Veronica Story

Leuke theorie: In eerste instantie wordt
een nieuwe techniek zwaar overschat, vervolgens zwaar onderschat en
daarna krijgt men pas in de gaten hoe die techniek nu daadwerkelijk
uitpakt. Denk daar even over na. Internetradio en IPTV, anyone?

Dit
patroon heeft zich overigens al voltrokken op het Internet. De bubbel
die eind jaren ’90 ontstond klapte met donderend geraas uit elkaar, met
als gevolg dat het wereldwijde web van rekenmachines met een grote bek
(computers) nogal uit de mode raakte in het bedrijfsleven. De laatste
jaren heeft zich echter, in relatieve stilte, een revolutie voltrokken.
Steeds meer producten en diensten worden via het Internet geleverd, TPG
Post krijgt steeds minder werk en voor de belastingaangifte hoef je ook
de deur niet meer uit.

Het
grappige is dat je hetzelfde patroon inmiddels ook terugziet op het
gebied van Internetradio. De afgelopen jaren is er door verschillende
stations geïnvesteerd in online radio. Alhoewel die signalen soms
verkeerd worden geïnterpreteerd (‘Station A zet zwaar in op Internet’)
is er tegenwoordig geen enkele zichzelf respecterende zender die niet
minstens een 96Kbit/s stream in de lucht heeft. Je ziet de eerste
signalen van scepsis echter ook al ontstaan. In een interview met Arjen
Grolleman, dat recentelijk op deze site verscheen, gaf hij al aan dat
de luistercijfers wat hem betreft zwaar tegenvallen.

Dit patroon
zal zich de komende maanden tot jaren ook bij andere stations laten
zien. Het ontwikkelen van internetkanalen is deels een hype.
Radiostations stoken elkaar op. Je kunt er op rekenen dat Sky Radio
binnenkort ook met een berg themakanalen zal starten, al was het alleen
maar om niet achter te blijven bij Talpa. Ik gok dat Arrow vervolgens
zal volgen (PCM is eigenaar van Arrow en de Telegraaf Media Groep zit
diep in Sky). Michiel Bicker Caarten (BNR Nieuwsradio) riep onlangs nog
in zijn column dat de media de komende vijf jaar een revolutie
ondergaan. Convergentie is een modewoord geworden. Geen enkele zichzelf
respecterende radiobaas durft het aan om dit toverwoord niet uit te
spreken.

De daadwerkelijke luistercijfers zullen vervolgens
echter een desillusie worden voor de verantwoordelijke managers. Want
alhoewel er best redelijk via Internet geluisterd wordt, stelt het
relatief gezien nog steeds geen ruk voor. Internetkanalen zijn dwergen
vergeleken met hun ‘grote’ broers die via de kabel en de ether
uitzenden. Logisch, want is Internet portable? Nee. En wie luistert er
naar de radio via computerspeakertjes terwijl de home cinema set met
ingebouwde tuner ook je slaapproblemen kan verhelpen door Sky door zijn
speakers te laten gallen? (IK!, zei de gek).

Gevolg: een
backlash. De dames en heren beseffen zich dat ze iets té enthousiast
hebben ingezet op Internetradio en reageren door ietwat overenthousiast
op de rem te gaan staan. En vervolgens wordt Internet alsnog draadloos
en krijgen we alsnog een kleine revolutie. Alleen een paar jaartjes
later dan is verwacht. Dit heb ik al eens eerder geroepen, trouwens.
Herinnert u zich <a
href=http://www.radio.nl/2003/home/medianieuws/003.columns/default.asp?IntArticleID=90860>deze</a>
nog? Ik had toen de nodige scepsis over de techniek (heb ik overigens
nog steeds, we wachten braaf af of WiMax haar beloften waar kan gaan
maken) en ik ben ook nog wat afwachtend als het gaat om de effecten van
de ‘eindeloze ether’.

Uiteindelijk gaat die revolutie er
overigens wel komen, maar je daar maar geen zorgen over. Er komt een
moment dat Internet breedbandig draadloos wordt en dan is het hek van
de dam. Niet dat het dan allemaal direct gaat wijzigen – dat gaat
ergens tussen de vijf en tien jaar duren vanaf het moment dat Internet
mobiel is  – maar dan gaat het medialandschap wel drastisch op de
schop. Etherfrequenties blijven nog steeds vies veel geld waard, maak
je daar maar geen zorgen over. Er zal een grote behoefte blijven aan
grote publiekszenders.

Van FM zijn we de komende jaren ook nog
niet af. We zullen de komende jaren ook heel wat probeersels zien,
experimenten en andere projectjes. Sommige mensen zullen het slim
aanpakken en relatief kleinschalig gaan spelen met nieuwe technieken,
anderen negeren het volledig of zetten er te hard op in. Beide groepen
gaan miljoenen verbranden, maar de eerste groep komt er beter uit.

Waarom
het zo lang moet duren? Zowel radiostations als consumenten moeten
wennen aan de nieuwe technieken. Er moeten fatsoenlijke producten
worden ontwikkeld die aanslaan bij een relatief groot publiek. Het is
een utopie om te denken dat het eerste de beste hersenspinseltje gelijk
een doorslaand succes wordt. Door vallen en opstaan moeten radiozenders
leren om te gaan met de mogelijkheden. En de luisteraars moeten dat ook
leren. Daarnaast zijn sommige mensen nu eenmaal iets minder
ontvankelijk voor iets nieuws dan anderen.

Kortom: de hype
rondom Internetradio is snel afgelopen. Daarna zal het een tijd lang
rustig blijven om vervolgens in stilte alsnog toe te slaan. En IPTV
gaat hetzelfde doormaken. De eerste generatie zal slechts in beperkte
mate aanslaan totdat KPN, Wanadoo, Tele2 en Tiscali op termijn
doorkrijgen hoe ze het wel moeten doen. Tegen die tijd zijn we ook
verlost van ADSL2+ (vervangen door een draadloos netwerk of een
bekabelde oplossing met glasvezelsnelheden) waardoor nagenoeg ieder
nadeel van de techniek verdwenen is. In de tussentijd zal IPTV echter
ook door verschillende mensen voor dood worden verklaard.

Kortom:
heb geduld, het komt allemaal wel. Het hedendaagse modewoord
convergentie is binnenkort uit de mode, maar het concept erachter gaat
doorbreken. Maar nu nog even niet. Zullen we hier over vijf jaar nog
eens een boompje over opzetten?