio Concordia de apparatuur klaar voor een nieuwe zender. Pal naast de videorecorders die de non-stop muziek voor Sky Radio afspelen, richt hij een studiootje in. Het is zogenaamd voor een tweede radiostation van Sky Radio. Maar de dj’s van Harding lopen er vast warm tot de licenties eind dat jaar rond zijn. Eerst wil hij dat station in oprichting nog Radio Veronica noemen, wat formeel had gekund. Het blijkt namelijk dat de naam Veronica gekocht kan worden, alleen de rechten op het Veronica-logo waren vastgelegd. Die strijd wil hij niet aangaan en de zender begint vast onder de werknaam HitRadio. Tijdens een brainstorm in Benidorm worden op bierviltjes tientallen namen geschreven. Uiteindelijk valt de keuze op een heel nostalgische naam: Radio 538. Dat 538 verwijst naar de middengolfstek waar zeezender Radio Veronica de laatste twee jaar op had uitgezonden (’Radio 538 - op volle kracht’). Harding: ‘Voor ons een heel belangrijke naam om aan te geven dat wij verder gingen waar Veronica ermee ophield. Joop van der Reijden had namelijk gezegd dat Veronica definitief niet commercieel zou gaan. Ik vond dan ook maar dat Veronica ermee moest ophouden. Wij zijn met 538 verder gegaan waar Veronica ermee stopte. Natuurlijk heeft het jonge publiek geen idee waar die naam naar verwijst. Geen probleem. Uiteindelijk bleek gewoon dat de dj’s de naam lekker uit hun bek konden krijgen.’ Op 11 december 1992 wordt de nieuwe naam ingevoerd en beginnen de gepresenteerde programma’s op de kabel. Tijdens het openingsfeestje komt oud-Veronica-baas Bull Verweij langs om het officiële startsein te geven. Ome Bull zou later nog diverse malen worden ingevlogen om hergeboorten van Veronica in te leiden.
Van Veronica heeft Lex een aantal gezichtsbepalende dj’s meegenomen. Daar is Erik de Zwart, die de Top 40 blijft presenteren en vrijdagnacht met Cees Schilperoort spelletjes doet. De Zwart zou drie jaar later de dagelijkse leiding van Lex overnemen. Er zijn meer typische Veronica-programma’s te horen op 538. Will Luikinga gaat weer dagelijks het Postcode Spel spelen tijdens de lunch. Wessel van Diepen komt ook in Bussum te werken op de kersverse hitzender. Net als de nog relatief onbekende Michael Pilarczyk, die van Veronica naar de nieuwe concurrent komt. In het eerste dj-team zitten ook nog Soul-Show-held van de TROS Ferry Maat en de van de AVRO afkomstige Rick van Velthuysen. Corné Klijn is een nieuwe dj die het team komt versterken en een heel jonge, onervaren Ruud de Wild mag de telefoon opnemen in de studio. De zender kent een typisch Veronica-geluid maar heeft door het verstopte plekje op de kabel wel moeite om de aanloopperiode door te komen. Harding: ‘Het was vreselijk hard werken en ontzettend moeilijk. Maar toch konden we na twee jaar al winst maken. Fantastisch!’ Het ego van Erik de Zwart krijgt een flinke deuk: ‘Het was heel erg wennen. Ik was toch een miljoenenpubliek gewend, ook op de tv. Nu moest je uitleggen waar je werkte en hoe dat te ontvangen was.’ Uiteindelijk weet de zender in 1995 een FM-frequentie te bemachtigen en begint de opmars van de jongerenzender. Slim politiek manoeuvreren, veel Veronicaans geblaat in de media van vooral Erik de Zwart en handige marketing tekenen het succes. Ook protestacties als er geen frequentie wordt toegekend aan 538 tonen de typische signatuur van de immer miskende en tegengewerkte Veronica-voorman Lex Harding.
Het blijft een gevecht tegen het establishment. Boosheid blijft een voorname drijfveer. Natuurlijk is er bovenal een goede, heldere programmering met grote, succesvolle namen die een hit maken van 538. In 2004 is Radio 538 voor het eerst de grootste radiozender van het land. Lex Harding heeft daarmee bewezen een neus te hebben voor wat jongeren willen horen. Hij heeft bewezen te snappen hoe radio moet klinken. Zijn ideaal heeft hij na zeventien jaar noodgedwongen afwachten weer in de praktijk kunnen brengen. Een dagelijks horizontaal geprogrammeerd station met veel hits en een jonge uitstraling. Hij heeft het met Radio 538 een tweede keer gelapt en zou later zelfs met de oprichting van clipzender The Music Factory voor een derde maal bewijzen het kunstje meer dan te beheersen. Opvallendste afwezige op het versgestarte Radio 538 is Jeroen van Inkel. Harding vraagt hem wel degelijk mee, maar de VOO trekt de portemonnee om de exodus aan gevestigde namen van Veronica te stoppen. Harding: ‘Van Inkel kreeg een bedrag aangeboden waar hij geen nee tegen kon zeggen. Jarenlang heb ik me bij Veronica te pletter gewerkt om zulke excessen te voorkomen. Dit wordt allemaal betaald van gemeenschapsgeld. Naar verluidt kreeg Van Inkel het toen hoge bedrag van vierhonderdduizend gulden, Curry zelfs twee miljoen voor drie jaar radio en tv maken.’ Nieuwslijn-radiojournalist Allard Berends is de nieuwe radiobaas bij Veronica. Hij zegt dat hij de portemonnee wel moest trekken. In de Volkskrant van 28 november 1992 legt hij uit: ‘Harding kwam naar me toe en zei: ‘Ik pluk jou helemaal kaal!’ Hij wist wat iedereen verdiende en deed ze een aanbod.’ Harding ontkent de aantijging. ‘Ik heb niemand meer betaald dan ze bij Veronica verdienden. De mensen die geloofden in het avontuur en het idealisme wat er bij sommige mensen gewoon inzat, díe mensen kwamen mee.’
