Bob en Brenda
Om inpiratie op te doen voor Veronicastory.nl zet ik regelmatig m’n hersenen in de ‘achteruit’. Ik probeer terug te reizen naar de tijd dat ik nog in korte broek naar school fietste. We flitsen ‘back in time’, het is 1961, hartje zomer, de ramen van de huizen in onze straat staan wijd open. Ik hoor Johnny Jordaan bij de overburen en verderop “Marina” van Willy Alberti en hoor ik daar “Can’t Help Falling In Love” van Elvis?
Bij ons thuis draait m’n vader de Grundig radio, die daarvoor meestal de VARA liet horen, helemaal naar de linkerkant van de zenderschaal. Er staat niet voor niets een kannetje met verzilverde VARA-lepeltjes naast het koffieservies in de woonkamer. Plotseling klinkt nogal krakerig een reclame door de kamer. Mijn moeder wordt verzocht Nurdie nylonkousen te kopen, die door de gebroeders Verweij uit Duitsland geïmporteerd werden: “Let op, Nur Die, nu ook in Nederland, Nur Die, dat is het!” Het riedeltje erachter is trompetmuziek van het gehalte waarmee Willy Schobben, 15 keer onderscheiden met De Gouden Trompet, een paar jaar lang de radiogolven teisterde.
Pas een mensenleeftijd later kom ik erachter dat het Nur-Die-melodietje geschreven is door Diadorius Boudleaux Bryant, die, op twee uur rijden van m’n huidige woonplaats Nashville in de ‘Smoky Mountains’, vlakbij waar nu pretpark Dollywood ligt, samen met z’n vrouw Mathilda, beter bekend onder haar nomme-de-plume Felice, zulke fantastische nummers schreef als “Raining In My Heart” voor Buddy Holly; countryklassieker “Rocky Top” (Osborne Brothers) en “Love Hurts” (de Everly Brothers, Gram Parsons & Emmylou Harris en… Nazareth). Het echtpaar waarvan ik in m’n slaap “Bye Bye, Love”, “Wake Up, Little Suzie”, “All I Have To Do Is Dream” en “Bird Dog” mee kan zingen ligt hier om de hoek op het Woodlawn Memorial Park kerkhof begraven. Ik ben in tegenstelling tot m’n ex geen liefhebber van begraafplaatsen maar moet hier toch eens langs om m’n petje af te nemen.
M’n vader had dus Veronica ontdekt! Vanaf dat moment volgde Radio Veronica ons overal, op vakantie op de brommer, op de Texelse boot, niet geheel storingsvrij bij m’n oom in het Limburgse Koningbosch, onder de dekens op m’n transistorradiootje… M’n vader bleef Veronica afwisselen met de VARA. Hij kon Malando en Frans Poptie’s Swing Specials en de Kilima Hawaiians niet missen. En ik verdeelde mijn luistertijd tussen 1-9-2 en ’s avonds 2-0-8. Dat was de zweverige frequentie van Radio Luxemburg, waarop om een uur of acht de Battle of the Bands plaatsvonden. De Beatles versus de Rolling Stones. Freddie & the Dreamers tegen Gerry & The Pacemakers… En, mijn favoriete programma in m’n middelbare schooltijd was ‘Top Of The Pops’ van Alan Freeman, ‘s zondagsmiddags op de BBC, dat heb ik minstens vijf jaar lang geen enkele keer gemist.
De Veronica openingstune zou nu totaal niet meer kunnen, een ziek riedeltje op een pijporgel, een aankondiging die ons liet weten te luisteren naar Veronica op 192 meter oftewel 1567 kilohertz en dan een stukje marsmuziek van John Phillip Souza door de Koninklijke Marinierskapel in dezelfde kwaliteit als de wascilinders van Thomas Alva Edison uit 1898. Nieuw voor ons, en best wel spannend, was de vele reclame tussen de gezellige praatjes en de toen nogal volkse muziek door, dat waren we vanuit Hilversum niet gewend: “Bij Televersum kopen – Veilig kopen!”.
