Klaas Vaak (Tom Mulder)
Tuesday, May 18th, 2010
Tom Mulder (rechts) in gesprek met Juul Geleick tijdens 50 jaar Radio Veronica Fotograaf: Vincent Schriel
Op zijn tiende houdt Tom Mulder (Amsterdam, 16 februari 1947) de stemmen van alle ANP-nieuwslezers moeiteloos uit elkaar en is hij vastbesloten zelf ook nieuwslezer te worden. Geïnspireerd door het pionierswerk van Radio Veronica (“de rest was stof!”) begint hij thuis te ‘prutsen’ met geluidsbanden. Op zijn zeventiende stuurt hij een cassette op naar zijn favoriete radiostation, maar programmaleider Willem van Kooten vindt hem nog te jong.“Ik solliciteerde naar de functie nieuwslezer op die boot, ik had er niet aan moeten denken, ben er regelmatig opgeweest maar werd altijd zeeziek het was verschrikkelijk zo een kleine boot op die wilde zee. Ik wilde eigenlijk niet nieuws lezen, maar het was een manier om binnen te komen.” Ondanks ouderen in die tijd Veronica zien als een boevenradio, ziet Mulder zijn kans waar, als een paar jaar later Veronica’s Eddy Becker vertrekt.
Met een zelf opgenomen bandje klopt de 22-jarige Amsterdammer aan bij programmaleider Jan van Veen en wordt direct aangenomen. Mulder herinnert zich de directeur: “Hij zei: Hi, ik ben oom Bull, ik hoop dat het je hier bevalt. Dat was mijn arbeidscontract.” Henk van Dorp bedenkt de naam ‘Klaas Vaak’ en vanaf 22 mei 1969 is de kersverse dj iedere avond te horen met het programma Radio Drama. Later presenteert hij een tijdlang Ook goeiemorgen. Het is een beste deal om voor zes uur in de week werken, 600 gulden in de maand te verdienen. Jan oppert dat als Tom het goed doet hij per september een vast contract krijgt, “Ik had mijn vaste baan al opgezegd, terwijl ze toch nog gingen twijfelen over de kwaliteit, ik ben gelukkig alsnog aangenomen voor achttien uur in de week en verdiende 1000 gulden”.
Van Veen vraagt hem of hij de jaarwisseling live wil doen vanaf het schip. Het is een enorm avontuur voor Klaas Vaak om met windkracht zeven het schip op te gaan. Tijdens de uitzending is Tom dus ook alleen maar zeeziek, daardoor zijn 99% van de uitzendingen aan land, want je wordt er volgens Tom wel goed verzorgd maar op de boot is het niet aangenaam te maken. “Het is een groot vissersschip van niet meer dan 50 meter, maar die live-uitzending leverde weer een loonsverhoging op waardoor ik evenveel verdiende als de andere diskjockeys.”
Tussen de stoere Lex Hardings en Rob Outs blijft Mulder echter een vreemde eend in de bijt. “Zij droegen jackies, ik liep rond in een vest”, vertelt hij. Hippe muziek is aan hem niet besteed; thuis draait hij klassieke componisten als Mozart en Beethoven. “Ik ben geen muziek-dj. De sfeer, het contact met de luisteraars, dat is belangrijker.” Toch wordt Klaas Vaak nog hetzelfde jaar als populairste dj gekozen – door Hema-caissières. “Ik denk dat het mijn stem was, en ik bezigde geen vervelende taal. Met vrouwen kon ik altijd al goed opschieten.”
Als hij na het studiowerk huiswaarts keert, laat Mulder de “swingende mensen van overdag” achter zich. Wat blijft is zijn liefde voor het “machtige medium” radio, of eigenlijk voor alles wat maar iets met geluid te maken heeft. De zelfverklaarde radiogek, die overigens tevens een bovenmatige fascinatie voor treinen en trams bezit, wil dan ook meer dan plaatjes draaien en “kletsen over drank en vrouwen.”