Berends nu: ‘Ik moest Van Inkel wel binnenhouden, iedereen was weggegaan. We boden een bedrag wat toen normaal was voor de top van de tv-wereld. De prijsslag op de diskjockeymarkt is daar ontstaan. Willem Dubois werd manager van de dj’s. Plots moest je met hem in plaats van met de dj’s praten. Waar je vroeger voor 3500 gulden per maand een diskjockey betaalde, hield je ze echt niet meer binnen.’ Jeroen van Inkel weet nog hoe het ging: ‘Adam Curry heeft me op Willem Dubois gewezen. Hij zei: ‘Het kan niet zijn dat de beste diskjockey van Nederland zo weinig verdient als jij.’ Willem bood aan alle zaken voor niets te doen totdat ik meer dan honderdvijftigduizend gulden per jaar zou gaan verdienen. Dan zou hij tien procent pakken van wat ik verdiende. Alle gesprekken, het factureren, de hele teringzooi heeft hij van me overgenomen. Dat heeft zo’n twee jaar geduurd en toen werd hij officieel mijn manager. Lex heeft altijd geweigerd met managers te praten. Een dikjockey kon hij wel inpakken.’ Maar ja, Lex Harding was naar 538 gegaan. Dus praatte Allard Berends wel met de manager die hij nog vele malen daarna zou spreken.
Waarom is Van Inkel niet voor een horizontaal hitstation gegaan, toch ook zijn uiteindelijke doel? ‘Ik heb altijd tegen Lex gezegd: ‘Het is de moeilijkste keuze van mijn leven. Het is te gek wat jullie gaan doen, maar jullie hebben geen etherfrequentie. Als ik geen aardse zender heb, ga ik dood. Als ik gedreven was geweest door zakelijke motieven, had ik het wel moeten doen. Maar ik zag meer heil in een commercieel Veronica. Allard Berends en Joop van der Reijden hebben me gezegd dat ze commercieel wilden gaan, dat heeft me er doorheen gesleept. Ik kreeg een dagelijks uurtje op Hilversum 3 en een show op zaterdag. Daarnaast mocht ik proberen of ik chefje kon spelen, een andere kant van mij ontwikkelen. Toch dacht ik wel eens: Waar moet het met ons heen? Maar ik troostte me met de gedachte dat het tijdelijk was. Straks worden we commercieel en krijgen we een etherfrequentie en gaan we kont schoppen!’ Lex Harding vindt het bijzonder vervelend dat zijn oogappel niet blind met hem meegaat. Harding: ‘Ik hou er niet van als mensen het team verlaten. Je doet mee of niet.’ Van Inkel doet niet mee.
Ook Adam Curry tekent bij Veronica. Nou was dat niet zo’n gemis voor 538. Adam woont en werkt dan al jaren in Amerika en maakt alleen één uurtje radio in zijn eigen huis en stuurt dat DAT-bandje op naar Hilversum. Het programma met housemuziek en af en toe een opmerking van Adam heet Rave Radio. Het is wel een heel duur DAT-bandje. Curry is daarmee de best betaalde dj bij Veronica terwijl hij de minste zendtijd vulde. Bovendien programmeert Veronica het op de zaterdagavond en krijgen niet veel luisteraars het programma mee. Maar voor het imago van de club is het goed en het communiceert fijn. ‘Curry en Van Inkel blijven bij Veronica’… Een marketinggeintje dat in 2004 nog eens van stal gehaald zou worden… Van de Volle Vrijdag naar de Zinderende Zaterdag Radio 3 is eindelijk wakker geworden door de oprukkende concurrentie. De verschillende omroepen zien in dat er voortaan horizontaal geprogrammeerd moet worden. Er komt een zendercoördinator die het zenderbelang moet gaan bewaken. Tot oktober 1992 heeft elke omroep zijn eigen uitzenddag. Veronica zit daar vanaf het begin op vrijdag (’Een Volle Vrijdag lang’), de laatste vrijdag is op 2 oktober 1992. Omdat het succes van Veronica niet te ontkennen valt en het wel belangrijk gevonden wordt Veronica binnen het bestel te houden, krijgt de omroep ook in het nieuwe schema een vaste, eigen dag.
De zaterdag is voortaan voor Veronica, de TROS krijgt de zondag. De zaterdag kent echter veel minder luisteraars dan een doordeweekse vrijdag, dus het wordt niet echt als een promotie gezien. Van Inkel: ‘We zijn naar die zaterdag ge-moved. We wisten dat we minder luisteraars zouden krijgen maar we wilden toch ergens ons eigen ding blijven doen.’ Veel belangrijker is dat er nu doordeweeks horizontaal geprogrammeerd gaat worden. Hierdoor krijgt Veronica voor het eerst sinds 1974 weer een dagelijks programma. Het wordt Rinkeldekinkel met Jeroen van Inkel. De dj kijkt erop terug: ‘Ja, dat was te gek. Hoewel ik niet begreep waarom wij maar één uurtje kregen en de NCRV met de Magic Friends twee uur. Sjors Fröhlich op Radio 3, duh.’ In het Veronica Magazine wordt er nog een positieve draai aan gegeven: ‘Al met al kunnen we concluderen dat Veronica er in het Hilversumse schema helemaal niet slecht uitspringt. Het radioluisteren, met name in het weekend, zal er niet onplezieriger van worden.’ ‘Helemaal niet slecht’ en ‘niet onplezierig’, dat is toch heel andere taal dan Veronica vroeger gebruikte. De horizontalisering en gezamenlijke afspraken hebben ook nadelen. In het Magazine wordt nog gehoopt: ‘…Er is een grote kans dat Veronica’s Alarmschijf dé schijf van Radio 3 wordt.
