Martin van der Veer
In de jaren 80 was ik als twintiger actief bij de lokale ziekenomroep. In die tijd maakten we een jongerenprogramma. Voor de Friese Zieken Omroep (FZO) interviewde ik zoveel mogelijk artiesten. Voor de artiesten gingen we veelal naar discothekenoptredens in het Hof van Holland in Berlikum. In de kleedkamer van deze discotheek hielden we onze interviews. Maar in 1987 had ik een thuiswedstrijd. Veronica’s populaire tv programma Nederland muziekland kwam naar Leeuwarden. Twee dagen lang regelde ik interviews met alle top 40 acts van dat moment.
Mai Tai & het goede Doel
Midden jaren tachtig is het Veronica programma op de top van zijn roem. Overal waar de tent komt te staan is het feest. Geen wonder, want in de eigen woonplaats treden de groten uit de Nederlandse showbizz op . Mei 1987 is Leeuwarden aan de beurt. De tent staat op het Wilhelminaplein. Twee dagen heeft het NOB nodig om de voorbereidingen te treffen. Er worden camera repetities gehouden en er wordt gesoundcheckt. Op de dag voor de opnames komen de meeste artiesten al naar Leeuwarden toe.
Dat was voor mij ook de dag om menig artiest voor onze microfoon te krijgen. Onder het Wilhelminaplein, in de grote parkeerkelder had de organisatie een soort wachtruimte voor de artiesten ingericht. Wat een entourage zeg. Een paar plastic campingstoeltjes, een cateringstandje en verder niks showbizz, nul komma nul glamour. En bij tv geldt vooral: wachten, wachten en wachten…. En dan mag de artiest in drie minuten zijn ding doen, zijn hit zingen. In die tijd kreeg men er ook geen vergoeding voor, want zo redeneerde men bij de tv, je hit wordt op tv getoond, dat is je beste promotie. En daarom deden ook alle Nederlandse artiesten er trouw aan mee.
Tijdens de opnames, aan het begin van de donderdagavond, zien we de populaire acts van voorjaar 1987 aan ons voorbij trekken. Het publiek is massaal komen opdagen. Het lijkt wel of half Leeuwarden op het plein staat. Dankzij een zeer aardige productie-assistente van Veronica mag ik tussen de tv camera’s lopen en overal foto’s maken. De opnames van het programma worden de volgende dag in Hilversum gemonteerd en op weer een dag later, op zaterdagavond, uitgezonden op Nederland 2.
Manke Nelis en Piet Veerman
En wie deed wat ? Het Goede Doel zocht naar de Nooduitgang, Piet Veerman zong zijn nummer 1 hit “Sailing Home”.
Mai Tai probeerde het met “Bet that’s what you say”, een hit zou het niet worden. Later dat jaar probeerden ze het nog eens met “Fight fire with fire”. Manke Nelis speelde het publiek plat met zijn Jodeljongen. Verder traden op : George Baker, Tatjana, Richenel… En wie nog meer?
Nadieh
Het weer zit niet mee, het blijft gelukkig droog, maar het waait hard. Zo hard zelfs, dat het haar van Nadieh er helemaal van in de war raakt. Onwillekeurig moet ik denken aan haar grootste hit Windforce 11. Nadieh wordt op het podium aangekondigd door Nederland Muziekland presentator Erik de Zwart. Ze zingt die avond haar nieuwe single Lovers Eyes. Eerder die middag had ik nog een leuk vraaggesprek met haar. Een artieste die met liefde voor haar muziek eigenlijk niet in het showwereldje thuis hoort. Een veelbelovend talent, zo merkte ik gaandeweg het gesprek. Helaas kwam Nadieh niet tot volle artistieke bloei, in 1991 haalde ze nog eenmaal in de hitparade. Daarna werd ze ernstig ziek en overleed op 5 april 1996.
Herkent u zich op de publieksfoto’s, heeft u nog herinneringen aan dit evenement? Martin van der Veer is op zoek. Neem een kijkje op : www.groetenuitleewarden.nl
Paul Boots
Opgeklommen tot freelancerregisseur en langzaam tegen zijn eigen principes in, zich toch fulltime bij Veronica aangesloten. Rob Out geeft niet op en heeft hem uiteindelijk met een klein briefje en weinig woorden over weten te halen. Paul heeft bij veel omroepen gewerkt, maar Veronica is voor hem toch het meest speciaal. Net als andere Veronica-nen geeft hij achteraf toe, ook bij Veronica gewerkt te hebben als hij daar niet voor betaald werd. “Je deed daar dingen die nergens anders konden”. Paul Boots heeft mooie en vooral leuke herinneringen, het leuke aspect daar zat hij vaak zelf achter…
In wezen is Paul in het vak gerold, doordat zijn vader presentator en omroeper is voor de AVRO en zijn moeder zangeres. “Vroeger hadden wij een bordje op de deur met de tekst: Elke donderdag om twee uur handtekeningen!” Paul zit dan ook regelmatig in studio’s, op zijn veertiende slaat hij zijn slag door zichzelf een beetje brutaal aan te bieden als kabelsleper. “Ik ving een gesprek op tussen twee televisiemensen dat iets niet kon zonder kabelslepers. Ik vroeg wat een kabelsleper zoal moest doen en bood mijzelf aan. Een kabelsleper zou tegenwoordig camera assistent heten en zorgde ervoor dat de camera niet bleef steken in de kluwen kabels die toen nog nodig waren. Voor ik het wist had ik er samen met twee andere jongeren een baantje na schooltijd bij. Na schooltijd, tenminste dat dachten mijn ouders.” Zijn brutaliteit bezorgde hem ook een cameracursus. Hij is achttien jaar wanneer een cameraman niet op komt dagen en Paul oppert zich voor te doen als de afwezige cameraman. De vraag of hij dat wel kan beantwoordt Paul vol zelfvertrouwen. Terwijl hij heeft geen idee heeft waar hij aan begint, neemt hij de uitdaging aan. De volgende dag stapt hij naar de baas en vraagt om een cameracursus bij de toenmalige NTS. Na vijf jaar cameraman spelen wil hij meer. Van de TROS krijgt hij een aanbieding om regisseur te worden. Drie jaar en vele programma’s verder “Ren Je Rot was één van de mooiste!”, besluit hij freelancer te worden.
