Will Wil Wel : Je stinkt naar vis

MAANDAG: “Goedemorgen mijnheer”, zegt een jongeman, die mij uit bed heeft gebeld. Hij staat met een smile in de deuropening en wacht netjes tot ik onder de mensen ben.
“Jij dacht zeker ook, de ochtendstond heeft goud in de mond”, mompel ik na de toegestane bedenktijd.
“Het is al kwart over acht”, antwoordt de jongeling.
“Hoe laat ben jij naar bed gegaan?”, vraag ik
“Elf uur mijnheer.”
“En om een uurtje of zeven standje zeker onder de douche?”
“Nee, half acht mijnheer.”
“Weetje wat het probleem is”, zeg ik terwijl ik hem recht in de ogen kijk. “Ik ging er veel later in wegens drukke werkzaamheden en daarom kom ik er ook veel later uit, wegens geen werkzaamheden ”
“Oh”, zegt hij, “ik heb u dus uit bed gebeld?”
“Precies”, antwoord ik. “Maar wat kan ik voor je doen. .?”
“Heeft u vakantiewerk voor me?”
“Heb je een rijbewijs?”
“Nee, ik ben bijna achttien en ik wil geld verdienen voor een brommer.”
“Houd je van tuinieren?”
“Thuis niet, maar bij een ander wel”
“Je kunt over een uur aan de slag.”
“Wat moet ik doen ?”, vraagt de jongeman, terwijl hij een bloknootie uit zijn zak haalt
“De tuin een beetje in orde maken”, zeg ik “Wat gaat dat kosten?”
“Dan zou ik even moeten kijken wat er precies moet gebeuren”, antwoordt mijn nieuwe werknemer.
Even later, als we door de tuin zijn gelopen, maakt hij een korte berekening en zegt: “Ik denk dat u met vijftig gulden klaar bent, mijnheer. Tenzij ik iets tegenkom wat ik nu niet heb gezien.”
“Akkoord”, roep ik “En mag ik je wat vragen?”
“Natuurlijk”, antwoordt hij
“Is jouw vader misschien aannemer?”
Hij kijkt mij even verbaasd aan en zegt dan: “Ja, hoe weel u dat?”
“Laat maar”, mompel ik “Tot over een uur en succes als je later de zaak van je vader overneemt”

WOENSDAG: Mijn programma kwam weer live vanaf de kar. Artiesten lopen het podium op en af, zingen hun liedje, krijgen een bloemetje, een pak consumptiebonnen en een warme hand voor bewezen diensten Af en toe moet je artiesten interviewen, want ik ga er maar van uit dat ze geen tweehonderd kilometer rijden om een liedje te zingen. Nou hebben de meeste zangers en zangeressen niet zoveel te vertellen Hier en daar wil er nog wel eens een jonge hond geboren worden of is het fietsje van de jongste dochter gestolen, maar dan houdt het op. Vandaag had ik een diepte-interview met Barbarella, de drie dames die ooit het openingslied van de Pin-Up Club zongen. Ze hebben een tweede plaatje gemaakt en volgens mijn moeder klinkt dat ook wel aardig. Terwijl ik met een van de dames stond te praten, tikte een ander mij op de schouder en zei: “Mag ik ook even wat zeggen?” Toen ze bleef aandringen draaide ik mij om en duwde de microfoon onder haar kokette neusje. “Ga je gang”, zei ik.

“Je stinkt naar vis”, riep ze.

Mijn hersenen begonnen op volle kracht te werken en ik had bijna een zeer vervelende opmerking gemaakt maar ik hield me in, want voor je het weet staat zo’n wereldster te huilen. “Zeeland… visschotel gegeten”, stamelde ik en aangeslagen liep ik de bühne af. Met vlugzout werd ik bij gebracht door producer Jan de Hoop en ik was blij dat ik de rest van het programma nog naar behoren kon presenteren. Na afloop van de uitzending werd ik ter verantwoording geroepen bij de hoogste instantie en ik heb moeten beloven dat ik tijdens de uitzending nooit meer van een visschotel mag snoepen en indien zulks wel geschiedt, ik onmiddellijk de tanden moet poetsen, dan wel de mond met daartoe in de handel gebracht mondwater dien te spoelen. Om dergelijk incidenten te voorkomen krijgt iedere presentator van het bedrijf een setje met artikelen die het onaangenaam geuren uit mond en oksels rigoureus de kop indrukken. Trouwens een bijzonder fris plaatje, die nieuwe van Barbarella.

DONDERDAG: De jongeman die bij mij in de tuin werkte, heeft inmiddels de rekening gestuurd. De post ‘onvoorzien’ is wat aan de hoge kant maar dat komt omdat hij een mierennest heeft gevonden en de beestjes meteen met harde hand heeft uitgeroeid. Hij is er zolang mee bezig geweest dat ik het sterke vermoeden heb dat hij de mieren één voor één heeft begraven.