Je kunt wel zeggen dat Veronica haar stempel drukt op de Nederlandse radioprogrammering.’ Maar dat is niet uitgekomen, weet Van Inkel nog. ‘De horizontalisering was uiteindelijk goed voor Radio 3, iedereen wist ook dat het de enige manier was om het te doen. Maar uiteindelijk help je je eigen winkeltje ook om zeep. Zo kwam er de Megahit en moesten wij de Alarmschijf afschaffen. Hallo, we waren de radioclub die had aangetoond de beste neus voor hits te hebben, we kozen alle geslaagde Alarmschijven. Maar nee, bij de Megahit kreeg elke omroep één stem en daar kwamen me toch een absurde keuzes en compromissen uit. Dat heeft me echt gefrustreerd. Als je die kennis al in huis hebt, ga je dat toch niet opnieuw uitvinden.’ Maar Van Inkel krijgt genoeg te doen, want naast een dagelijks programma wordt hij ook gepromoveerd tot coördinator van Veronica Radio 2 én 3. ‘Ik ben er vol enthousiasme ingedoken maar beleidszaken zijn niet aan mij besteed. Als je met open vizier de vergadering inging om met z’n allen iets leuks te doen, kwam me daar toch een draak van een compromis uit voort. Ik heb dat twee jaar volgehouden en toen was ik er helemaal klaar mee. Zat ik op kantoor declaraties na te kijken en te ouwehoeren over waarom Ad Bouman niet voor de zesde keer dat jaar op vakantie kon gaan. Dan was het kwart voor vier en had ik nog niets gedaan voor de middagshow.’ Van Inkel heeft nóg een belangrijke klus bij de start van zijn nieuwe baan. Hij moet de gaten opvullen die de vertrekkende dj’s achterlaten. Op zaterdag 31 oktober 1992 vertrekken namelijk Erik de Zwart, Wessel van Diepen en Michael Pilarczyk naar 538. Die dag zijn ze voor het laatst bij Veronica op 3 te horen. Ze nemen afscheid met het cynische liedje ‘Veronica sorry’, met de zinsnede Veronica sorry, en we zien wel wie er het laatste lacht, Veronica sorry, maar we doen dat liever bij 538. Dit liedje is tevens de allereerste plaat die op Radio 538 wordt gedraaid. Rob Stenders keert weer terug op het Veronica-nest na zijn avonturen bij het geflopte Power FM. Stenders gaat Goud van Oud presenteren. Edwin Evers promoveert en krijgt de uren van Wessel van Diepen. En nieuwe naam, Gijs Staverman is de opvolger van Erik de Zwart als presentator van de Top 40. Staverman, dan nog met een lange paardenstaart getooid, gaat tevens programma’s op tv presenteren.
‘Herinnert u zich deze nog?’ (c) Arjan Snijders
Arlo van Sluis
Arlo van Sluis: “Programma’s maken met Sjaak Bral? Er zijn grenzen…”
Arlo van Sluis wordt in 1971 geboren op de grens tussen België en Nederland. Al vroeg komt hij in aanraking met muziek en dat betekent dat de pick-up van zijn vader eraan moet geloven. Op zijn achtste begint hij plaatjes aan elkaar te mixen en op zijn vijftiende krijgt hij ervoor betaald wanneer hij in de plaatselijke discotheek achter de draaitafels staat. In 1991 gaat hij voor twee jaar naar Spanje om daar de mensen te vermaken met goede muziek. Terug in Nederland begint hij bij Radio 538.
In 2000 gaat hij weg bij Radio 538 om een dagelijks programma te maken tussen 10 en 13 uur op Noordzee FM. 1 april 2004 stapt hij op zonder dat hij een nieuwe zender heeft. In juli van dat jaar komt het goed, want hij mag aan de slag bij Radio Veronica. Sinds september dit jaar is hij ook daar gestopt en wederom heeft hij geen nieuw station gevonden om voor te presenteren.
- Je bent gestart bij Radio 538 op het moment dat die zender nog in het beginstadium zat. Hoe was dat?
Dat was leuk! Lekker piratensfeertje. Was ook het eerste radiostation waar ik ooit werkte, dus voor mij een goede leerschool. Omdat alles lekker klein was opgezet, kreeg je ook als programmamaker met alle onderdelen van het radiostation te maken. En de sfeer was top! Echt leuke tijd.
- Dacht je vanaf het begin al dat Radio 538 zo succesvol zou worden zoals het nu is?
Ja, want de mensen die bij 538 aan het roer stonden, hadden natuurlijk wel verstand van zaken. Harding kan je wel om een boodschap sturen. Later ook De Zwart, die man is zo super gedreven, dat moest wel goedkomen. Er is hard geknokt voor de etherfrequentie en daarna ging het snel.
- In 2000 gooide je het roer om en stapte je over naar Noordzee FM. Waarom maakte je die keuze?
Bij Radio 538 waren er teveel DJ’s en dan heb je als programmamaker niet zo’n sterke onderhandelings-positie. Bij Noordzee kon ik een goede deal krijgen. En in het begin was Noordzee ook echt een station met groeikansen. In de periode voor Jensen/Gordon hadden ze alles goed op de rit. Duidelijke doelgroep, duidelijke uitstraling, leuk team en goede leiding. Daar was echt niets mis mee. Voor de buitenwereld was Noordzee alleen niet zo sexy als Radio 538, daarom werd die keuze niet altijd begrepen, haha…
- In april 2004 vertrok je bij Noordzee FM. Hoe heb je de periode bij dat station ervaren?
Tja, ik vond het persoonlijk allemaal niet zo vreemd wat er daar gebeurde. Erik had een plan: veel muziek en een paar spraakmakende speerpunten op de dag, met als thema ‘Entertainment’. Dat is natuurlijk helemaal geen slecht plan. Voor het zelfde geld had het gewerkt. Maar het pakte anders uit. Dus ik heb die periode niet als vervelend ervaren. Da’s is gewoon een kwestie van professioneel werken. Sommige programma-makers liepen daar dag-in-dag-uit te klagen. Dat werkt dus niet. Toen ik het uiteindelijk echt zat was ben ik gewoon opgestapt. De reden van mijn vertrek bij Noordzee was dat ik programma moest gaan maken met Sjaak Bral. Er zijn grenzen…
- Waarom heeft Noordzee FM de verwachtingen nooit waar kunnen maken?
Ik denk persoonlijk dat het een ‘alles-of-niks’ situatie was. Het had echt allemaal wel kunnen werken met die entertainment-formule. Noordzee moest iets doen. De etherherverdeling zou de dood van het oude Noordzee geweest zijn, dus tijd voor een radicaal nieuw plan. Misschien was het beter geweest om ook meteen de naam te veranderen. En het was wel erg ‘TV-zonder-beeld’ op het laatst. Radio is toch iets wat je aan radiomensen moet overlaten. En er liepen wel héél veel televisieredactiemensen rond bij Noordzee.
