Will Luikinga
De in Groningen geboren Will Luikinga (30 juli 1943) is al in zijn jeugd verslingerd aan muziek. Op zijn tiende leert hij saxofoon spelen, gevolgd door de klarinet, piano en dwarsfluit. Al snel weet hij die voorliefde te combineren met een passie voor media; hij studeert aan het Instituut voor Perswetenschappen en werkt als redacteur voor muziekbladen als Muziekparade en Televizier. Maar na een jaar of drie besluit hij zich volledig op zijn carrière als muzikant te storten. Hij is onder meer lid van de groep Roecks Family (later Ginger Ale), die in 1969 een hit scoort met het nummer The Flood.
Zodoende wordt Will een veelgeziene gast in de Veronicastudio. Tijdens zijn bezoekjes blijft zijn basgeluid niet onopgemerkt en na een stemtest laat Rob Out de Ginger Ale-saxofonist plaatsnemen achter de radiomicrofoon, in augustus 1969. Amateur diskjockey is hij nooit geweest, maar als de zeezender een nieuwe diskjockey nodig heeft omdat ze in de weekeinden ook ’s nachts gaat uitzenden, heeft Luikinga een vaste aanstelling te pakken. Iedere vrijdag-, zaterdag- en zondagnacht van 2 tot 6 uur presenteert ‘Will Weyman’ het programma Nachtklup. Daarbij runt het multitalent ook de Veronica persdienst; hij verzorgt documentatiemateriaal en onderhoudt het contact tussen Veronica en de luisteraars.
In 1970 maakt de legendarische radioshow Will wil wel zijn debuut. Tot en met 1997 – de laatste jaren op Radio 538 – weet dit middagprogramma de luisteraars te vermaken met plaatjes, praatjes en quizjes. Luisteraars die het geluid van een spruitje of schemerlamp moeten nadoen; niets is Luikinga te dol. Door de jaren heen brengt de jolige radiomaker slechts kleine veranderingen aan, zoals het postcodespel en de fruitautomaat Harry. Maar de rasdiskjockey kent de kracht van de herhaling; jarenlang gebruikt hij de stokoude jingle ‘Luikinga, Luikinga… Jongetje wat doe je daar?’
Als in 1971 het eerste Veronica Blad verschijnt, schrijft Luikinga zijn eerste Will wil wel column, wat hij bijna dertig jaar volhoudt. Sommige mensen werden alleen lid van de gids vanwege zijn column! Optreden voor publiek zit Luikinga echter ook nog steeds in het bloed. Naast radio maken en schrijven doet hij jarenlang enthousiast mee aan de Veronica Drive-In Shows, en ook voor het Veronica voetbalelftal zet hij zich fanatiek in.
Als de zeezender in 1974 uit de lucht gaat heeft Luikinga genoeg te doen. Hij is producer van The Buffoons en van ene Leen Huyzer, de Rotterdamse monteur die doorbreekt onder de naam Lee Towers. Ook schrijft hij songteksten, zowel voor zijn eigen band (de nummers Get yourself a ticket en The Flood) als voor andere artiesten, bijvoorbeeld Papa was a poor man voor Jack Jersey (1974) en Verliefd verloofd getrouwd voor Frank en Mirella (1973). In 1975 wint het door Luikinga geschreven liedje Ding-a-dong van Teach-In het Eurovisiesongfestival.
In 1982 is Will wil wel terug op de radio, en als Veronica televisie-uitzendingen gaat maken is Luikinga van de partij. Met twaalf man een radio- en tv-station runnen? “Geweldig!” Hij produceert onder meer De wonderbaarlijke wereld van Will (1977), de satirische show Hollanders waarvoor hij sketches en liedjes schreef, De Patsboemshow (1986-1987), een talentenjacht voor talentloze mensen, Baas boven baas (1988) en Ha die dieren (1991). Het programma De Pyjamaparty (1988) zal Luikinga nooit vergeten: “Alles wat mis kon gaan in deze live uitzending ging mis. Als ik eraan terugdenk, breekt het zweet me opnieuw uit.”