Ook op de toekomst van Veronica heeft hij een uitgesproken visie. Als het einde van de zeezender nadert, ontstaat het plan om een publieke omroep te worden. Maar Mulder voelt er weinig voor van Veronica een gewone zuil te maken: “Dan kun je toch geen commercieel popstation meer zijn?” Zijn programma verhuist naar de nacht, wanneer geen jingles voor de omroepstichting te horen zijn. Maar de mentaliteiten botsen zodanig dat Rob Out en Bull Verweij besluiten Klaas Vaak in de zomer van 1973 een maand te schorsen.
Beide kanten achten een terugkeer in de Veronica-familie onhoudbaar. Het vierde radionet waar zijn collega’s voor pleiten vindt Mulder “waanzin”, wel wil hij helpen van Hilversum 3 een echte popzender te maken. Dat doet hij vanaf augustus 1973 bij de TROS. Daar presenteert de warme bruine radiostem jarenlang onder andere De Havermoutshow, Nachtwacht en het zeer populaire belspelletje 50 Pop of een envelop, “wat nog altijd het best beluisterde programma is ooit in Nederland het gaat om meer dan drie miljoen luisteraars”, oppert Tom trots.
Bij Veronica worden banden vol gevuld met programma’s, daardoor kan iemand niet reageren of ergens op inspelen, het is immers niet live. Wanneer Mulder bij Veronica begint zetten ze de band nog stop wanneer men zich verspreekt of een fout maakt en wordt het overnieuw ingesproken. Tom maakt hier een einde aan door zich te herstellen of er een grap over te maken en zo zijn show gewoon draaiende te houden.
Na een kortstondig uitstapje naar Cable One, Nederlands eerste satellietstation, maakt Mulder in 1991 zijn entree bij Radio 10 Gold. Als programmadirecteur haalt hij het station uit het slop: “Ik liet dj’s muziek draaien die de luisteraars wilden horen, en ik heb het gesproken woord teruggebracht.” Met Radio 10 Gold deelt hij lief en leed. In 2003 raakt de zender haar FM-frequentie kwijt. Toch weet Radio 10 Gold zich prima staande te houden, niet in de laatste plaats dankzij drijvende kracht ‘Tommy Mulder’.
Na het afsluiten van een contract met een sigarettenmerk gaat hij het hele land door met de Marlboro Discoshow, het aantal loopt al gauw op tot een 100 shows per jaar. “Zo gebeurde het ook dat ik ‘s ochtends in een discotheek in het noorden van het land zat met een bord op schoot met twee gebakken eieren, dat was dan mijn kerstontbijt.”
Als het radio-icoon in 2004 de Marconi Award ontvangt voor zijn gehele oeuvre is hij herstellende van een hersenbloeding. In de zomer van 2006 maakt de dan 59-jarige Mulder zijn rentree op Radio 10 Gold, maar eind dat jaar valt hem een grote teleurstelling ten deel. Hoewel het revalidatieproces spoedig verloopt wordt hij voor honderd procent afgekeurd en belandt in de WAO; een treurig afscheid van 35 jaar radio.
Terugdenkend aan zijn Veronica-periode koestert de man van ‘Is de koffie al bruin?’ en ‘Worden er vandaag nog spelletjes gespeeld?’ geen rancune. Mulder: “Alles wat ik kon bereiken in de radiowereld kan ik doen dankzij Veronica. Dat meen ik oprecht.
===The Story of… Tom Mulder===
Al op jeugdige leeftijd had ik besloten, dat ik later, als ik groot was bij de radio wilde werken. Maar toen was de radio nog niet leuk maar daar kwam een gedurfde verandering in met de komst van Radio Veronica waar ik eigenlijk vanaf het begin vaak naar luisterde.