Een hoop van die vroege ‘commercials’ en ‘jingles’ werden geschreven door Frans Mijts. M’n vader was helemaal ‘wauws’ van het tango-orkest van de Rotterdammer accordeonist Arie Maasland, beter bekend als Malando. En Frans Mijts speelde daar trompet bij. In z’n vrije tijd schreef Frans honderden deuntjes, waarvan die voor Kant-En-Klaar me nu nog iedere dag zeker tien keer door het hoofd gaan. Als ik over een telefoonnummer nadenk of me afvraag welke straat ik in moet slaan, en het antwoord schiet me te binnen, dan is het: ta-tuh-ta-tuh-ta-taa-kant-en-klaar!!! Het moet een reclame voor een hobbymarkt of zo geweest zijn, of was het voor oploskoffie? Later, in de jaren zeventig, kwam ik Frans vaak tegen als eigenaar van studio Soundpush in Blaricum, waar honderden vaderlandse hits opgenomen werden van Anita Meijer’s “Why Tell Me Why” tot Stars On 45.
Uit de eerste helft van de zestiger jaren komen de stemmen van Anuschka, de sexy gevooisde ‘Koffietijd’ voorganster van Tineke, en het duo Bob en Brenda bovendrijven. Bob en Brenda presenteerden een door het maandblad Muziek Expresse gesponsord programma: ‘Veronica’s Teenager Muziek Expresse’, iedere zaterdagmiddag om een uur of twaalf. De eerste Bob was onze Rob Out, die later vervangen werd door Krijn Torrenga. Ik maakte met Krijn een paar jaar later op Schiphol kennis. Ik haalde die dag de Kinks op, die voor een TV programma uit Londen overkwamen, en Krijn Torrenga kwam net aan uit Helsinki. Hij was in Finnair uniform, want hij verdiende daar zijn brood als steward. Bob en Brenda waren toen, ’t was ergens in April of Mei van 1967, vergaand voltooid verleden tijd als radiofenomeen, maar het duo bleef bestaan als echtpaar. Brenda, die eigenlijk Freda Keuker heette, was inmiddels in ’62 Mevrouw Torrenga geworden.
Krijn Torrenga bleef voor Veronica programmaas presenteren. Freda kluste op een gegeven moment bij een andere radiopiraat, Radio Noordzee. Daar presenteerden Freda samen met een zekere Rob een half jaar lang samen programmaas vol ‘tiener-muziek’, en… die Rob was dus weer Rob Out!
Evert Wilbrink
Chiel van Praag
Als kleine jongen weet Max van Praag (Amsterdam, 20 mei 1949) al dat hij iets met muziek gaat doen. Zo zit hij vanaf zijn achtste op pianoles, helpt hij op zijn dertiende bij het Loosdrechts jazzconcours waar hij de groten uit de jazzwereld ziet optreden, gaat met de mannen van de techniek mee het land in (“met microfoons sjouwen, geweldig”) en richt de band High Tide Formation op. Op zijn twintigste werkt Van Praag fulltime in de grammofoonplatenzaak van zijn vader, zanger Max van Praag, maar in zijn vrije tijd is hij diskjockey. In 1969 wordt hij gevraagd het AVRO televisieprogramma Doebidoe te presenteren, de voorloper van Toppop. Na twee jaar stapt de presentator over naar de radio, waar hij een ochtendprogramma voor de NCRV maakt.
In 1977 wordt hij gescout door Hans Mondt, de manager van de Veronica drive-in show. Van Praag mag proefdraaien met Lex Harding – een lastig klusje volgens aanstaande collega’s. Ondanks die waarschuwing wordt het een geslaagde avond: “Lex moest vreselijk lachen om hoe ik dat deed.” Op zaterdagen maakt Van Praag voortaan ’s ochtends radio voor de NCRV, staat hij ’s middags in de platenzaak en is hij ’s avonds op pad met de Veronica drive-in show.