Al met al heeft zeezenderperiode de meeste indruk gemaakt op Luikinga. Hij toont zich een ware Veronicaan: “Ik ben altijd voorstander geweest van vrije radio. Ik regel mijn zaakjes zelf, zonder dat iedereen zich daarmee moet bemoeien. Leve de vrije concurrentie!” Als eind 1992 het commerciële Radio 538 van start gaat is Luikinga dan ook één van de Veronica-dj’s die overstappen. Zijn programma Will wil wel verhuist met hem mee.
Per 1 oktober 1997 stopt Luikinga bij 538; volgens sommigen valt hij buiten de doelgroep van de zender. Zelf wil hij ook wel eens wat anders: “Ik werk inmiddels met technici die nog niet waren geboren toen ik Will wil wel al deed. Ik ben door het programma een soort instituut geworden.” Maar geen afscheidsfeestjes voor Luikinga: “Als ik wil kan ik over twee jaar nog terugkeren…”
Will Wil Wel door de jaren heen
jaren 70
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jaren 80
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Jaren 90
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Eind 1999 stopt Luikinga ook met zijn column in het Veronica Blad. Hij neemt zich voor een punt te zetten achter zijn mediacarrière, maar al snel zwicht hij voor Radio Gooiland (in 2000) en later maakt hij voor Radio 192, waar “een heleboel programma’s weer klinken zoals vroeger bij Veronica”, weer dagelijks een programma – nu vanuit het Spaanse Benidorm.
Op zijn zestigste besluit Luikinga voor de tweede keer dat het mooi is geweest, maar opnieuw blijkt dat ‘Will wel weer wil’. Op 20 juni 2005 maakt hij zijn tweede radiocomeback op het Nederlandse ‘oldies’ station XtraFM aan de Spaanse Costa Blanca, wederom met zijn oude succesformule. Ook schrijft hij af en toe weer een column voor het meest gelezen Nederlandstalige blad van de costa, De Week. Om af te sluiten met de slotzin die Luikinga zelf meer dan twintig jaar gebruikte: “Rij en radio voorzichtig, denk aan mij!”
Will wil wel
Een echte gouwe ouwe, dit middagprogramma van Will Luikinga: Will wil wel is één van de oudste spelletjesprogramma van de Nederlandse radio. Tussen 1970 en 1974 wordt het uitgezonden vanaf de Norderney. Als Veronica eind 1982 de B-status krijgt keert de lunchshow terug op Hilversum 1 (later Radio 2) en in 1992 verhuizen programma en presentator naar Radio 538, waar het tot en met 1997 nog altijd populair is. Inmiddels is de presentator de zestig gepasseerd, maar sinds 2005 is Will wil wel nog aan de Spaanse costa (en via een internetstream) te beluisteren.
De combinatie van fijne plaatjes, een jolige diskjockey en natuurlijk het telefoonspel betekende altijd lachen op woensdagmiddag tussen twaalf en twee. Een groot succes blijkt de introductie van ‘de domme vraag’ in quizland. De zenuwachtige deelnemer blijft het antwoord schuldig op vragen als ‘Wie heeft Amerika ontdekt?’ En wie ‘een vliegveld met een S’ moet noemen, flapt er “Scheveningen” uit. Terwijl Luikinga er voortdurend doorheen ratelt en deelnemers op het verkeerde been zet, bescheuren de luisteraars zich.
Ook kent Will de kracht van de herhaling: “Alles wat je heel lang doet en ook nog uitzendt op een goed tijdstip wordt vanzelf onsterfelijk”, weet hij. Zo ook zijn jingle ‘Luikinga, Luikinga… Jongetje wat doe je daar?’, die hij in 1970 in één minuut opnam en vijfentwintig jaar later nog gebruikte. Op dat moment werkt de radiolegende met technici die nog niet waren geboren toen hij met Will wil wel al voor de Veronica-microfoon zat.