Rij en vis voorzichtig, denk aan mij

Apr 17, 2009 | Will Wil Wel | Leave A Comment »

Will Wil Wel Kerst

Niemand weet hoe het ooit is begonnen, maar met de kerstdagen hadden we op Veronica hele speciale uitzendingen. De ene keer was het een hoorspel, dat dan bijna twee dagen duurde en waarbij in elk uur de kreet terugkwam. Het sneeuwt nog steeds in Peyton Place, ingesproken door Henk van Dorp die in zijn programma: Er zit een olifant in de tram, wekelijks bewees dat hij een meester was in superflauwekul die maar weinigen begrepen, maar waar je soms wel om kon lachen. Ik kan me ook nog een kerstfeest herinneren waarbij de Leo-fanfare uit Hilversum, waar mijn vader al jaren een trouw en toegewijd lid van was, de hoofdrol vervulde. Zij begonnen ieder uur van onze kerstuitzending met een stukje van Stille nacht heilige nacht, dat we hadden opgenomen tijdens een repetitie. De eerste uren niet te pruimen, maar in de late avond klonk het heel aannemelijk. Helaas zaten toen alle leden van de fanfare, hun familieleden en bekenden al zwaar te tafelen in diverse restaurants, zodat ze het eindresultaat nooit hebben gehoord… Ze hebben het mijn vader heel kwalijk genomen dat hij zijn eigen fanfare zo te kakke heeft laten zetten bij dat schorem van Veronica en pa heeft nog drie weken zijn klarinetpartijen geblazen, is toen verbannen naar de grote trom en mocht uiteindelijk alleen nog de stoelen klaarzetten in het repetitielokaal en koffie schenken in de pauze. De uitzendingen die Adje voor hem op cassettebandjes had gezet heeft hij nooit aangeraakt.

Een andere kerstuitzending die volgens kenners historisch is geweest, werd opgenomen in een schaapskooi op de boerderij van Oom Bull. Iemand was op het idee gekomen dat een echte kerstuitzending alleen maar gemaakt kon worden als je de omstandigheden, van de nacht dat Jesus werd geboren, zelf beleeft… Dus koud in een stal, schapen, een os, een ezel, een timmerman, een lieve dame en een pas geboren kind… Rob Out zag het wel zitten, maar schrapte om te beginnen de timmerman, de lieve vrouw en de baby. Hij belde met een kinderboerderij voor de os en de ezel en liet ons via een memo weten dat we het met de stal van Oom Bull en zijn schapen moesten doen omdat het budget het niet toeliet de andere dieren aan te voeren. Het was die nacht echt koud, de schapen deden hun behoefte op/of in de buurt van de mengtafel. Oom Bull vroeg ons regelmatig om even bij hem in de keuken te komen waar hij puike rumthee serveerde en toen ik uiteindelijk ’s morgens vroeg moe maar voldaan naar huis reed had ik een heel mooi en goed kerstgevoel, dat de volgende morgen veranderde in zware hoofdpijn!

“Zouden de mensen zo rond de kerstdagen nou wel lief voor elkaar zijn?” vroeg ik aan Adje toen we terug reden van een drive in show.

“Natuurlijk”, zei hij. “Als de kerstlichtje gaan branden weet je niet wat er gebeurd.”

Twee weken later zat ik met Ad en Sytse Gardenier in een Volkswagentje. We stonden voor de oprijlaan van een grote villa en daar belde Daniel Kleijsing, die bij ons op de afdeling sport werkte, aan.

We hadden hem volgeplakt met elektronica zoals zenders en van die hele grote microfoons, want de kleine speldenknopjes die ze tegenwoordig gebruiken moesten nog worden uitgevonden. Daniel, gekleed in een veel te grote jas om de apparatuur te verbergen, moest aan de mensen bij wie hij aanbelde vragen of ze misschien een boterham voor hem hadden want hij had het koud, geen huis en de hele dag niet gegeten.

Ik had verwacht dat iedereen de deur voor zijn neus zou dicht knallen, maar dat liep heel anders af. Terwijl wij in de koude auto zaten te vernikkelen omdat we de motor niet konden laten draaien voor de verwarming, zat Daniel in de warme keukens en werd volgepropt met lekkernijen. Via zijn zender en microfoon hoorden wij alles en Daniel had er de grootste lol in ons op de hoogte te houden van alles dat hem werd voorgeschoteld terwijl bij ons de ijsbloemen op de borst stonden. Uiteindelijk werd hij maar twee keer weggestuurd en zat hij op het eind van de avond met lange tanden bij die lieve mensen te eten want vol is vol. Het werd een geweldige uitzending en uiteindelijk is daar later het programma Fop Out door ontstaan.