“Na de eerste Veronica-uitzending (1976) op televisie vraagt Rob Out telefonisch mijn mening. Ik vertel hem dat ik het enorm leuk vond, maar dat je de onwennigheid met het medium televisie er wel van af zag. Hierna nodigt Rob mij uit en maak ik gelijk goed kennis met het echte Veronica, want bij binnenkomst zie ik een cameraploeg zitten. Zij vragen aan mij waar we heen gaan. Verrast antwoord ik, dat ik niet weet waar ‘we’ heen gaan en vertel dat ik zelf een afspraak heb met Rob Out. Waarop de filmploeg vertelt dat Out de instructie heeft gegeven met Paul te gaan filmen. Ik excuseer mij en vertel dat ik nog met een andere klus bezig ben.” Rob himself komt op dat moment binnenlopen met veel overtuiging. “En ik heb vervolgens de andere klus naar het weekend weten te verschuiven.” Zo gaat Paul nog een hele tijd door als freelancer, Rob vraagt meerdere malen of hij in vaste dienst wil komen maar hij weigert stug. “Op een dag terwijl ik aan het regisseren ben, komt Rob binnenlopen met een klein briefje en daar stond alleen op… Aanbod: vaste dienst, een salarisindicatie en het belangrijkste mij, groetjes Rob. Dat vond ik zo’n leuke zet dat ik achterop het briefje: Oke! schreef.” Uiteindelijk brengt paul nog acht jaar door bij Veronica.
Om een beeld te geven over de beginsituatie van Veronica; het volledige personeelsbestand bestaat uit zes man en eens in de drie weken wordt er een drie uur durend programma uitgezonden, de locatie is aan de Groest in het centrum van Hilversum. “Bij het terugkijken van een volgens ons fantastische uitzending stampten we een aantal keer op de vloer en dan werden het aantal bonken omgezet in het aantal Irish koffie. Na die koffie hadden we vaak geen zin meer om te werken en we zijn zelfs een keer onder werktijd naar de bioscoop geweest. We hadden de voicemail ingesproken met: “Wij zijn van de Veronica Omroep Organisatie en wij zijn nu naar de bioscoop, maar morgen zijn we er weer!”, vertelt Paul met een ondeugende glimlach. Na zo een, in onze ogen, fantastische uitzending is het twee weken brainstormen over wat de woensdag erop uit te zenden, totdat iemand ’s maandags roept dat woensdag al over twee dagen is, waarna er direct een programma in elkaar wordt gezet. Om aan te geven hoe klein de club is, “Een nieuw idee van Rob Out, het programma Nieuwslijn, met als verslaggever Jan de Vries komt binnen een week op de buis. Veronica beschikte over twee regisseurs, dat waren Leo van de Groot en ikzelf. Wij regisseerden en presenteerden het programma om de beurt om zo het idee te geven met meer dan het daadwerkelijke aantal van drie werkzaam te zijn. Door het geringe aantal medewerkers ging iedereen altijd mee op reportage. Dan leek het tenminste nog wat!”
Eens in de drie weken wordt er een drie uur durend programma gemaakt, dit bevat vaste items als de Top 40. Andere items worden onder de noemer Veronica Totaal gezet. Op die manier kan er tot op het laatste moment een veranderingen worden aangebracht. Het programma dat Paul zelf heeft bedacht en wat tevens een langlopend succes is geweest: Nederland Muziekland! “ Mijn idee erachter is ‘Muziek Terwijl Je Werkt’ dat op Radio Veronica een giga succes was. Ik dacht dat moet op tv ook kunnen.” De eerste uitzendingen kwamen uit de Amsterdamse discotheek de IT. De reportagewagen staat scheef op hydrolische poten achter de discotheek tegen de gracht aan. Rita Lammers (later vrouw van Paul) die regieassistente is vind dat scheef tegen de gracht aan staan nogal eng. “Tijdens de uitzending, zittend op stoeltjes met wieltjes, schoven we van links naar rechts de hele wagen door. Iemand stelde voor om iets tegen het schuiven te ondernemen en dwars door de live uitzending klonken enorme dreunen wat de wagen weer horizontaal zette. Vervolgens rolden we nog steeds, terwijl de uitzending gewoon door ging. Rita gilde het uit want ze was als de dood dat we met die hele reportagewagen de gracht in zouden gaan!”
Na dat ‘leuke wateruitje’ gaat onze regisseur het land in. Er wordt een enorme tent ontwikkeld met een prijskaartje van 40.000 gulden voor alleen het opbouwen ervan. Diezelfde tent wordt tegenwoordig voor het TROS muziekfeest gebruikt. Wanneer Veronica op een plein staat, komen er al gauw 30.000 mensen kijken waardoor het nodig is om van te voren borden in de buurt van de tent te plaatsen met ‘verboden te parkeren’. Natuurlijk zijn er altijd mensen die dat dan toch doen. “Tijdens de uitzending gingen wij kijken en dan zag je in de mensenzee allemaal heuveltjes. Die mensen stonden gewoon in de maat van de muziek te stampen op die auto’s! Aan het eind van de uitzending zaten die auto’s helemaal vol met deuken, die kon je dan gewoon wegbrengen. De grootste lol had ik zelf altijd door uit de reportagewagen te sluipen, achter de menigte te gaan staan en domweg te vragen wat er aan de hand was en wie er nou optrad.“
Nederland Muziekland wordt gepresenteerd door Erik de Zwart, de samenstelling gebeurt door Hans Mondt en Lex Harding, het is zo populair dat artiesten gratis optreden. “Erik mocht in het begin niet in beeld, die stond in discotheken op een balkon en dan lichtten we het zo uit dat je hem net niet goed kon zien. Hij was in die tijd niet knap genoeg. Gelukkig is dat later goedgekomen!” In het live programma ontstaat een grap met André Hazes, hij zingt zijn allereerste, succesvolle single ‘Eenzame Kerst’ en wil dat persé live doen. “Wij gingen hem dat zingen verhinderen, dat was de grap.” Vele uitzendingen zong André dat liedje en was het de vraag hoever hij zou komen. Het was de taak van Will Luikinga hem dat te verhinderen. “Onze technici maakten een handmicrofoon die langzaam heet werd; een meisje kleedde zich naast de camera langzaam uit en in de haven van Spakenburg zong André zijn liedje in een rubberboot en trekt Will Luikinga hem eruit (we wisten niet dat hij niet kon zwemmen!), dus hij deed heel angstig en dat vonden wij helemaal TOP! Inzoomen en bleb bleb bleb. Wij dachten die acteert goed…” Duikers hebben hem uiteindelijk gegrepen en gered. De grap was overduidelijk aanwezig tijdens de uitzendingen.
