Veronica Story

Waarom niet dan? Nou, even een kleine uitleg hoe het allemaal werkt. Een standaard FM-signaal zend uit op een bepaalde frequentie, zeg 100.0 FM. Het signaal zelf zit natuurlijk niet precies op 100.0 FM, maar je kunt het signaal ontvangen van 99.8 tot 100.2 FM als je dicht in de buurt zit van de zender in kwestie. In dit gebied (99.8 – 100.2) kun je daardoor dus ook per definitie geen ander radiostation kwijt omdat dat storing zal veroorzaken. Mede om deze reden zijn veel zendvergunningen in bijvoorbeeld de States dermate dat een radiostation officieel toestemming heeft om gebruik te maken van de toegewezen frequentie plus / min een bepaalde extra bandbreedte rondom het ethersignaal. IBOC maakt hiervan handig gebruik door een digitaal signaal pal naast het bestaande analoge signaal te parkeren. En dat ‘pal naast’ moet je letterlijk nemen; het analoge signaal wordt op 100.0 uitgezonden, het digitale signaal vervolgens op 99.9 en 100.1. Hiermee wordt het bestaande analoge signaal dus breder gemaakt.

In veel landen kan dat uitstekend. Maar in landen waar men gebruik maakt van de Near Single Frequentie Network techniek kun je dergelijke grapjes vergeten. De NSFN techniek maakt het mogelijk om hetzelfde radiostation om dezelfde frequentie, of een frequentie daar vlak in de buurt, uit te zenden via meerdere zendmasten. In Nederland maken we hier fors gebruik kan; Het volledige ethernetwerk van stations als Radio 538, Sky Radio, Q-Music en Radio Veronica is hier op gebaseerd. Zonder deze techniek zou het niet mogelijk zijn om Sky Radio in Midden-Nederland op de 101.2 en in Noord-Nederland op de 101.0 uit te zenden. Beide zenders zouden namelijk op elkaar storen. Door wat technische foefjes weten ze dat echter te voorkomen.

Door deze truc is de FM-band stukken efficiënter gemaakt en hebben we in Nederland lekker veel commerciële zenders in Nederland. Echter, IBOC is hierdoor niet mogelijk. Het feit dat het signaal breder wordt, voorkomt namelijk dat de NSFN trucs kunnen worden toegepast, waardoor de eerder genoemde 101.0 en 101.2 wel op elkaar zullen gaan storen. En dat is natuurlijk niet de bedoeling! Daarmee zou je de situatie krijgen dat de hele FM-band in Nederland één grote stoorsoep wordt, tenzij er een bak FM-frequenties uitgezet zou worden. En dat zal niet zo snel gebeuren (en dan omschrijf ik het nog voorzichtig).

Afgezien van dit probleem is er overigens nog niets wat mij opvalt aan dit hele verhaal; veel mensen leven in de veronderstelling dat de geluidskwaliteit van uitzendingen er op vooruit zal gaan als we overschakelen naar digitale radio. Niets is minder waar. De ervaring leert dat de kwaliteit er eerder op achteruit gaat. Alhoewel IBOC, dat gebruik maakt van de meest efficiënte audiocodecs die we kennen, daarmee theoretisch andere uitzendsystemen compleet kan laten staan en zelfs Dolby Surround signalen kan leveren, is de praktijk meestal wat anders. De meeste radiostations schroeven namelijk de audiokwaliteit van hun signaal terug om meer radiostations in de beschikbare ruimte te kunnen proppen. Dat gebeurt in Engeland (DAB) en Nederland (DAB) nu al veelvuldig. Een extra radiostation betekent immers in de praktijk meestal extra reclame inkomsten, waardoor je meer geld kunt verdienen met je etherfrequentie. En ach, een lagere bitrate, dat hoort de gemiddelde consument toch niet? Gevolg is dat je zou kunnen stellen dat is sommige landen de geluidskwaliteit van bijvoorbeeld DAB lager ligt dan FM.

Ook qua digitale TV is dit een veelvoorkomend fenomeen. Slechter beeld, meer zenders, meer inkomsten. En de kijker zich maar afvragen hoe het komt dat hij de bal bij een foebelwedstrijd amper nog kan volgen en waarom die plaat van Fatboy Slim toch zo k*t klinkt op zijn favoriete radiozender. Geld is het eerste antwoord op die vraag; het tweede antwoord is: zo lang de consument blijft denken dat digitaal per definitie beter is dan analoog, gaan ze ook niet zeuren over de kwaliteit van de uitzendingen. En zullen ze al helemaal niet met hun voeten stemmen.