Dan vraagt Harding of de diskjockey geen zin heeft om voor vast bij Veronica te komen werken. Van Praag belandt in een loyaliteitscrisis: bij zijn vader blijven werken in de platenzaak, of zijn hart volgen en de radio- en televisiewereld ingaan? In eerste instantie kiest hij voor de zaak van zijn vader, maar op het derde aanbod – Veronica heeft dan inmiddels de B-status gekregen – zegt hij ja.
Meteen krijgt Van Praag een eigen programma: Toeters en bellen (in 1983 omgedoopt in Nederland Muziekland). “Bij tv-programma’s ging het als volgt: ze kwamen iemand tegen op de trap en zeiden ‘dat kun jij ook’. Dat was ik in dit geval, zo simpel ging het.” Drie maanden later promoveert de presentator tot programmaleider.
Tussen de NCRV en Veronica zit een wereld van verschil, merkt Van Praag al snel. “Bij de NCRV werkten allemaal mensen waarvan niemand weet wie ze zijn en wat ze doen. Het was voor mij een leuke hobby om op zaterdagochtend een radioprogramma te maken, maar ik was geen personality. Bij Veronica wilden ze met personalities werken. Dat was je niet, zij maakten dat van je in heel korte tijd.” Iets wat de omroep volgens hem goed begrepen heeft: “Personalities zijn het kapitaal van een omroep.”
“Het leek wel of Veronica een ongeorganiseerde bende was, maar dat was het niet”, vertelt Van Praag. “Wij hadden met heel weinig mensen een ontzettend hoge output. Als publieke omroep brachten we geld terug in de algemene middelen en maakten toch uitzendingen van hoge kwaliteit. Wij waren alleskunners.”
Van Praag omschrijft zijn Veronica als een beleving, een levensvisie. “Het was geen baantje voor ons maar een passie. Je werd vrijgelaten maar je moest wel presteren, anders werd je ook genadeloos afgerekend. Dat zit nog steeds in me en gaat er nooit meer uit.” Ook memoreert hij het grote saamhorigheidsgevoel: “Je wilde alles zien wat je collega’s hadden gemaakt, want je hoorde bij elkaar. Als we ’s ochtends vroeg een locatie-uitzending gingen maken sliepen we daar de nacht van tevoren. Ontzettend veel lol hadden we dan.”
De drive-in shows in het land blijft de ras-Veronicaan jarenlang met onwijs veel plezier doen. “Wij waren geen diskjockeys, wij waren entertainers. Het was niet zo dat je plaatjes draaide en je mond hield. Je was ook met het publiek bezig; spelletjes doen en de mensen laten lachen”, vertelt de man die zo’n 150 shows per jaar draaide – veel vaker dan de andere Veronica dj’s. “Ik wilde altijd graag mijn publiek ontmoeten.”
Bij Veronica blijft Van Praag in dienst tot 1990. “In het Mediapark heb ik de leukste tijd van mijn leven gehad en het is als een roes voorbijgegaan”, vertelt hij. Van 1994 tot 1996 werkt de diskjockey bij Radio 10 en daarna presenteert hij voor RTL 4 onder meer de programma’s Nederland Muziekland, Superscore, Koffietijd en Het Staatslot op locatie. Tegenwoordig staat Van Praag, die zijn eigen privé-leven altijd zorgvuldig buiten de spotlights heeft weten te houden, achter de schermen als manager van artiesten: “Elke voetballer wil ooit trainer worden.”
Zijn boekingsbureau Intershow, dat Van Praag in 1990 van Veronica overneemt, draagt helemaal de signatuur van zijn oude werkgever: “Ik ben Veronicalized en dat geldt ook voor mijn bedrijf. De deur staat altijd open, ik heb geen apart kantoor, het is niet duur ingericht, dag en nacht werken en ik sta absoluut open voor jeugd, accepteer dat ze fouten maken. We gaan ook altijd samen naar evenementen toe, net als vroeger bij Veronica.”