“Voor zijn eerste bruiloft maakte André de fout om ons uit te nodigen. We stonden netjes op een rijtje met Will Luikinga erbij, naast elkaar te filmen. Wanneer Hazes het stadhuis uit komt lopen ziet hij ons en schrikt. Als hij merkt dat we ons gedragen geeft hij een lach-brul van geluk. Daarna deden wij allemaal een stap opzij en toen stond daar een enorme confettikanon. De grootste die we konden verzinnen, echt vreselijk, alles zat vol! Als mensen hun mond open deden, hup vol. Er stond een toneelmeester achter het kanon die er maar zakken confetti in bleef gooien. Normaal kon André vreselijk om onze grappen lachen, maar misschien lag die grap van het huwelijk toch net iets gevoeliger. Op zijn volgende huwelijk zijn we maar weggebleven.”
“Tijdens een Veronica Popnacht met Tina Turner, stond er tijdens de repetitie op het podium een persoon in regenjas en zonnebril, ik weet nog steeds niet of dat Turner wel was. Via haar mensen werden ons allemaal dingen verboden, maar toen het concert begon hebben we juist alles gedaan wat niet mocht. Heel sportief van haar was dat ze ons later een brief heeft gestuurd met de complimenten voor het programma.”
Er gebeuren bij Veronica wel vaker dingen die eigenlijk niet kunnen. De meest voor de hand liggende oplossing om regels te omzeilen is de uitvoerder ziek melden en iemand zonder ‘kennis van regels’, in te laten vallen. Op die manier zendt Veronica zaken uit die bij de Publieke Omroep niet kunnen. Baas Rob zit in de tijd van de B-status op de Larixlaan met twee regisseur één die wel naar hem luistert en Paul (die eindregisseur is vanaf de Vaartweg). Wanneer Paul ergens niet achter staat doet hij net alsof hij Rob niet door de intercom hoort schreeuwen, dit geeft de nodige frustraties wat leidt tot ontslag. “Ik ben drie tot vier keer ontslagen bij Veronica, maar niemand luisterde daarnaar en kwam de volgende dag gewoon weer op kantoor. Eén keer ben ik drie dagen thuis gebleven. Toen belde Rob op met de vraag of ik ziek was of niets meer te doen had op kantoor. Als ik hem dan confronteerde met mijn ontslag van maandag, antwoordde hij met een stem uit het verleden, jaaaa dat was maandag…”
Het leven en de opdrachten bij Veronica zijn nog niet zo gewoon…
Zo gebeurt het dat Paul naar een filmbeurs gestuurd wordt met als enige aanwijzing, te kopen wat volgens anderen echt niet kan. “Hierdoor kom je thuis met films waarvan je zelf nog nooit gehoord hebt.” Worden Rita en Paul op één januari naar Hawaï gestuurd met als opdracht een special te maken met de George Baker Selection (Una Paloma Blanca) en nog drie zelf te bedenken programma’s. In het programma Op Jacht Naar De Schat dat Paul samen met Leo van der Goot gepresenteerd, blijkt de schat niet in het land maar onder Paul’s bureau te zitten. “De helikopter landde buiten voor de deur en de hele ploeg kwam zo de studio binnenvallen.“ Paul huurt tijdens de Club Veronica weken, na slapenloze nachten, de nog onbekende Caroline Tensen in om de jongeren ‘s nachts in de gaten te houden. “Caroline feestte net zo hard mee zodat het meer de Club Veronica Uitputtingsdagen werden.” Deze jongeren zijn onder anderen nu de bekende Taco Zimmerman (eigen productiemaatschappij), Daphne Dekkers en Camilla Laulau (RTL/SBS). Op reis door Amerika ontdekt Paul de Applecomputer. Hij neemt er één mee voor Veronica en Jan Herselman (financieel directeur) denkt dat het een magiedoos is, waardoor hij alle typmachines de deur uit doet.
“Toen ik het avondvullende openingsprogramma van het nieuwe Veronicapand op het Laapersveld regisseerde en ik dat prachtige nieuwe glanzende pand zag, dacht ik nee dat is te mooi, dat zal de sfeer van het echte Veronica niet overleven. Ik besloot weg te gaan. Aan het einde van het programma bracht ik een kleine verandering aan in de aftiteling. Ik zette er op Regie: Paul Boots (met dank aan acht fantastische jaren!” De deur van de reportagewagen wordt direct opengerukt en Rob vraagt “wat daar op die aftiteling stond?? Je kunt dat niet maken, je hebt een opzegtermijn”. “Nou dat zei je ook niet toen ik in dienst trad” roept Paul terug! Vervolgens hebben we flink gelachen en niemand begreep dat ik het echt meende. Ik moet wel zeggen dat ik na mijn ontslag gelukkig nog vaak programma’s heb geregisseerd voor Veronica.”
Tijdens één van zijn eerste klussen buiten Veronica, voor de AVRO, wordt het zo warm dat iedereen zijn trui uittrekt. Een college wijst Paul er fijntjes op dat hij hier, in de AVRO studio, die trui beter aan kan houden! Wat blijkt, Paul draagt een T-shirt met de tekst: VERONICA, The Winning Team!