Kerst bij Veronica. Het was altijd iets bijzonders. Ruim een week voor de 25^ste december waren de programma’s klaar en hadden we met zijn allen een kerstdiner in de studio’s. Toespraken, extra salaris, kerstpakket en naar huis.

Een week later moest je dan nog een keer kerst vieren, maar dat haalde het niet bij die de te vroege versie. Ik heb ooit een verzoek ingediend bij de Paus of hij Kerst naar 18 en 19 december zou willen verplaatsen… Nooit antwoord op gekregen en dat is eigenlijk logisch want de Paus heeft nooit bij Veronica gewerkt.

Rij en feest voorzichtig denk aan mij Will

Dec 11, 2008 | Will Wil Wel | Leave A Comment »

Will Luikinga

De mooiste periode? Dat blijft voor Will Luikinga toch het begin, als hij in 1969 het piratenteam komt versterken. Hij herinnert zich de eerste keer dat hij het schip ziet: “Wat een klein rotbootje, dacht ik, en de studio was een kippenhok.” Maar het kleine clubje had juist zijn charme. “We waren met een paar dj’s, wat meiden van discotheken, een paar op reclame, en de matrozen natuurlijk. Dat is echt het Veronica voor mij. Later, als ik met wat oudere jongens van het schip in de kantine zat, liep er opeens honderd man met een bordje. Geen idee wie het allemaal waren.”

Luikinga leert Rob Out kennen bij het blad Muziek Parade, waarvan hij redacteur is. Out werkte bij een theaterbureau in hetzelfde gebouw. “Een beetje lachen na het werk, je kent het wel. Rob werkte toen al bij Veronica op de Zeedijk, dus ik kwam wel eens in de studio.” Met zijn bandje, Roeck Williams and the Fighting Cats, treedt Luikinga op tijdens de drive-in show. Je hebt een mooie donkere stem, zegt Out op een gegeven moment; geknipt voor de nachtuitzending. Dus stuurt hij Luikinga naar de studio om een paar plaatjes aan te kondigen. “Volgens mij ging dat heel slecht”, herinnert deze zich, maar een week later heeft hij een nachtprogramma.

Tegelijkertijd dient zich een grote kans aan: de instrumentele band Exception wil Luikinga als saxofonist. “Die jongens verdienden vreselijk veel geld, per maand wel drieduizend gulden. Ze waren heel beroemd in Europa, en ik verdiende 250 gulden bij Veronica”, vertelt hij. Achteraf is Luikinga blij dat hij voor Veronica gekozen heeft: “Weet jij nog hoe de saxofonist van Exception heette?”

Aanvankelijk gebruikt Luikinga de schuilnaam Will Weyman. “Dat was niet mijn schuld”, zegt hij snel: “dat had de secretaresse van Rob Out bedacht. Iedereen had een schuilnaam, dus ik moest er ook een. Ik vond het flauwekul.” Dan komt hij met het programma Will wil wel. Even heeft de diskjockey getwijfeld: is dat niet te ordinair? “Maar vanaf toen heette ik gewoon Will Luikinga.”

In de tijd van de grote quizzen zorgt Will wil wel met Harry de gokautomaat voor enige relativering. “Ik maakte van de quiz iets belachelijks. Dat zit eigenlijk in alles wat ik doe: je moet zelf maar uitzoeken of ik serieus ben of dat ik het als grap bedoel.” Niet alle luisteraars hadden dit even goed door. Zo liet Luikinga mensen eens vier autobanden brengen. “Alles deden ze. Ik beloofde in mijn programma eens een prijs aan de eerste die morgen met een koe op het Leidseplein zou staan. De volgende dag stonden er dus twee koeien.”

Die truc probeerde hij ook eens tijdens een radioshow op de huishoudbeurs. De eerste die hier komt met een koe, zou tien muntjes krijgen om te spelen op Harry. Een verontruste directeur liet Luikinga voor het programma begon even langskomen op zijn kantoor. “Die man zat met z’n rug naar het raam. Ik zat tegenover hem en keek zo uit op de binnenplaats van de RAI. Nee meneer, die mensen zijn toch niet gek, stelde ik hem gerust. Op dat moment zie ik een veewagen het terrein oprijden. Er komt een man uit met een stok en een koe. Snel kwam iemand die koe er weer injagen en de auto reed weg. Die directeur zal wel gedacht hebben, wat zit die kerel te lullen. Hij heeft niks doorgehad.”