- Even later begin je bij Radio Veronica. Waarom sprak dat station je aan?
Bij Veronica proef je de radiogeschiedenis. Echt een station met gevoel voor radiomaken, en uiteraard een bulk aan ervaring. Er werkten ook veel mensen die ik al kende, dus dan is het vooral leuk. En het is ook een beetje toevallig gegaan. Keertje invallen, en van het één kwam het ander. Plus het feit dat Uunco iemand is die met een gigantische vakkennis met radio bezig is.
- Je bent inmiddels weer gestopt bij Radio Veronica. Waarom?
Tijdgebrek. Ik ben vijf dagen in de week met inspreken bezig, en in het weekend sta ik vrijdag- en zaterdagnacht te draaien. Verder ben ik bij nog een aantal zakelijke initatieven betrokken. Allemaal erg leuk om te doen, maar niet te combineren met een radioprogramma tussen 9 en 12 op zaterdag- en zondagochtend.
- Wil je nog terugkeren op de landelijke radio?
Wie weet. Als er zich een mogelijkheid voordoet, zal ik het zeker overwegen, maar dan moet het wel echt iets interessants zijn. Ik wil er dan ook wel voor kunnen gaan, want een beetje invallen werkt volgens mij ook niet. Je moet wel weten waar een station voor staat en mee bezig is. Een week heeft maar 7 dagen van 24 uur, en ik wil vooral dingen doen waar ik plezier in heb. Maar als er een leuk station een leuk tijdslot aanbiedt, dan ben ik daar best voor te porren.
- Elke werkdag ben je te horen als voice-over van Big Brother. Hoe gaat het inspreken in zijn werk?
Normaal gesproken loop ik de studio in, ligt er een tekst klaar, druk de technicus op START en ga ik inspreken, of de teksten moeten dan nog gemaakt worden. Dan moet je alles bij elkaar zoeken, en meestal stukje voor beetje inspreken. Wel leuk, omdat ik me dan overal nog een beetje mee kan bemoeien, haha.
BB is een leuk project, omdat er vrijwel niets vooraf te plannen is. Je bent afhankelijk van wat er in het huis gebeurt en dat maakt het een beetje spannender dan ‘normale’ televisieprogramma’s.
- Waar moet een goede voice-over volgens jou aan voldoen?
Het belangrijkste van een voice-over is de regisseerbaarheid. Een regisseur heeft een bepaald idee, en dat moet jij als voice-over vertalen in een bepaald geluid. Als een regisseur zegt: ‘Doe het nu eens een seconde sneller, met iets meer gevoel en aan het einde iets meer selling, zonder dat het vriendelijker wordt en de klemtoon meer op het woordje fiets’, dan moet je daar wel mee uit de voeten kunnen. En een beetje goede stem help ook wel, haha…
- Wie vind jij goede voice-overs?
Goed en slecht is een beetje relatief begrip in voice-over land. Je kunt pas zeggen of een stem goed is, als je veel met hem/haar werkt. Iedereen met een beetje goede stem krijgt het er wel op, maar je bent pas goed als de klant na twee takes zegt: dit was oké! Als je een slechte commercial hoort, wil dat niet zeggen dat het inspreker slecht was. Misschien heeft het hele studioteam wel zitten prutsen. In Nederland worden 80% van de commercials en voice-overs gedaan door ongeveer 10 mensen. Die zijn dus goed. Vul zelf het lijstje maar in.
- Wat wil je in de toekomst nog doen?
Gewoon lekker door blijven gaan met wat ik aan het doen ben. Je hoort het niet vaak mensen zeggen, maar ik ben dik tevreden met hoe ik kan leven op het moment. Mijn ambitie is: binnen de dingen die ik nu doe verder groeien. En met mooi weer op het terras van mijn strandhuis zitten…
Uunco Cerfontaine
Uunco Cerfontaine is 39 jaar en was al op jonge leeftijd gefascineerd door de radio. Tijdens zijn studie Communicatiewetenschappen in Amsterdam heeft hij een scriptie geschreven over radioformats. Daarna werkte hij onder andere als product manager bij platenmaatschappij EMI Music.
Toen hij in 1999 werd gevraagd om programmadirecteur te worden bij Radio 538, ging hij meteen op het aanbod in. In 2003 kwam Sky Radio met het aanbod om Radio Veronica op te zetten. Het ging zo goed dat hij de mogelijkheid kreeg om creative director te worden van zowel Radio Veronica als Sky Radio.
- In het verleden ben je programmadirecteur geweest bij Radio 538. Wat is het verschil tussen het programmeren voor Radio 538 en voor Sky Radio en Radio Veronica?
De manier van aanpak bij Veronica en Radio 538 lijken heel erg op elkaar. Op beide stations heb je namelijk te maken met DJ’s en non-spot acties. Bij Sky Radio is er geen presentatie, dus kun je alleen maar werken met het muziekformat. Dat is eigenlijk moeilijker. Je moet bij elke zender een gevoel bij je luisteraars ontwikkelen en dat gaat veel makkelijker als je mensen achter de microfoon hebt. Er zijn wel mogelijkheden om Sky Radio persoonlijk te maken, bijvoorbeeld door onze station voice Bart van Gogh. Hij praat heel erg naar de mensen toe. Tanja Jess hebben we erbij gehaald, mede omdat ze precies in de doelgroep valt en zelf ook Sky-luisteraar is.
- Wat houdt jouw functie van creatief directeur precies in?
We hebben een commercieel directeur en een creatief directeur. De één sleept het geld binnen en de ander geeft het uit, hahaha. Het komt erop neer dat ik verantwoordelijk ben voor de inhoudelijke kant van Radio Veronica en Sky Radio. Alles wat niet tussen de reclamejingles zit en niet in het nieuwsbulletin, is mijn werk. Ik selecteer dus de DJ’s en bepaal het format. Als het ware ben ik de architect van de radiostations.