Nederland Muziekland
In januari 1981 start het populaire amusementsprogramma Nederland Muziekland. De aanstekelijke formule is non-stop optredens met slechts een korte aankondiging. Zo blijft er vaart in het programma. Binnen een uitzending van één uur komen er dan ook ruim twintig optredens voorbij. Nederland Muziekland is het enige non-stop muziekprogramma dat écht live op het scherm wordt uitgezonden. De optredens worden aan elkaar gepraat door Erik de Zwart en vanaf 1983 wordt deze taak afgewisseld met Chiel van Praag. Later krijgt het programma vaste onderdelen, zoals Artiest van de Maand, Gouwe Ouwe en Bart de Graaff die artiesten bezoekt. De eerste aflevering in januari wordt vooraf opgenomen, maar daarna wordt iedere maand een live-uitzending verzorgt vanuit het Amsterdamse Floratheater en later uit een discotheek in Erp. In de jaren ‘90 wordt het programma opgenomen in een studio.
Alleen Nederlandse artiesten, vaak van internationale allure, komen tijdens de feestelijke uitzendingen aan bod. Oude en nieuwe artiesten uit álle genres. Niet alleen pop of Nederlandstalig, maar ook klassiek. Van Hepie & Hepie tot Golden Earring en van Vader Abraham tot de Dolly Dots. Luv neemt tijdens één van de live-uitzendingen officieel afscheid van haar publiek met een laatste optreden op de Nederlandse televisie.
Vrijwel alle artiesten die optreden in het programma zingen ook echt zelf. De producers van de platen zijn het daar echter niet altijd mee eens, omdat zij graag een zo goed mogelijk geluid willen horen. Veel artiesten zien juist wel in dat het sfeerbeeld beter tot zijn recht komt met live optredens. De regisseur tijdens het eerste jaar van Nederland Muziekland is Paul Boots. Hij houdt er van om live te werken: “Ik loop liever het risico dat er life wat fout gaat, want een live-programma heeft het voordeel dat er veel meer sfeer overkomt”. Paul Boots is nog een aantal jaren regisseur gebleven van het populaire muziekprogramma.
Tijdens de zomermaanden gaat ook Nederland Muziekland naar de mensen toe, zodat de liefhebbers kunnen zien hoe televisie gemaakt wordt. Er worden verschillende buitenlocaties aangedaan, waaronder Scheveningen, Spakenburg en Volendam. Ook een zwembad komt voor in het lijstje van bijzondere locaties van Nederland Muziekland. Dorpen lopen volledig leeg tijdens de opnames van het populaire muziekprogramma.
In korte tijd wordt het programma een begrip in Nederland. De kijkdichtheid is enorm en er kijken meer mensen naar Nederland Muziekland dan naar TopPop. De waardering van artiesten en publiek is groot, want in welk televisieprogramma krijgen zoveel Nederlandse artiesten de kans om hun nieuwe plaat te presenteren aan het publiek?
Hoezeer de live uitzendingen ook hun charme hebben, zij zorgen wel voor de nodige spanning en door technische problemen gaat er wel eens wat mis. Eind 1981 wordt dan ook besloten het programma vanaf dat moment niet meer live uit te zenden, maar altijd van tevoren op te nemen. In de vele jaren die daarop volgen blijft Nederland Muziekland een groot succes en wordt iedere uitzending op een andere locatie opgenomen in de aanwezigheid van een enthousiast publiek.
Niet alleen is Nederland Muziekland op de Nederlandse televisie aanwezig, ook op de radio kan men genieten van Nederlandse topartiesten in het gelijknamige radioprogramma, gepresenteerd door Chiel van Praag. In 1994 besluit Veronica te stoppen met het televisieprogramma.
Erwin Fillee
In 1985 deed Erwin Fillet onder zijn artiestennaam Erwin John Fillee (E.J. Fillee) mee met Kreun die deun, de talentenjacht van Veronica. Met het liedje ‘Veronica wordt nog geen A’ van tekstschrijver Gerard van Bennekom wist hij in de finale een derde plaats te behalen. Voor Erwin was dit de start van zijn carrière in de showbizz.
Kreun die deun was een talentenjacht in de jaren ’80, dat tijdens de radio-uitzending van Nederland Muziekland te horen was. Via allerlei voorrondes waren de echte talenten uiteindelijk op de radio te horen tijdens dit populaire amusementsprogramma met non-stop Nederlandse artiesten. De zomertruck van Veronica (’Veronica komt naar je toe deze zomer’) vormde in die tijd het decor voor dit programma.
Om aan het programma mee te mogen doen, moesten de kandidaten verschillende voorrondes doorlopen. Vanuit alle delen van het land werden cassettebandjes opgestuurd waaruit een selectie werd gemaakt. Deze selectie mocht meedoen met de eerste voorrondes in verschillende discotheken. Hieruit werden weer de besten geselecteerd, die vervolgens doorgingen naar de radiovoorrondes in Nederland Muziekland. Tijdens deze selectie werden de kandidaten beoordeeld door een jury met juryvoorzitter Peter Teekamp. De uiteindelijke winnaar in de finale kreeg een beker en natuurlijk de eeuwige roem.
De talentenjacht was eigenlijk een manier om nieuw talent voor de radio te vinden. Op 7 augustus 1985 was Erwin voor het eerst op de radio te horen en zijn liedje, ‘Veronica wordt nog geen A’, werd later nog heel vaak op de radio gedraaid.
Producer Joop van Veenendaal (ontdekker van o.a. Lee Towers) steunde Erwin vanaf het eerste uur. Zijn eerste officiële plaat werd uitgebracht in 1986. Het was een carnavalshit met de naam ‘Snuit je neus…’ en werd geproduceerd door Ad Bouman. Ook dit nummer was geschreven door Gerard van Bennekom, die later nog meer nummers voor hem zou schrijven.
Erwin is echt opgegroeid met Veronica, mede dankzij zijn ouders en broer die allen fan waren. Enthousiast vertelt hij over zijn gevoelens voor Veronica. “Veronica hoort bij je… dat was jouw zender, jouw omroep! Vroeger kon je zo bij Veronica binnenlopen met een plaatje, er kwam altijd wel iemand naar je toe om je te helpen. Dat kon vroeger bij Veronica. Het was een erg leuke club en ze namen ook veel initiatieven, zoals ‘Veronica komt naar je toe deze zomer’. En dan het promotieteam, al die meiden, dat was toch fantastisch?!”