Hoewel hij zichzelf nog helemaal geen oude man voelt, trekt Van Praag zich langzaam terug uit de zaak: “Mensen willen zich niet meer door iemand van mijn leeftijd laten vertellen hoe hun evenement moet worden ingevuld.” Maar voorlopig hebben zijn dagen nog voldoende vulling: Van Praag speelt in twee bands, volgt nog steeds saxofoon- en pianoles en houdt van schaatsen, fotograferen en boten.
En Veronica? “Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet meer weet wat Veronica is. Ze maken nog steeds jonge programma’s, het marktaandeel is gestegen en dat vind ik wel weer prachtig, maar het is niet meer van Veronica.” De echte Veronicanen mogen dan weg zijn, de Veronicaanse way of life leeft voort in mensen als Chiel van Praag.
Tineke de Nooij
De eerste vrouw bij Veronica is ze niet; daarin gaat omroepster Ellen van Eck haar voor. Maar minder baanbrekend is Tineke de Nooij daarmee allerminst. Zo introduceert zij met haar programma Tineke het ‘middagmagazine’ format – veelvuldig nagevolgd door onder meer De 5 uur show en Life & Cooking. Ook is ze de eerste die live in de uitzending koks laat kokkerellen. Later heeft ze een primeur met ontbijt-tv voor de zaterdagochtend en is ze de eerste Europese talkshowhost, wanneer ze live vanuit Moskou tv-uitzendingen maakt voor een miljoenenpubliek.
Christina Hendrika (Tineke) de Nooij wordt geboren op 27 april 1941 in Baarn, als dochter van een timmerman en een secretaresse. Ze groeit op tussen de omroepmedewerkers in Hilversum. Op haar twaalfde verricht ze al kleine werkzaamheden voor de AVRO. Daarna schrijft ze stukjes voor de plaatselijke krant. Op haar achttiende belt ze spontaan aan bij het Hilversumse kantoor van Radio Veronica, waarna ze omroepteksten mag schrijven voor 225 gulden per maand.
Maar haar stem wordt ontdekt en per 1 september 1960 is Tineke dj van het popprogramma De zwarte schijf. Anderhalf jaar later presenteert ze drie ochtenden in de week het welbekende Koffietijd, later krijgt zij haar eigen show Tineke. Omroepsters zijn er destijds wel, maar De Nooij doet het anders: “Een diskjockey is voor mij iemand die voor de vuist weg en uit de losse pols zinnige en onzinnige dingen kan vertellen. Dat leerde ik van de Engelse dj’s die bij Veronica werkten, want voor 1962 las iedereen zijn of haar tekst op van papier. Ellen van Eck was een echte omroepster; voor haar was het ondenkbaar om zonder uitgeschreven tekst de lucht in te gaan. Die teksten schreef ik dan voor haar en zo is het bij mij begonnen.”
De jongedame is naar eigen zeggen “happy” bij Veronica: “Ik zou nooit een gewone omroepster willen zijn bij één van de andere omroepen. Hier kan ik elk idee kwijt, ik kan helemaal mezelf zijn.” De vrouwelijke dj wordt ongekend populair. Fans die vragen om een foto met handtekening – twee doen er zelfs een huwelijksaanzoek – beantwoordt ze overigens met een statige ansichtkaart van het Veronicazendschip.
Samen met collega-dj Willem van Kooten (alias ‘Joost den Draaijer’) brengt ze het plaatje Turkse koffie / Hé Joost, hé Tineke (1964) uit. Het wordt een hit. “Ik met die hele hoge piepstem.. Een huiler. Maar die combinatie Joost en Tineke was het helemaal”, zegt de zangeres erover.
Na het verbod op zendpiraterij in 1974 gaat De Nooij naar de NOS, waar ze onder andere de NOS Top 30 en Eén op Zondag presenteert met collega’s als Felix Meurders en Frits Spits, waarbij ze ook haar televisiedebuut maakt. In 1975 volgt ze de regieopleiding bij Santbergen (nu Media Academie) in Hilversum. Een jaar later keert ze terug naar Veronica, nu als regisseur van live popprogramma’s als Countdown. Daarnaast regisseert en produceert ze documentaires die een grote sociale bewogenheid aan de dag leggen, zoals Kindje kopen in Bangkok, De gevolgen van kindermishandeling en Weerzien met Indonesië. Overigens adopteert De Nooij twee kinderen met haar (inmiddels ex-)man, Veronica dj Tony Vos, met wie zij ook twee biologische kinderen krijgt.