Ik schreef jaren later, in 1967, een briefje naar Willem van Kooten of Joost den Draaier, werd uitgenodigd om een proefprogramma te maken, werd aangenomen en kreeg een keurige schriftelijke bevestiging. Toen ik na een paar weken verder niets hoorde, belde ik op en Willem/Joost vertelde me, dat ik nog iets te jong was en of ik over twee jaar weer terug wilde komen. Zo gezegd, zo gedaan. Op 16 mei 1969 werd mijn eerste radioprogramma bij Radio Veronica opgenomen. Een week later, op zaterdag 23 mei 1969, werd het vanaf de boot voor Scheveningen uitgezonden. Die opnamen werden gemaakt in de Veronica-studio’s in Hilversum. Ik was aangenomen door Jan van Veen en voorgesteld aan Oom Bull Verweij. Samen met zijn broer, (Oom) Jaap, zat Oom Bull in een kantoor in het Veronicapand. Hij zei: ‘Ik ben Oom Bull en wat wil je verdienen?’
Voordat we de tramrit door Amsterdam maakten, moesten we toch eerst op de foto. We zien v.l.n.r. eerste rij(de gastvrouwen zijn in het blauw gekleed) Simone, mijn vrouw, ondergetekende, Tineke (de Nooy), Ab Everaars (Museum Organisatie) Bovenste rij: Hans Wout (Museum Organisatie), Ad Bouman (ex-Radio Veronicacollega) Jeroen Soer Direkteur.
Daardoor vierde ik later bij Radio 10 (Gold) mijn 25, 30 en 35-jarig jubileum. Deze feestjes werden op verschillende heel leuke en gezellige manieren gevierd. En je raadt het al. Ook de tram, en in mindere mate de trein, waren onderdelen van deze feestjes. Want niet alleen de tram had mijn interesse maar ook de (Duitse) stoomtrein, dus de DB. In 1966 had ik nog korte tijd bij de Deutsche Bundesbahn gewerkt. Later bij mijn 25-jarig jubileum had Radio 10 Gold een twee-asser of echte Blauwe wagen geregeld waarmee we een feestelijke rit door de stad reden. Bij Station Sloterdijk stapten we tenslotte over in een speciale jubileumtrein waarmee al treinend het feestje verder werd gevierd en afgesloten en waar mijn ouders en Oom Bull aanwezig waren.
Toen ik 30 jaar lang mijn radioprogramma’s had gepresenteerd was dat opnieuw reden voor feestelijkheden. Het vond nu plaats in het sfeervolle Amstel Hotel, waar een receptie werd gegeven voor de radio-industrie en al mijn collega’s uit mijn begintijd en de tv waren aanwezig. Hoewel we met de tram van de Radio 10-studio’s aan de Vijzelgracht maar het Amstel Hotel hadden kunnen rijden, maakten we gewoon gebruik van de auto. Je ziet het al: de eenvoud vierde hoogtij. In mei 2004 was het opnieuw raak. Deze keer was de reden, dat ik 35 jaar lang tramde en treinde en radioprogramma‘s presenteerde.
Radio 10 Gold had nu geregeld, dat ik met de VSM (de Veluwse Stoomtrein Maatschappij) een stoomtreinrit kon maken, waarbij tijdens de rit ook nog werd uitgezonden op de radio. Zoals je misschien hebt gemerkt speelden de radio en het railvervoer een grote rol in mij leven. Maar ook bij andere radiomakers speelden de tram en trein zo’n speciale rol. Ik noem als voorbeeld Joop van Zijl, Erik de Zwart, Herman Emmink, Edvard Niessink, Paul van de Lugt, Lex Lammen, Kees Buurman (overleden), Wim van Putten en nog vele anderen uit de radiowereld. Die trein/radiocombinatie komt niet uitsluitend in Nederland voor maar bijvoorbeeld ook in Engeland. Je ziet het als er een radio en een trein in de buurt is, heb je echt geen last van die grote kleuters.
Bekijk hier meerdere colums van Tom Mulder
Iedereen kijkt er naar uit, de grootste hits van het moment die achter elkaar de ether in worden geslingerd. Veronica’s Top 40, de enige echte hitlijst in Nederland. Het fenomeen zorgt voor verandering op de vaderlandse radio en groeit uit tot een waar stukje Veronica-nostalgie.
Op