Mede dankzij Kreun die deun kreeg Erwin de kans om van zijn hobby zijn beroep te maken. Hij is Veronica hier nog steeds erg dankbaar voor en koestert warme gevoelens voor het ‘Veronica van toen’. “Veronica was in die tijd een ‘hot’ item!”, vertelt hij. “Je keek naar Veronica omdat het Veronica was, je bleef er echt voor thuis! Het zijn dingen die je nooit meer vergeet…”
Het leukste aan Kreun die deun vond Erwin toch wel de bijzondere behandeling die je als kandidaat kreeg. “Eerst was je onbekend, je kreeg een uitnodiging om mee te doen tijdens de uitzending van Nederland Muziekland en vervolgens hoorde je er direct helemaal bij. Je mocht gelijk tussen alle grote artiesten zitten.”
Tijdens zijn carrière heeft Erwin verschillende werkzaamheden gedaan. Zo heeft hij in winkels gewerkt en af en toe als plugger (het aan de man brengen en promoten van platen). Ook is hij een jaartje tourmanager geweest voor de Tros zomertour. Alleen was de sfeer daar veel afstandelijker dan bij Veronica. “Je had het productieteam én je had de artiesten.” Een enorme tweedeling dus.
Tegenwoordig treedt Erwin samen met zijn vrouw Willeke D’estell ruim 300 keer per jaar op. Zij doen voornamelijk seniorenshows in bejaardenhuizen, waarbij ze samen liedjes uit het verleden zingen voor deze oudere doelgroep. Ze zijn hiermee erg populair. Ook hebben zij samen en afzonderlijk meerdere albums uitgebracht. Willeke en Erwin zitten beide alweer 25 jaar in de wereld van de showbizz. Tien jaar geleden hebben zij elkaar ook via dit wereldje leren kennen en ze zijn ondertussen getrouwd.
Willeke werd bekend door haar deelname in 1989 aan het tv-programma Sterrenjacht van Veronica. Aan deze talentenjacht deden zangers, zangeressen, zangroepen en modellen mee. De jury bestond uit een team van vier juryleden met Chiel van Praag als voorzitter. Daarbij werd bij ieder programma een bekende Nederlander uitgenodigd voor de jury. Ook het publiek had inspraak door middel van stemkastjes. Willeke won uiteindelijk de Veronica Sterrenjacht bij de zangeressen. Alle winnaars gingen vervolgens naar Singapore om daar een tv-special op te nemen.
Veronica is erg veranderd ten opzichte van het verleden. “Jammer genoeg is Veronica tegenwoordig één en al strijd. Ze zijn nu erg commercieel. Veronica Magazine is eigenlijk nog het enige van het vroegere Veronica dat nog over is.” De radiowereld op zich is ook veranderd. “Tegenwoordig ben je meer presentator dan dj en is het één grote massa.” Toch luistert Erwin nog graag naar Bart van Leeuwen. “Dat is nog een stem uit het verleden”. Ook leest hij nog trouw iedere week Veronica Magazine.
Chiel van Praag
Als kleine jongen weet Chiel van Praag (Amsterdam, 20 mei 1949) al dat hij iets met muziek gaat doen. Zo zit hij vanaf zijn achtste op pianoles, helpt hij op zijn dertiende bij het Loosdrechts jazzconcours waar hij de groten uit de jazzwereld ziet optreden, gaat met de mannen van de techniek mee het land in (“met microfoons sjouwen, geweldig”) en richt de band High Tide Formation op. Op zijn twintigste werkt Van Praag fulltime in de grammofoonplatenzaak van zijn vader, zanger Max van Praag, maar in zijn vrije tijd is hij diskjockey. In 1969 wordt hij gevraagd het AVRO televisieprogramma Doebidoe te presenteren, de voorloper van Toppop. Na twee jaar stapt de presentator over naar de radio, waar hij een ochtendprogramma voor de NCRV maakt.
In 1977 wordt hij gescout door Hans Mondt, de manager van de Veronica drive-in show. Van Praag mag proefdraaien met Lex Harding – een lastig klusje volgens aanstaande collega’s. Ondanks die waarschuwing wordt het een geslaagde avond: “Lex moest vreselijk lachen om hoe ik dat deed.” Op zaterdagen maakt Van Praag voortaan ’s ochtends radio voor de NCRV, staat hij ’s middags in de platenzaak en is hij ’s avonds op pad met de Veronica drive-in show.
Dan vraagt Harding of de diskjockey geen zin heeft om voor vast bij Veronica te komen werken. Van Praag belandt in een loyaliteitscrisis: bij zijn vader blijven werken in de platenzaak, of zijn hart volgen en de radio- en televisiewereld ingaan? In eerste instantie kiest hij voor de zaak van zijn vader, maar op het derde aanbod – Veronica heeft dan inmiddels de B-status gekregen – zegt hij ja.
Meteen krijgt Van Praag een eigen programma: Toeters en bellen (in 1983 omgedoopt in Nederland Muziekland). “Bij tv-programma’s ging het als volgt: ze kwamen iemand tegen op de trap en zeiden ‘dat kun jij ook’. Dat was ik in dit geval, zo simpel ging het.” Drie maanden later promoveert de presentator tot programmaleider.
Tussen de NCRV en Veronica zit een wereld van verschil, merkt Van Praag al snel. “Bij de NCRV werkten allemaal mensen waarvan niemand weet wie ze zijn en wat ze doen. Het was voor mij een leuke hobby om op zaterdagochtend een radioprogramma te maken, maar ik was geen personality. Bij Veronica wilden ze met personalities werken. Dat was je niet, zij maakten dat van je in heel korte tijd.” Iets wat de omroep volgens hem goed begrepen heeft: “Personalities zijn het kapitaal van een omroep.”
“Het leek wel of Veronica een ongeorganiseerde bende was, maar dat was het niet”, vertelt Van Praag. “Wij hadden met heel weinig mensen een ontzettend hoge output. Als publieke omroep brachten we geld terug in de algemene middelen en maakten toch uitzendingen van hoge kwaliteit. Wij waren alleskunners.”