Natuurlijk verandert Luikinga door de jaren heen wel het een en ander in zijn programma. Direct legendarisch is Harry de fruitautomaat, vernoemd naar Harry van Doorn, de toenmalige minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk die verantwoordelijk was voor de invoering van de anti-zeezenderwet in 1974. In de jaren tachtig komt het postcodespel erbij, in de jaren negentig de krasloten. En er is natuurlijk de periode dat Luikinga mensen vroeg dingen na te doen, zoals het geluid van een spruitje of een schemerlamp.
Luikinga: “Het is altijd mijn programma gebleven, met mijn spelletjes. Ieder ander zou ermee op zijn bek gaan.” Na zijn vertrek bij Radio 538 in 1997 lijkt het de radioveteraan het beste dat met hem het hele programma verdwijnt: “Zet er iemand anders neer en de mensen gaan bellen met de vraag wanneer ik terug ben van vakantie.”
Bekijk hier een fragment van Will Wil Wel.
In 2004 wordt Will wil wel door de luisteraars gekozen op nummer vijf van de beste Veronica radioprogramma’s aller tijden. En de gokkast Harry? Die staat nu in het Omroepmuseum. Voor de laatste reeks shows die Luikinga maakte voor Radio 192 werd de eenarmige bandiet uitgeleend. Maar het Omroepmuseum blijkt hem geheel te hebben gereviseerd; alle rateltjes, reuteltjes en knarsgeluidjes zijn verdwenen. Reden te meer voor Luikinga om ‘stille Harry’ in het museum te laten.
Will Wil Wel met Will Luikinga [59:15m]: Luc van Rooij
Lucius Johannes Hubertus Maria van Rooij, Luc voor vrienden en bekenden, werd op 25 december 1962 geboren. Het Kerstkindje was er wat de radio betreft al vroeg bij. Ook Luc begon zijn radiocarrière bij een zeezender, Radio Monique om precies te zijn. Daarna heeft Luc bij verschillende bekende radiostations gewerkt. Hij maakte radio voor omroepen als de VARA, de AVRO en bij RTL Rock Radio, Radio Tien, Kink FM, Radio 192 en natuurlijk Veronica.
Zelf is Luc een grote fan van rockmuziek en in programma’s die hij maakte en presenteerde stond deze muziek dan ook vaak centraal. Maar ook aan tv heeft Luc regelmatig zijn stem geleend. Vooral bij RTL5 is hij vaak te horen, voor de zender zelf, maar ook was hij de stem achter de succesvolle programma’s als ‘Big Brother’ en ‘Starmaker’. De stem van Luc zal menigeen dus bekend in de oren klinken.
Tineke de Nooij
De eerste vrouw bij Veronica is ze niet; daarin gaat omroepster Ellen van Eck haar voor. Maar minder baanbrekend is Tineke de Nooij daarmee allerminst. Zo introduceert zij met haar programma Tineke het ‘middagmagazine’ format – veelvuldig nagevolgd door onder meer De 5 uur show en Life & Cooking. Ook is ze de eerste die live in de uitzending koks laat kokkerellen. Later heeft ze een primeur met ontbijt-tv voor de zaterdagochtend en is ze de eerste Europese talkshowhost, wanneer ze live vanuit Moskou tv-uitzendingen maakt voor een miljoenenpubliek.
Christina Hendrika (Tineke) de Nooij wordt geboren op 27 april 1941 in Baarn, als dochter van een timmerman en een secretaresse. Ze groeit op tussen de omroepmedewerkers in Hilversum. Op haar twaalfde verricht ze al kleine werkzaamheden voor de AVRO. Daarna schrijft ze stukjes voor de plaatselijke krant. Op haar achttiende belt ze spontaan aan bij het Hilversumse kantoor van Radio Veronica, waarna ze omroepteksten mag schrijven voor 225 gulden per maand.