- In jouw functie heb je een deel van de taken van de ontslagen Vranz van Maaren overgenomen. Waarom moest hij vertrekken?
Dat weet ik niet, maar volgens mij was het uitgewerkt tussen hem en de directie. Dat gebeurt nou eenmaal bij bedrijven. Toen hij vertrok, ben ik samen met Patrick Kraakman gevraagd om tijdelijk zijn functie over te nemen. Dat is van zowel mijn kant als van de kant van de directie goed bevallen, zodat ik nu de functie permanent heb gekregen.
- De Sky Radio Group is begin dit jaar overgenomen door de Telegraaf. Merk je daar wat van?
Nog niet, want het is nog best wel vers. Onze nieuwe bazen hebben we inmiddels wel gesproken. Ik vind het fijn dat ze in Nederland zitten en nog belangrijker is dat de Telegraaf zelf heeft aangegeven een emotionele binding te hebben met ons. Directeur Swartjes heeft zelfs aangegeven dat hij al jarenlang een vaste luisteraar is van Sky Radio. News Corp was onze oude eigenaar en daar waren we onderdeel van een internationale mediagroep. Het ging daar meer om een investering op afstand
We zijn momenteel aan het bekijken hoe we aan cross-promotie kunnen gaan doen. De Telegraaf is natuurlijk toch de grootste krant van Nederland en de Sky Radio Group is één van de grootste radiobedrijven. Ik kan me voorstellen dat de Telegraaf ons kan helpen op nieuwsgebied, bijvoorbeeld door een bijdrage te leveren aan het nieuws dat we uitzenden. Maar denk eens aan de grote sportredactie die prima Radio Veronica zou kunnen ondersteunen, want die zender richt zich op mannen en die doelgroep wil graag op de hoogte blijven van onder andere voetbal en schaatsen. Aan de andere kant hebben wij veel verstand van amusement en zou dat de Telegraaf weer kunnen helpen. De marketingafdelingen zijn in ieder geval druk met elkaar in gesprek.
- In de zomer van vorig jaar daalde Sky Radio fors in de luistercijfers. Hoe verklaar je dat het marktaandeel nu weer op een goed niveau zit?
Er is natuurlijk altijd een golfbeweging gaande. Voordat ik bij Sky Radio kwam, waren ze tien jaar lang marktleider. Heel veel mensen hebben dat met lede ogen aangezien en zijn zich op Sky gaan richten. Het gaat niet alleen om wat je zelf doet, maar ook om wat anderen doen. Er is een aantal stations geweest die, succesvol of niet, in ons vaarwater zijn gaan zitten.
Het probleem van Sky Radio werd dat het station zich heel erg moest gaan verdedigen. Omdat niemand het meer tegen Radio 538 op durfde te nemen, ging Sky het maar doen. Er werd wat drukkere muziek gedraaid en de slogan werd veranderd in “Non-stop Hits”. Maar aan de bovenkant kwam RTL FM erbij en ook Radio 2 werd een grotere concurrent voor Sky, want dat station is ook veel commerciëler gaan programmeren.
Het gevolg was dat Sky Radio als een soort octopus bezig was om allerlei aanvallen van alle kanten af te slaan, waardoor de zender voor de trouwe luisteraar minder herkenbaar werd.
Wat ik samen met Patrick heb gedaan is het relaxte karakter van Sky Radio weer benadrukken, zoals mensen het station ook kennen. Sinds begin dit jaar zijn we back to the basics. Ton Lathouwers wilde ook het échte Sky terug. We hebben een unieke formule waar je van kunt houden of niet.
- Denk je dat het stoppen van RTL FM positief is voor Sky Radio?
Ja. Het zal in totaal voor drie zenders positief zijn. Ten eerste Radio 2, want RTL FM was in Limburg heel erg groot en daar zijn wij niet te ontvangen. Dan Radio 10 Gold, want die zaten in dezelfde vijver te vissen met allebei vrouwen als belangrijke doelgroep. Als laatste nog Sky Radio. Dan is er in principe drie procent te verdelen, maar RTL FM zal ook (voorlopig) uit blijven zenden via de kabel, waardoor toch een deel van de luisteraars voor ze behouden blijft. Ik schat dat het bij ons uiteindelijk voor een stijging van een half procent kan gaan zorgen.
- Dat zou toch een mooi percentage zijn, want dan zit je boven de 10.
Absoluut, maar vergeet niet dat Caz! zich ook wil richten op onze luisteraars. Er luisteren veel vrouwelijke twintigers naar Sky Radio en die willen zij ook bereiken. De zender is nog klein, maar wie weet gaat dat veranderen. Als het aan gaat slaan, kan dat ons marktaandeel gaan kosten. Dan krijg je dus de situatie dat er aan de ene kant wat bijkomt, maar dat aan de andere kant het verdwijnt. Je kan het nooit helemaal voorspellen.
- Wat vond je eigenlijk van de toewijzing van het kavel van RTL FM aan 100% NL?
Als je kijkt hoe het bedoeld was, heeft 100% NL gelijk. Bij de ongeclausuleerde kavels zou er vooral gekeken worden naar het bod, terwijl dat bij de geclausuleerde geen rol van betekenis zou spelen, tenzij het programmatische bod even goed was. Wie heel eerlijk kijkt, ziet dat het verschil tussen 35 en 70 procent immens groot is. Ik hoorde Herbert in zijn openingsspeech zeggen dat een kleuter het verschil kan zien, maar een blinde kan het ook. Je kon erop wachten dat iemand als Herbert Visser rechtzaak na rechtzaak zou voeren om zijn gelijk te krijgen, want die man is zo gepassioneerd. Hij heeft uiteindelijk het kavel terecht toegewezen gekregen.
- In Hilversum ging enige tijd geleden het gerucht dat Sky Radio met presentatoren zou gaan werken. Is dat ooit overwogen?