Van Praag omschrijft zijn Veronica als een beleving, een levensvisie. “Het was geen baantje voor ons maar een passie. Je werd vrijgelaten maar je moest wel presteren, anders werd je ook genadeloos afgerekend. Dat zit nog steeds in me en gaat er nooit meer uit.” Ook memoreert hij het grote saamhorigheidsgevoel: “Je wilde alles zien wat je collega’s hadden gemaakt, want je hoorde bij elkaar. Als we ’s ochtends vroeg een locatie-uitzending gingen maken sliepen we daar de nacht van tevoren. Ontzettend veel lol hadden we dan.”
De drive-in shows in het land blijft de ras-Veronicaan jarenlang met onwijs veel plezier doen. “Wij waren geen diskjockeys, wij waren entertainers. Het was niet zo dat je plaatjes draaide en je mond hield. Je was ook met het publiek bezig; spelletjes doen en de mensen laten lachen”, vertelt de man die zo’n 150 shows per jaar draaide – veel vaker dan de andere Veronica dj’s. “Ik wilde altijd graag mijn publiek ontmoeten.”
Bij Veronica blijft Van Praag in dienst tot 1990. “In het Mediapark heb ik de leukste tijd van mijn leven gehad en het is als een roes voorbijgegaan”, vertelt hij. Van 1994 tot 1996 werkt de diskjockey bij Radio 10 en daarna presenteert hij voor RTL 4 onder meer de programma’s Nederland Muziekland, Superscore, Koffietijd en Het Staatslot op locatie. Tegenwoordig staat Van Praag, die zijn eigen privé-leven altijd zorgvuldig buiten de spotlights heeft weten te houden, achter de schermen als manager van artiesten: “Elke voetballer wil ooit trainer worden.”
Zijn boekingsbureau Intershow, dat Van Praag in 1990 van Veronica overneemt, draagt helemaal de signatuur van zijn oude werkgever: “Ik ben Veronicalized en dat geldt ook voor mijn bedrijf. De deur staat altijd open, ik heb geen apart kantoor, het is niet duur ingericht, dag en nacht werken en ik sta absoluut open voor jeugd, accepteer dat ze fouten maken. We gaan ook altijd samen naar evenementen toe, net als vroeger bij Veronica.”
Hoewel hij zichzelf nog helemaal geen oude man voelt, trekt Van Praag zich langzaam terug uit de zaak: “Mensen willen zich niet meer door iemand van mijn leeftijd laten vertellen hoe hun evenement moet worden ingevuld.” Maar voorlopig hebben zijn dagen nog voldoende vulling: Van Praag speelt in twee bands, volgt nog steeds saxofoon- en pianoles en houdt van schaatsen, fotograferen en boten.
En Veronica? “Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet meer weet wat Veronica is. Ze maken nog steeds jonge programma’s, het marktaandeel is gestegen en dat vind ik wel weer prachtig, maar het is niet meer van Veronica.” De echte Veronicanen mogen dan weg zijn, de Veronicaanse way of life leeft voort in mensen als Chiel van Praag.
Erik de Zwart
Erik de Zwart (Amsterdam, 16 juni 1957) is er vroeg bij. Al op zijn vijftiende verzorgt hij zijn eigen drive-in show op scholen, in clubs en buurthuizen. Na twee jaar oefenen bij de ziekenomroep van de VU richt de 21-jarige De Zwart samen met Ruud Hendriks de eerste kabelpiraat van Nederland op: Radio Unique. Het tweetal mag enkele maanden voor zeezender Caroline aan de slag (Erik onder de naam ‘Paul de Wit’) waarna De Zwart wordt opgemerkt door Radio Veronica. Na een woelige periode van piraterij begint hij in 1980 met Veronica’s Muziek voor Miljoenen op Radio 4.
Een jaar later volgt zijn tv-debuut – eerst als presentator van Nederland Muziekland, later van het legendarische Countdown. Postzakken vol brieven van treurende fans worden bezorgd wanneer De Zwart, na één jaar Countdown, in mei 1984 vertrekt naar de TROS om daar Popformule te presenteren. Na twee jaar is de diskjockey echter alweer terug bij Veronica. Deze keer doet hij de internationale uitzendingen van Countdown en begint hij met het programma waarop hij zozeer zijn stempel zou drukken, eerst op de radio en later op TMF: de Nederlandse Top 40.
Na twaalf jaar Veronica in het publieke bestel kiest De Zwart in 1992 voor het commerciële pad. Als de radiomaker samen met Lex Harding Radio 538 opzet kiest hij voor het grote geld. Maar niet zonder boodschap: Een functie van Radio 538 is om jongeren maatschappelijk bewust te maken, aldus De Zwart. De commerciële ‘kwajongens’, zoals ook ex-Veronicapiraten als Rob Out, Ruud Hendriks en Willem van Kooten, hebben geleerd om naar mensen te luisteren, te zien wat hen bezielt.
De 538-grondlegger blijft presenteren – de Top 40 op vrijdagmiddag – maar combineert dit al snel met de functie van programmaleider en vanaf 1 april 1995 volgt hij Harding op als algemeen directeur. Nog ruim zeven jaar zet talentscout De Zwart zich in voor het meest succesvolle station van Nederland.
Dan, in de zomer van 2002, doet John ‘Talpa’ de Mol hem een “geweldig” aanbod. Voor Talpa Radio International mag De Zwart het aangekochte Noordzee FM en Radio 10 Gold nieuw leven inblazen en stations opzetten in het buitenland. De radiodirecteur over zijn omstreden overstap: “Ik pas niet meer bij de doelgroep van Radio 538. Het station is volwassen geworden en heeft papa niet meer nodig.” Bovendien: “Ik ben 45 en wil nog een keer mijn kunstje doen.” Een kunstje is zeker nodig om van Talpa’s Noordzee FM en Radio 10 FM weer goudmijntjes te maken. De microfoon verruilt De Zwart dan ook voor fulltime zakenmanschap.