Op 27 september 1982 schrijft De Nooij televisiegeschiedenis met de eerste magazineachtige talkshow in de namiddag: Tineke. “Ze zeiden altijd dat er geen markt voor was, maar ik geloofde in een middagmagazine. Tot die tijd werd het beeld op zwart gezet. In plaats daarvan wilde ik een breipatroon gaan doen en een interview met de Zangeres zonder Naam.” Het luchtige liveprogramma kent een kijkdichtheid van 42% en staat aan de wieg van de carrières van Gordon, Peter Jan Rens en Emile Ratelband. De Nooij bedenkt niet alles zelf, maar het is bijvoorbeeld haar idee om Joop Braakhekke te laten koken in de uitzending. Vele koks treden in zijn voetsporen – ook na Tineke.
In 1989 vraagt Joop van den Ende het Veronica-boegbeeld voor zijn TV10. Daarop stopt de inmiddels 48-jarige De Nooij bij Veronica. Als TV10 mislukt komt ze terecht bij RTL4. In 1991 promoot ze in tv-uitzendingen vanuit Moskou de Stichting Kinderen voor Tsjernobyl. Daarmee wordt ze als eerste talkshowpresentatrice in verschillende Europese landen uitgezonden. Ook reist ze meerdere malen naar Kiev om kinderen op te halen voor een vakantie in Nederland.
De Veronica coryfee begint haar eigen productiemaatschappij Tenfold. Voor RTL reist ze de wereld rond om documentaires te maken over paranormale onderwerpen in Tineke en de paranormale wereld. In de VS interviewt ze vrouwen die beweren door aliens te zijn ontvoerd, in India verblijft ze op de ashram van Sai Baba en in Mexico ziet ze kinderen geblinddoekt lezen met hun handen. Aan dit omstreden tv-programma dankt ‘genezend medium’ Jomanda haar bekendheid. Na twee jaar stopt De Nooij ermee, “want ik wilde niet het stempel ‘paranormaal’ krijgen.”
In 1998 slaat een verjongingscult toe bij RTL. Het contract van De Nooij wordt niet verlengd, net als dat van Ron Brandsteder, Henny Huisman en Viola Holt. Na in 38 jaar bijna iedere bekende Nederlander en beroemdheden als John Lennon, Julio Iglesias en Cliff Richard geïnterviewd te hebben, zet De Nooij haar radio- en tv-activiteiten op een laag pitje. Ze werkt met enkele andere ex-Veronicamedewerkers voor Radio Gooiland en doet haar radioverleden even opleven met Koffietijd op Radio 192 (2001). Ook werkt ze mee aan de Veronica Zeezenderweek in 2003.
Sinds 2004 verblijft de Gooise presentatrice een aantal maanden per jaar in Zuid-Afrika, waar ze stukken grond in een natuurgebied verkoopt. Tevens importeert ze haar eigen Zuid-Afrikaanse wijn, ‘De Kaapse Nooi’. Tussendoor verschijnt zij in een Tel Sell reclame voor de omstreden BioStabil2000 magneethanger, waarmee zij de Vereniging tegen de Kwakzalverij op haar dak krijgt.
Tegenwoordig schrijft Tineke incidenteel voor verschillende tijdschriften, presenteert ze congressen en houdt zij lezingen. Acht jaar na het einde van haar televisiecarrière staat de 65-jarige Veronicaheldin centraal in een aflevering van De TV Comeback Show (zomer 2006, omroep MAX), waarin ze vertelt over de zorg voor haar tweede man, die een hersenbeschadiging opliep. “Presenteren kan ik, in tegenstelling tot verplegen, wél goed.”