Nee, niet zover ik weet. Het zou niet handig zijn, want het is één van onze belangrijkste benchmarks. Je zou dat alleen kunnen met Edwin Evers, want hij is zo populair dat mensen het wel pikken. Hij staat eigenlijk boven de radiowetten in Nederland. Wij onderscheiden ons juist van de rest door niet met presentatoren te werken en dan moet je daar ook niet aan tornen. Het gerucht dat Radio Veronica en Sky Radio van kavel zouden wisselen klopt ook niet, want je wilt niet weten hoeveel miljoenen je dan weggooit.
- Sommige mensen omschrijven Sky Radio als ‘saai’. Wat vind je daarvan?
Wij zijn een echte publiekszender. De mensen waar jij op doelt, zijn waarschijnlijk mensen die in Hilversum werken of er zouden willen werken. Wij richten ons op onze luisteraars en het enige dat wij belangrijk vinden is ons marktaandeel, want daaruit kunnen we afleiden of de Nederlandse bevolking ons leuk vindt. Wat de freaks vinden boeit me niet, die moeten maar naar Kink FM luisteren, wat overigens een hele goede zender is.
- Tijdens de etherfrequentieverdeling in 2003 verwierf Sky Radio onverwacht het kavel waar nu Radio Veronica op uitzend. Vlak na de verdeling is er onderhandeld met Radio 10 Gold, zodat dat station op de frequenties uit zou kunnen zenden. Vind je het achteraf beter dat de deal met die zender niet door is gegaan?
Ik vind het zeker fijn, want anders had ik hier waarschijnlijk niet gewerkt, hahaha. Commercieel gezien is het sowieso beter dat de deal niet door is gegaan, want Radio 10 Gold heeft een trouwe groep luisteraars, maar die zijn allemaal heel erg oud. De adverteerders hebben daar geen interesse in. Met Radio Veronica richten we ons op mannen tussen de 20 en 49 jaar en in die doelgroep willen de bedrijven graag reclame maken. We maken hier wel eens de grap dat de enige concurrent van Radio 10 Gold “de dood” is. Het merk van Radio 10 Gold is ook niet zo stoer, want als ik mag kiezen dan werk ik liever voor Veronica. Ik vind het trouwens wel een prima zender en het is knap dat ze zo’n hoog marktaandeel weten te scoren. De medewerkers zijn ook ontzettend professioneel. Het is alleen geen station dat we hier moeten hebben.
- Jeroen van Inkel werd aanvankelijk binnengehaald als boegbeeld van de zender. Waarom vertrok hij na een jaar?
Het was een eigen keuze, maar het kwam wel van beide kanten. Ik vind het wel ontzettend jammer, want ik had eerst met Jeroen gewerkt bij Radio 538 en daarna dus bij Radio Veronica. Hij is het ideale boegbeeld voor een 80’s en 90’s zender. Het is hier nooit van de grond gekomen, mede door privézaken bij hem. Hij was niet echt in goede doen. De clausules van Veronica vielen hem ook zwaarder dan dat hij aanvankelijk had gedacht. Men zegt wel eens dat iets ‘in goed overleg’ is gegaan en dat is hier zeker het geval. Bij Q-music kon hij een nieuwe start maken en ook privé maakte hij schoon schip. Dat was voor hem goed en voor ons ook.
- Het profiel van Radio Veronica is eigenlijk heel anders dan dat van Veronica TV. Is dat niet lastig?
Ja, natuurlijk. De gewone kijker en luisteraar ziet ons natuurlijk nog steeds als één bedrijf, zoals het in de jaren ’80 was met de formule van jong, snel en wild. Dat imago heeft Veronica TV nu, al is het profiel van de zender nog jonger dan toen. Destijds werd er ook gewoon Dynasty uitgezonden dat zich richtte op een breed publiek. Veronica TV is bijna een soort MTV. SBS 6 lijkt meer op Radio Veronica, maar SBS heeft nou eenmaal de keuze gemaakt voor de profielen van hun TV zenders zoals die nu zijn. Daar hebben we ook geen overleg over. We proberen elkaar wel te ondersteunen als dat kan, bijvoorbeeld tijdens de Veronica Muziekmaand afgelopen december. Wij hadden toen de Top 1000 Allertijden en Veronica TV had er speciale programma’s omheen.
- Stel dat je één van de clausules uit de etherfrequentievergunning zou mogen schrappen. Welke zou dat zijn?
De muziek-clausule, want het liefste gaan we helemaal onze eigen gang. In dat geval zouden we veel meer de kant van de Top 40 uitgaan, waarbij we ook nog eens Sky Radio uit de wind kunnen houden. Nog mooier zou eigenlijk een verbetering van de dekking zijn, want ik zou liever in iedere uithoek te ontvangen zijn. We wisten het toen we inschreven op het kavel, maar het blijft jammer dat we niet in heel het land zijn te ontvangen. We zijn nou eenmaal geen Publieke Omroep die wel in elke uithoek van Nederland te beluisteren is.
- Waarom zendt Radio Veronica zoveel lijstjes uit?
Omdat mensen het leuk vinden, want Nederland is echt een lijstjesland. Mensen zijn heel erg benieuwd naar het verloop van de lijst, al kun je alle posities gewoon op internet of, tijdens de Top 1000, in de krant vinden. Hierdoor luistert iedereen langer naar de zender. Als het effect ooit uitgewerkt is? Dan verdwijnt het weer en bedenken we iets nieuws.
- Wat klopt er van het verhaal dat de lijstjes vrijwel helemaal worden samengesteld door de muziekredactie?
Nee, dat klopt niet. Neem nou eens de downloadlijst die we elk kwartaal uitzenden. Die doen we in samenwerking met de iTunes Music Store en zij sturen ons steeds lijstjes met de meest gedownloade nummers. We filteren daar de platen jonger dan één jaar eruit vanwege onze clausule en omdat het een echt classicslijstje moet zijn.
- Hoe zie je de toekomst van radio en de rol van Radio Veronica en Sky Radio daarin?
Ik weet het niet. Een paar maanden geleden was ik op bezoek bij Sirius Satellite Radio die onder andere Howard Stern onder contract hebben staan. Momenteel lijden die honderden miljoenen euro’s verlies, in de hoop dat satellietradio over een tijdje populair zal gaan worden. In de toekomst zijn er misschien wel tien varianten van Sky Radio en evenzoveel edities van Radio Veronica. Maar ik weet nog niet welke techniek door gaat breken en wat straks de standaard zal gaan worden.