De radiomakelaardij komt neer op drie cruciale factoren, weet de ervaren De Zwart (die overigens geen enkel marketingdiploma bezit): bekende dj’s, een goede FM-frequentie en flinke marketing. Als eerste zet haalt hij daarom de grote namen Gordon en Robert Jensen voor miljoenensalarissen binnen bij het “ingeslapen” Noordzee FM. Controversiële namen, die volgens De Zwart wel passen in het piratenbeeld.
De Zwarts piratenverleden steekt ook de kop op tijdens zijn eenmansoorlog tegen de herverdeling van de etherfrequenties. In de aanloop naar de frequentieveiling in mei 2003 zet hij zijn reputatie als criticus van “de bevoordeling van de publieke omroep” kracht bij – waarom moet hij zijn eigen station ‘terugkopen’ terwijl de publieken hun frequenties gratis krijgen? De Zwart verliest: geen FM-frequentie voor zijn Radio 10 FM. Dit station wordt overigens een paar dagen later alsnog gered wanneer Sky Radio, dat FM-frequenties bezit door het hele land, de zender overneemt.
Voor Talpa richt De Zwart verder in Denemarken het station Radio 100FM op, dat uitgroeit tot de succesvolste zender van het land. In België keert hij het tij voor het moeizaam lopende 4FM. Nadat Talpa ook Radio 538 overneemt, vertrekt De Zwart eind 2005 bij het mediabedrijf. Zijn ‘kunstje’ acht hij voltooid nu de radioafdeling uitgebouwd is en bovendien reiken zijn internationale ambities verder dan die van De Mol.
Anno 2006 is de radiomiljonair aandeelhouder in verschillende bedrijven op het gebied van nieuwe media, waaronder Mobilaria (mobiele internetradio streaming via GPRS en services voor omroepen) en Mobiel TV (interactieve tv-omroep via internet op mobiele telefoons). De radioman die bewezen heeft dat hij jongeren kan bereiken koestert hoge verwachtingen van mobiele televisie, die volgens hem naadloos aansluit bij “the way of life” van de jonge generatie.
Tevreden blikt Erik de Zwart terug op zijn verdiensten: “Radio is showbusiness geworden.” Die ontwikkeling initieerde hij toen hij in 2000 voor Radio 538 Edwin Evers wegkocht bij de KRO – sindsdien werden radio personalities grootverdieners – en voltrok hij met zijn zakelijke avonturen bij concurrent Talpa. De charme eraf? Integendeel, vindt De Zwart: “De radio-industrie is volwassen geworden. Wij commerciëlen hebben laten zien dat je veel meer met radio kunt doen.” De intrede van het grote geld in radioland wordt De Zwart vaak kwalijk genomen. Maar, wuift hij de verwijten weg: “Mijn bijdrage is dat er weer over radio wordt gepraat.”
Sinds 28 april 2008 is de oud-Veronicaan terug bij Radio Veronica; als stationvoice is zijn stem te horen in alle vormgeving.
Chiel van Praag
Als kleine jongen weet Max van Praag (Amsterdam, 20 mei 1949) al dat hij iets met muziek gaat doen. Zo zit hij vanaf zijn achtste op pianoles, helpt hij op zijn dertiende bij het Loosdrechts jazzconcours waar hij de groten uit de jazzwereld ziet optreden, gaat met de mannen van de techniek mee het land in (“met microfoons sjouwen, geweldig”) en richt de band High Tide Formation op. Op zijn twintigste werkt Van Praag fulltime in de grammofoonplatenzaak van zijn vader, zanger Max van Praag, maar in zijn vrije tijd is hij diskjockey. In 1969 wordt hij gevraagd het AVRO televisieprogramma Doebidoe te presenteren, de voorloper van Toppop. Na twee jaar stapt de presentator over naar de radio, waar hij een ochtendprogramma voor de NCRV maakt.
In 1977 wordt hij gescout door Hans Mondt, de manager van de Veronica drive-in show. Van Praag mag proefdraaien met Lex Harding – een lastig klusje volgens aanstaande collega’s. Ondanks die waarschuwing wordt het een geslaagde avond: “Lex moest vreselijk lachen om hoe ik dat deed.” Op zaterdagen maakt Van Praag voortaan ’s ochtends radio voor de NCRV, staat hij ’s middags in de platenzaak en is hij ’s avonds op pad met de Veronica drive-in show.
Dan vraagt Harding of de diskjockey geen zin heeft om voor vast bij Veronica te komen werken. Van Praag belandt in een loyaliteitscrisis: bij zijn vader blijven werken in de platenzaak, of zijn hart volgen en de radio- en televisiewereld ingaan? In eerste instantie kiest hij voor de zaak van zijn vader, maar op het derde aanbod – Veronica heeft dan inmiddels de B-status gekregen – zegt hij ja.
Meteen krijgt Van Praag een eigen programma: Toeters en bellen (in 1983 omgedoopt in Nederland Muziekland). “Bij tv-programma’s ging het als volgt: ze kwamen iemand tegen op de trap en zeiden ‘dat kun jij ook’. Dat was ik in dit geval, zo simpel ging het.” Drie maanden later promoveert de presentator tot programmaleider.
Tussen de NCRV en Veronica zit een wereld van verschil, merkt Van Praag al snel. “Bij de NCRV werkten allemaal mensen waarvan niemand weet wie ze zijn en wat ze doen. Het was voor mij een leuke hobby om op zaterdagochtend een radioprogramma te maken, maar ik was geen personality. Bij Veronica wilden ze met personalities werken. Dat was je niet, zij maakten dat van je in heel korte tijd.” Iets wat de omroep volgens hem goed begrepen heeft: “Personalities zijn het kapitaal van een omroep.”
“Het leek wel of Veronica een ongeorganiseerde bende was, maar dat was het niet”, vertelt Van Praag. “Wij hadden met heel weinig mensen een ontzettend hoge output. Als publieke omroep brachten we geld terug in de algemene middelen en maakten toch uitzendingen van hoge kwaliteit. Wij waren alleskunners.”
Van Praag omschrijft zijn Veronica als een beleving, een levensvisie. “Het was geen baantje voor ons maar een passie. Je werd vrijgelaten maar je moest wel presteren, anders werd je ook genadeloos afgerekend. Dat zit nog steeds in me en gaat er nooit meer uit.” Ook memoreert hij het grote saamhorigheidsgevoel: “Je wilde alles zien wat je collega’s hadden gemaakt, want je hoorde bij elkaar. Als we ’s ochtends vroeg een locatie-uitzending gingen maken sliepen we daar de nacht van tevoren. Ontzettend veel lol hadden we dan.”