Maar haar stem wordt ontdekt en per 1 september 1960 is Tineke dj van het popprogramma De zwarte schijf. Anderhalf jaar later presenteert ze drie ochtenden in de week het welbekende Koffietijd, later krijgt zij haar eigen show Tineke. Omroepsters zijn er destijds wel, maar De Nooij doet het anders: “Een diskjockey is voor mij iemand die voor de vuist weg en uit de losse pols zinnige en onzinnige dingen kan vertellen. Dat leerde ik van de Engelse dj’s die bij Veronica werkten, want voor 1962 las iedereen zijn of haar tekst op van papier. Ellen van Eck was een echte omroepster; voor haar was het ondenkbaar om zonder uitgeschreven tekst de lucht in te gaan. Die teksten schreef ik dan voor haar en zo is het bij mij begonnen.”
De jongedame is naar eigen zeggen “happy” bij Veronica: “Ik zou nooit een gewone omroepster willen zijn bij één van de andere omroepen. Hier kan ik elk idee kwijt, ik kan helemaal mezelf zijn.” De vrouwelijke dj wordt ongekend populair. Fans die vragen om een foto met handtekening – twee doen er zelfs een huwelijksaanzoek – beantwoordt ze overigens met een statige ansichtkaart van het Veronicazendschip.
Samen met collega-dj Willem van Kooten (alias ‘Joost den Draaijer’) brengt ze het plaatje Turkse koffie / Hé Joost, hé Tineke (1964) uit. Het wordt een hit. “Ik met die hele hoge piepstem.. Een huiler. Maar die combinatie Joost en Tineke was het helemaal”, zegt de zangeres erover.
Na het verbod op zendpiraterij in 1974 gaat De Nooij naar de NOS, waar ze onder andere de NOS Top 30 en Eén op Zondag presenteert met collega’s als Felix Meurders en Frits Spits, waarbij ze ook haar televisiedebuut maakt. In 1975 volgt ze de regieopleiding bij Santbergen (nu Media Academie) in Hilversum. Een jaar later keert ze terug naar Veronica, nu als regisseur van live popprogramma’s als Countdown. Daarnaast regisseert en produceert ze documentaires die een grote sociale bewogenheid aan de dag leggen, zoals Kindje kopen in Bangkok, De gevolgen van kindermishandeling en Weerzien met Indonesië. Overigens adopteert De Nooij twee kinderen met haar (inmiddels ex-)man, Veronica dj Tony Vos, met wie zij ook twee biologische kinderen krijgt.
Op 27 september 1982 schrijft De Nooij televisiegeschiedenis met de eerste magazineachtige talkshow in de namiddag: Tineke. “Ze zeiden altijd dat er geen markt voor was, maar ik geloofde in een middagmagazine. Tot die tijd werd het beeld op zwart gezet. In plaats daarvan wilde ik een breipatroon gaan doen en een interview met de Zangeres zonder Naam.” Het luchtige liveprogramma kent een kijkdichtheid van 42% en staat aan de wieg van de carrières van Gordon, Peter Jan Rens en Emile Ratelband. De Nooij bedenkt niet alles zelf, maar het is bijvoorbeeld haar idee om Joop Braakhekke te laten koken in de uitzending. Vele koks treden in zijn voetsporen – ook na Tineke.
In 1989 vraagt Joop van den Ende het Veronica-boegbeeld voor zijn TV10. Daarop stopt de inmiddels 48-jarige De Nooij bij Veronica. Als TV10 mislukt komt ze terecht bij RTL4. In 1991 promoot ze in tv-uitzendingen vanuit Moskou de Stichting Kinderen voor Tsjernobyl. Daarmee wordt ze als eerste talkshowpresentatrice in verschillende Europese landen uitgezonden. Ook reist ze meerdere malen naar Kiev om kinderen op te halen voor een vakantie in Nederland.