Nu zijn de mogelijkheden nog marginaal, maar er komt een tijd dat de distributie goed is en er voor iedereen een tijd komt zonder clausules en met bijvoorbeeld een Radio Veronica voor ouderen die het zeetijdperk zeer konden waarderen en aan de andere kant een Veronica-variant die helemaal wordt opgehangen aan de Top 40.
Will Luikinga
De in Groningen geboren Will Luikinga (30 juli 1943) is al in zijn jeugd verslingerd aan muziek. Op zijn tiende leert hij saxofoon spelen, gevolgd door de klarinet, piano en dwarsfluit. Al snel weet hij die voorliefde te combineren met een passie voor media; hij studeert aan het Instituut voor Perswetenschappen en werkt als redacteur voor muziekbladen als Muziekparade en Televizier. Maar na een jaar of drie besluit hij zich volledig op zijn carrière als muzikant te storten. Hij is onder meer lid van de groep Roecks Family (later Ginger Ale), die in 1969 een hit scoort met het nummer The Flood.
Zodoende wordt Will een veelgeziene gast in de Veronicastudio. Tijdens zijn bezoekjes blijft zijn basgeluid niet onopgemerkt en na een stemtest laat Rob Out de Ginger Ale-saxofonist plaatsnemen achter de radiomicrofoon, in augustus 1969. Amateur diskjockey is hij nooit geweest, maar als de zeezender een nieuwe diskjockey nodig heeft omdat ze in de weekeinden ook ’s nachts gaat uitzenden, heeft Luikinga een vaste aanstelling te pakken. Iedere vrijdag-, zaterdag- en zondagnacht van 2 tot 6 uur presenteert ‘Will Weyman’ het programma Nachtklup. Daarbij runt het multitalent ook de Veronica persdienst; hij verzorgt documentatiemateriaal en onderhoudt het contact tussen Veronica en de luisteraars.
In 1970 maakt de legendarische radioshow Will wil wel zijn debuut. Tot en met 1997 – de laatste jaren op Radio 538 – weet dit middagprogramma de luisteraars te vermaken met plaatjes, praatjes en quizjes. Luisteraars die het geluid van een spruitje of schemerlamp moeten nadoen; niets is Luikinga te dol. Door de jaren heen brengt de jolige radiomaker slechts kleine veranderingen aan, zoals het postcodespel en de fruitautomaat Harry. Maar de rasdiskjockey kent de kracht van de herhaling; jarenlang gebruikt hij de stokoude jingle ‘Luikinga, Luikinga… Jongetje wat doe je daar?’
Als in 1971 het eerste Veronica Blad verschijnt, schrijft Luikinga zijn eerste Will wil wel column, wat hij bijna dertig jaar volhoudt. Sommige mensen werden alleen lid van de gids vanwege zijn column! Optreden voor publiek zit Luikinga echter ook nog steeds in het bloed. Naast radio maken en schrijven doet hij jarenlang enthousiast mee aan de Veronica Drive-In Shows, en ook voor het Veronica voetbalelftal zet hij zich fanatiek in.
Als de zeezender in 1974 uit de lucht gaat heeft Luikinga genoeg te doen. Hij is producer van The Buffoons en van ene Leen Huyzer, de Rotterdamse monteur die doorbreekt onder de naam Lee Towers. Ook schrijft hij songteksten, zowel voor zijn eigen band (de nummers Get yourself a ticket en The Flood) als voor andere artiesten, bijvoorbeeld Papa was a poor man voor Jack Jersey (1974) en Verliefd verloofd getrouwd voor Frank en Mirella (1973). In 1975 wint het door Luikinga geschreven liedje Ding-a-dong van Teach-In het Eurovisiesongfestival.
In 1982 is Will wil wel terug op de radio, en als Veronica televisie-uitzendingen gaat maken is Luikinga van de partij. Met twaalf man een radio- en tv-station runnen? “Geweldig!” Hij produceert onder meer De wonderbaarlijke wereld van Will (1977), de satirische show Hollanders waarvoor hij sketches en liedjes schreef, De Patsboemshow (1986-1987), een talentenjacht voor talentloze mensen, Baas boven baas (1988) en Ha die dieren (1991). Het programma De Pyjamaparty (1988) zal Luikinga nooit vergeten: “Alles wat mis kon gaan in deze live uitzending ging mis. Als ik eraan terugdenk, breekt het zweet me opnieuw uit.”
Al met al heeft zeezenderperiode de meeste indruk gemaakt op Luikinga. Hij toont zich een ware Veronicaan: “Ik ben altijd voorstander geweest van vrije radio. Ik regel mijn zaakjes zelf, zonder dat iedereen zich daarmee moet bemoeien. Leve de vrije concurrentie!” Als eind 1992 het commerciële Radio 538 van start gaat is Luikinga dan ook één van de Veronica-dj’s die overstappen. Zijn programma Will wil wel verhuist met hem mee.
Per 1 oktober 1997 stopt Luikinga bij 538; volgens sommigen valt hij buiten de doelgroep van de zender. Zelf wil hij ook wel eens wat anders: “Ik werk inmiddels met technici die nog niet waren geboren toen ik Will wil wel al deed. Ik ben door het programma een soort instituut geworden.” Maar geen afscheidsfeestjes voor Luikinga: “Als ik wil kan ik over twee jaar nog terugkeren…”
Will Wil Wel door de jaren heen
jaren 70
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jaren 80
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jaren 90
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Eind 1999 stopt Luikinga ook met zijn column in het Veronica Blad. Hij neemt zich voor een punt te zetten achter zijn mediacarrière, maar al snel zwicht hij voor Radio Gooiland (in 2000) en later maakt hij voor Radio 192, waar “een heleboel programma’s weer klinken zoals vroeger bij Veronica”, weer dagelijks een programma – nu vanuit het Spaanse Benidorm.