De drive-in shows in het land blijft de ras-Veronicaan jarenlang met onwijs veel plezier doen. “Wij waren geen diskjockeys, wij waren entertainers. Het was niet zo dat je plaatjes draaide en je mond hield. Je was ook met het publiek bezig; spelletjes doen en de mensen laten lachen”, vertelt de man die zo’n 150 shows per jaar draaide – veel vaker dan de andere Veronica dj’s. “Ik wilde altijd graag mijn publiek ontmoeten.”
Bij Veronica blijft Van Praag in dienst tot 1990. “In het Mediapark heb ik de leukste tijd van mijn leven gehad en het is als een roes voorbijgegaan”, vertelt hij. Van 1994 tot 1996 werkt de diskjockey bij Radio 10 en daarna presenteert hij voor RTL 4 onder meer de programma’s Nederland Muziekland, Superscore, Koffietijd en Het Staatslot op locatie. Tegenwoordig staat Van Praag, die zijn eigen privé-leven altijd zorgvuldig buiten de spotlights heeft weten te houden, achter de schermen als manager van artiesten: “Elke voetballer wil ooit trainer worden.”
Zijn boekingsbureau Intershow, dat Van Praag in 1990 van Veronica overneemt, draagt helemaal de signatuur van zijn oude werkgever: “Ik ben Veronicalized en dat geldt ook voor mijn bedrijf. De deur staat altijd open, ik heb geen apart kantoor, het is niet duur ingericht, dag en nacht werken en ik sta absoluut open voor jeugd, accepteer dat ze fouten maken. We gaan ook altijd samen naar evenementen toe, net als vroeger bij Veronica.”
Hoewel hij zichzelf nog helemaal geen oude man voelt, trekt Van Praag zich langzaam terug uit de zaak: “Mensen willen zich niet meer door iemand van mijn leeftijd laten vertellen hoe hun evenement moet worden ingevuld.” Maar voorlopig hebben zijn dagen nog voldoende vulling: Van Praag speelt in twee bands, volgt nog steeds saxofoon- en pianoles en houdt van schaatsen, fotograferen en boten.
En Veronica? “Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet meer weet wat Veronica is. Ze maken nog steeds jonge programma’s, het marktaandeel is gestegen en dat vind ik wel weer prachtig, maar het is niet meer van Veronica.” De echte Veronicanen mogen dan weg zijn, de Veronicaanse way of life leeft voort in mensen als Chiel van Praag.
Hans Mondt
Als steward op de grote vaart denkt Hans Mondt (‘s-Gravesande, 5 april 1941 – Hilversum, 20 september 1995) over voldoende zeebenen te beschikken om aan boord van de Norderney te gaan werken. In de zeven jaar dat hij de wereldzeeën bevaart maakt hij zelf radioprogramma’s voor de opvarenden, als de normale stations niet te ontvangen zijn. Als hij een advertentie ziet van Radio Veronica voor de functie van nieuwslezer besluit hij te reageren. Bij thuiskomst van zijn volgende zeereis ligt er een brief op de mat van Veronica’s programmaleider Willem van Kooten; Hans Mondt wordt naar de studio’s geboden…
Op 1 januari 1966 is Veronica officieel begonnen met nieuwsuitzendingen om het hele uur. Na een succesvolle eerste maand wordt Hans aangetrokken als vaste nieuwslezer. Het is de bedoeling dat hij met nieuws komt dat nog niet door het ANP gebracht is. “Het was voor mij altijd een sport om zo actueel mogelijk te zijn”, aldus de destijds 24-jarige nieuwslezer.
Hoewel hij jarenlang op een schip gewerkt heeft, is de voormalige steward op de Norderney constant zeeziek. Hij vermoedt dat dit iets te maken heeft met de lucht: “Dag en nacht stonk het er naar smeerolie. Bij de gedachte aan het schip werd ik al zeeziek.”
Gelukkig is het gebruikelijk dat de nieuwslezers na verloop van tijd studiowerk mogen verrichten. Zodoende treedt Hans in de zomer van 1968 aan wal om programma’s te maken vanuit de Hilversumse studio. In eerste instantie doet hij de nodige ervaring op als invaller, waarna hij vaste presentator wordt van het door hem bedachte verzoekplatenprogramma Muziek terwijl u werkt en zijn eigen Hans Mondt Show. Ook krijgt de altijd goed verzorgde Mondt leiding over de Veronica-discotheek.
In een interview in het blad Muziek Expres in 1971 zegt de diskjockey nog zo lang mogelijk bij Veronica te willen blijven. Na het verdwijnen van de zeezender is hij dan ook van de partij in de publieke Veronica Omroep Organisatie. Daar wordt hij de stuwende kracht achter Veronica’s klassieke programma’s, zoals Muziek voor miljoenen, als coördinator van de in 1975 geïntroduceerde klassieke zender Radio 4. Al snel wordt Mondt hoofd tv-amusement. In die functie brengt hij het radioprogramma Nederland Muziekland op televisie.
Daarnaast blijft hij tot oktober 1993 het populaire Muziek terwijl u werkt presenteren. Dit programma wordt gelauwerd om de geniale muziekkeuze van de presentator. Aanvankelijk kan de verzoekplatenshow de luistercijfers van AVRO’s Arbeidsvitaminen niet evenaren, maar dit verandert als Mondt stopt met verzoekplaten en zijn eigen, meer gevarieerder muziekselectie gaat samenstellen. Binnen enkele maanden heeft hij het best beluisterde programma van Nederland. Intussen is het klassieke Veronica-gezicht lid geweest van het algemeen en dagelijks bestuur van Veronica.
Helaas komt aan zijn leven een vroeg einde. Op 20 september 1995 overlijdt Hans Mondt aan een ongeneeslijke ziekte. Hij is 54 jaar geworden, waarvan hij zich meer dan vijfentwintig jaar inzette voor Veronica.