De Veronica coryfee begint haar eigen productiemaatschappij Tenfold. Voor RTL reist ze de wereld rond om documentaires te maken over paranormale onderwerpen in Tineke en de paranormale wereld. In de VS interviewt ze vrouwen die beweren door aliens te zijn ontvoerd, in India verblijft ze op de ashram van Sai Baba en in Mexico ziet ze kinderen geblinddoekt lezen met hun handen. Aan dit omstreden tv-programma dankt ‘genezend medium’ Jomanda haar bekendheid. Na twee jaar stopt De Nooij ermee, “want ik wilde niet het stempel ‘paranormaal’ krijgen.”
In 1998 slaat een verjongingscult toe bij RTL. Het contract van De Nooij wordt niet verlengd, net als dat van Ron Brandsteder, Henny Huisman en Viola Holt. Na in 38 jaar bijna iedere bekende Nederlander en beroemdheden als John Lennon, Julio Iglesias en Cliff Richard geïnterviewd te hebben, zet De Nooij haar radio- en tv-activiteiten op een laag pitje. Ze werkt met enkele andere ex-Veronicamedewerkers voor Radio Gooiland en doet haar radioverleden even opleven met Koffietijd op Radio 192 (2001). Ook werkt ze mee aan de Veronica Zeezenderweek in 2003.
Sinds 2004 verblijft de Gooise presentatrice een aantal maanden per jaar in Zuid-Afrika, waar ze stukken grond in een natuurgebied verkoopt. Tevens importeert ze haar eigen Zuid-Afrikaanse wijn, ‘De Kaapse Nooi’. Tussendoor verschijnt zij in een Tel Sell reclame voor de omstreden BioStabil2000 magneethanger, waarmee zij de Vereniging tegen de Kwakzalverij op haar dak krijgt.
Tegenwoordig schrijft Tineke incidenteel voor verschillende tijdschriften, presenteert ze congressen en houdt zij lezingen. Acht jaar na het einde van haar televisiecarrière staat de 65-jarige Veronicaheldin centraal in een aflevering van De TV Comeback Show (zomer 2006, omroep MAX), waarin ze vertelt over de zorg voor haar tweede man, die een hersenbeschadiging opliep. “Presenteren kan ik, in tegenstelling tot verplegen, wél goed.”
Chiel Montagne
Al op achtjarige leeftijd is Bert van Rheenen, beter bekend als Chiel Montagne (Uitgeest, 26 augustus 1944) op de radio te horen. In het KRO radiohoorspel ‘Suske en Wiske’ speelt hij de rol van Suske. Na de middelbare school gaat hij naar de Toneelschool in Arnhem, maar daar is men minder overtuigd van zijn acteertalent; hij wordt weggestuurd. Terug bij zijn ouders in Hilversum vindt zijn vader dat Bert beter kan gaan werken. Hij besluit te solliciteren bij Veronica; misschien wil de directie, waarvan hij verre familie is, een balletje voor hem opgooien. Zo stapt de 19-jarige jongen in 1964 de kousenwinkel van de gebroeders Verweij binnen, waar zich ook de Veronica-studio bevindt. “Kun jij echt programma’s maken?”, vraagt Dirk Verweij, waarop Bert maar een beetje bluft. Twee weken later wordt hij thuis opgehaald door een grote Mercedes. Hij blijkt al veertien dagen in dienst te zijn.
In werkelijkheid is radio voor de aanstaande diskjockey een grote witte vlek. Hij bezit niet meer dan vijf platen, maar vanwege zijn hoorspelervaring mag hij een jeugdprogramma op de woensdagmiddag doen. Al snel krijgt hij een heus muziekprogramma en reist ‘Suske’, zoals zijn collega’s hem noemen, regelmatig naar Parijs voor de nieuwste Franse platen. Het pseudoniem ‘Chiel Montagne’ verwijst dan ook naar zijn liefde voor chansons. Dankzij Chiel halen liedjes als Je t’aime - moi non plus de hitparade. Zijn andere passie, het Nederlandse lied, is niet helemaal Veronica’s pakkie-an, maar de zender richt zich wel op Nederlandse bands.