Op zijn zestigste besluit Luikinga voor de tweede keer dat het mooi is geweest, maar opnieuw blijkt dat ‘Will wel weer wil’. Op 20 juni 2005 maakt hij zijn tweede radiocomeback op het Nederlandse ‘oldies’ station XtraFM aan de Spaanse Costa Blanca, wederom met zijn oude succesformule. Ook schrijft hij af en toe weer een column voor het meest gelezen Nederlandstalige blad van de costa, De Week. Om af te sluiten met de slotzin die Luikinga zelf meer dan twintig jaar gebruikte: “Rij en radio voorzichtig, denk aan mij!”
Arlo van Sluis
Arlo van Sluis [1971] wordt op de grens van Nederland en België geboren. Al vroeg komt hij met muziek in aanraking; en omdat het bespelen van een serieus instrument toch net even te veel inspanning vergt, moet de pick-up van zijn vader er aan geloven. DJ Arlo staat op zijn 8e al volop muziek aan elkaar te plakken en te knippen. Als hij een jaar of vijftien is, wordt er voor de eerste keer geld verdiend als dj, en moet de plaatselijke discotheek twee uur langer openblijven omdat Arlo geen zin heeft om te stoppen om 03.00 uur!
De professionele muziekcarrière van Van Sluis begint in 1991 in Spanje. Twee jaar lang draait Arlo de sterren van de hemel in discotheken aan de Spaanse costa’s. Terug in Nederland begint het ‘radioavontuur’; in 1993. Arlo gaat dan aan de slag bij Radio 538, en presenteert daar diverse programma’s met als hoogtepunt een eigen show dagelijks tussen 12.00 uur en 14.00 uur: ‘Alles op Arlo’.
Inmiddels is Arlo ook in Nederland volop ‘on-the-road’ en draait op honderden feesten op diverse locaties; van feesttent tot hippe disco’s. In 2000 wordt het, na zeven jaar Radio 538, tijd voor verandering: Arlo kiest voor Noordzee FM, en is hij daar elke werkdag tussen 10.00 uur en 13.00 uur te horen.
Het grote succes van Noordzee blijft uit en op 1 april 2004 besluit Arlo op te stappen bij het station. Volgende bestemming: onbekend. Het draaien als DJ in het land begint steeds serieuzere vormen aan te nemen en de muziekstijl waar Arlo zich op heeft toegelegd blijkt een groot succes: groovy house gecombineerd met classics!
Ferry Maat
Ferry Maat werd in Voorburg geboren. Het gevoel voor muziek zat er al van jongs af aan in. Zo studeerde hij voordat hij bij de radio begon af aan het conservatorium als pianist. In die tijd begon hij ook aan zijn glansrijke radiocarrière bij de toenmalige zeezender Radio Noordzee. Bij dit radiostation startte hij het legendarisch geworden programma de Soulshow op. Toen het Noordzee schip strandde besloot Ferry z’n carrière te vervolgen bij de TROS en toen kon hij pas echt losgaan: de Soulshow werd een megahit met vaak wel 700.000 luisteraars op de donderdagavond. Een van de meest populaire onderdelen van het programma was de mix van de Bond van Doorstarters, waar bekende dj’s als Michel de Hey en Ferry Corsten zich naar eigen zeggen door hebben laten inspireren.
Maar er was leven na de Soulshow. Eind jaren ’80 wilde Ferry wat anders en werd hij programmadirecteur van Radio 10. Ook werkte hij voor stations als Radio 2 en Radio 538 en presenteerde voornamelijk hitlijsten in alle soorten en maten. Naast zijn werk als radioman, werkte Ferry als studiomuzikant (toetsen) en maakte hij vanuit zijn eigen productiebedrijf de nodige radiojingles.
Vanaf 31 augustus 2003 is Ferry bij Radio Veronica te horen. Tot genot van velen presenteert hij (tot 13 december 2008) zaterdagavond van 19.00 uur tot 21.00 uur zijn beroemde Soulshow, maar ook doordeweeks is hij van 14.00 uur tot 16.00 uur te beluisteren in zijn programma Maat in de Middag.
Bart van Leeuwen
Bart van Leeuwen werd in 1954 geboren in Dordrecht. Al op jonge leeftijd kwam hij in aanraking met Radio Veronica. Op een oude radio op zolder hoorde hij Joost den Draayer en vanaf dat moment wist hij dat hij ooit bij Veronica zou gaan werken. In 1973 gebeurde dit dan ook; Bart had zijn radiodebuut bij Veronica. In eerste instantie was hij gast-dj, maar al snel kreeg Bart in het weekend zijn eigen nachtprogramma. Na het verdwijnen van de zeezender Veronica ging hij naar Radio Mi-Amigo, maar een paar jaar later keerde hij terug naar Veronica, waar hij jarenlang diverse taken voor zijn rekening nam. Hij presenteerde verschillende programma’s, waaronder Ook Goeiemorgen, Bart & De Zwart, Bart & van Inkel, Het Zwarte Gat en natuurlijk Goud van Oud. Hiernaast was hij ook producer en muzieksamensteller. En alsof hij het niet druk genoeg had volgde hij in die tijd ook nog een opleiding tekstschrijven voor de radio aan de Media Academie.
Op radiogebied was Bart steeds meer een allrounder aan het worden. In de jaren ’90 was hij te horen bij RTL Radio en Radio 538, waar hij ook Program & Music Director was. Hier begon hij zich ook bezig te houden met het begeleiden en opleiden van dj’s. Na zes jaar Radio 538 maakte Bart begin 2000 de overstap naar Radio Nationaal en niet veel later naar Radio 10 FM.
Sinds de start van het huidige Radio Veronica in 2003 is Bart weer elke werkdag bij Radio Veronica te horen in Goud van Oud tussen 9.00 en 13.00 uur.
Edwin Evers
Edwin Evers (1971) is één van de bekendste disk- jockeys van de Nederlandse radio. Hij is vooral bekend van zijn populaire ochtendshow ‘Evers staat op’. Evers begint zijn carrière bij de Hardenbergse Ziekenomroep en gaat al snel hogerop via Power FM en Veronica naar 3FM en uiteindelijk belandt Edwin bij Radio 538. Bij dit populaire radiostation wordt hij de succesvolste radio-dj van Nederland.