Het saamhorigheidsgevoel uit die zeeperiode vindt de jonge dj fantastisch: “Veronica was totale bezetenheid.” Met programma’s als Chiel Montagne zonder franje, De Chiel Montagne show en de Herhaling Top 20 bindt de besnorde diskjockey een grote schare luisteraars aan zich. Al doende krijgt hij de smaak van het publiek in de gaten en bouwt hij een ruime muziekkennis op.
Zo komt het Veronica-talent in beeld bij de TROS. Die omroep ziet aanvankelijk niets in Montagne’s voorstel om een programma vol levensliederen te maken. ‘Niet chique genoeg’, vindt de toenmalige directeur. Na lang zeuren mag Montagne in 1971 toch een proefprogramma maken, en als hij directeur Landré betrapt op het neuriën van een van de door hem gedraaide (Nederlandstalige) liedjes, is Op losse groeven een feit. Dit tv-programma, in 1978 omgedoopt tot Op volle toeren, is volledig gewijd aan Nederlandstalige muziek.
Ondertussen probeert Montagne zelf nog een hit te scoren met het nummer Marja (1972), maar dat blijft steken in de Tipparade. Hij blijft werken bij Radio Veronica, waar hij ook muziekspecials produceert en regisseert, tot de laatste uitzending in augustus 1974. Die volgt hij in een privé-kantoor van de Hilversumse studio. “Daarna ben ik zo snel mogelijk naar huis gegaan, ik moest het alleen verwerken.”
Mister Op Volle Toeren breidt zijn taken bij de TROS uit en richt daarnaast in 1974 zijn eigen studio op, Dutch Music Centre, waar onder meer Luv, Golden Earring en Normaal hun hits opnemen. Na bijna twintig jaar komt er in 1991 een abrupt eind aan Op volle toeren. “Het deed pijn toen de TROS wilde stoppen wegens teruglopende kijkcijfers”, aldus Montagne. “Maar dat lag aan henzelf, want er zat te veel popmuziek in en te weinig volkse liedjes.” Niet chique genoeg? Dat gelooft hij niet: “Ik hoorde van notarissen en doktoren dat ze het zo jammer vonden dat het programma er niet meer was.”
Montagne begint aan een lange kruistocht voor de muziek die zijn hart gestolen heeft. In 1994 is hij één van de vier initiatiefnemers van Holland FM (later verkocht aan Veronica) en voorts staat hij bij Radio 10FM, Radio 192 en Radio Nationaal aan de wieg van menig Nederlands muziektalent, dat volgens hem maar al te makkelijk door de andere stations wordt vergeten. Dat er een grote doelgroep bestaat voor muziek van eigen bodem is Montagne allang duidelijk. In september 2001 wordt zelfs de actie ‘Stem Chiel terug op de buis!’ opgezet.
In 2003 richt de propagandist van het Hollandse levenslied – die thuis overigens zeker niet alleen maar Nederlandstalig draait – een nieuwe omroep op die Nederlandstalige muziek moet gaan uitzenden op radio en tv: Montagne Omroep Nederland (MON). De omroep haalt het vereiste ledenaantal (50.000) echter niet en heeft nooit uitgezonden.
Via zijn eigen bedrijf Chiel Montagne Produkties is de oud-Veronicaan tegenwoordig te boeken voor evenementen in het land. Radio maken doet hij ook nog steeds, onder meer voor Radio Nationaal. Er is volgens de 62-jarige Montagne nog veel werk aan de winkel: “Wij waren in die tijd de poort van Europa wat betreft het nationaal product”, zegt hij over zijn Veronica-tijd. “En wat mij betreft komt die tijd weer terug.”