Het spel met de fruitautomaat is bij toeval ontstaan. ‘Harry’ is afkomstig uit een Engelse kroeg. Toen de penny eruit ging, waren deze gokkasten voor weinig geld te koop. “Je kon ze laten ombouwen voor guldens, dus ik had er één gekocht. Hij werd bezorgd in de studio. Voor de gein gooide ik er een muntje in. De creativiteit begon bij Veronica vaak op de gang, of op de trap.” Luikinga had het apparaat gemanipuleerd, zodat er elke drie keer wat uitkwam. Harry van Doorn, de minister waarnaar de fruitautomaat is vernoemd, was overigens de peetoom van Luikinga’s vrouw. “Ik heb hem dus nog eens beloofd dat ik goed voor haar zou zorgen. Daarna is het een beetje uit de hand gelopen…”

Tegenwoordig staat de gokkast in het Omroepmuseum. Toen hij bij Radio 192 werkte heeft Luikinga Harry nog eens van stal gehaald: “Ik moest allemaal papieren tekenen, dat ik hem heelhuids zou terugbezorgen. Die man zei heel trots: ik heb hem helemaal gerepareerd! Maar zonder die ratels heb je er voor de radio niks meer aan.”

Ondanks hun grote populariteit hadden de Radio Veronica dj’s helemaal niet in de gaten hoe beroemd ze waren. “Joh, je ging gewoon lekker je programma maken.” Luikinga herinnert zich de actie ‘Veronica blijft… als u dat wilt’. “Hebben we op een middag aan boord bedacht. Toen we aan land kwamen bleek opeens heel Nederland op z’n kop te staan. Op het schip was er natuurlijk geen contact met de buitenwereld. Alleen in geval van nood mochten we Scheveningen bellen.”

Mensen herkenden de Veronica diskjockeys bovendien vooral van stem. Dat leverde wel eens problemen op. Luikinga herinnert zich een drive-in show in een grote feesttent op een kermis. Tom Mulder en hij melden zich bij de organisatie, maar krijgen te horen dat ‘iedereen wel kan zeggen dat ‘ie van Veronica is’ en ze komen er niet in. Ondertussen loopt de zaal vol, het begint al aardig te loeien, en de technici draaien de plaatjes. “Stonden wij lekker ergens een biertje te drinken, komt die man er weer aan. Had ‘ie ons toch wel nodig.” Andersom gebeurde het ook dat mensen probeerden gratis binnen te komen. “Dan kwam er iemand naar ons toe: Deze man zegt dat ‘ie Lex Harding is.”

Onherroepelijk naderde dan toch het einde van de zeezender. Emotioneel? Voor Luikinga niet echt. “Je was erop voorbereid”, vertelt hij, “er was al zoveel emotie geweest het jaar ervoor. 18 April heb ik op het Malieveld gepresenteerd, ontzettend leuk vond ik dat.” De laatste uren maakt hij niet aan boord mee, maar in de studio. “Het laatste uur kwam er een bommelding en zaten we uiteindelijk in de tuin van het Laapersveld bij een autoradio naar dat laatste gedeelte van Radio Veronica te luisteren.”

Ook aan Veronica’s publieke omroepperiode bewaart Will warme herinneringen, met name aan de zomertours langs de Nederlandse campings. “We begonnen met een klein uitklapbaar karretje. De laatste jaren gingen we met een grote crew en zo’n megatruck op pad, met artiesten als Albert West, Bartje Boos en Nico Haak. Iedereen bleef overnachten; dolle pret.”

Luikinga is één van de weinige dj’s die voor de VOO ook televisie gaat maken. “Ik moest natuurlijk weer een quiz doen. Tijdens het monteren zagen we dat de opnames verschrikkelijk waren. Het kon echt niet.” Hij besluit het maar eerlijk aan Rob Out te vertellen. Die avond neemt Luikinga plaats voor de camera, zegt dat hij een quiz heeft gemaakt, maar dat die te slecht is om uit te zenden: volgende keer beter. Veronica had altijd een noodgreep als er iets mislukte; dan werd er gewoon een popconcert uitgezonden. “Dat was helemaal niet normaal in Hilversum!”

“Op een gegeven moment kreeg je nachtfilms in het weekend. Elke omroep moest die na z’n normale programmering aan- en afkondigen. Out wilde dat we dat allemaal probeerden, en als je het aardig deed moest je het maar blijven doen. Ik vond dat helemaal niks. Dus toen ik in dat hokje zat en het rode lampje ging branden, deed ik helemaal niets. De regisseur begon wild te gesticuleren. Na een minuut of twee zei ik: ‘Mij hoor je niet vanavond’. De volgende dag moest ik bij Out komen. Eruit, zei hij. Ach, hij heeft me wel tien keer ontslagen.”

In 1975 schrijft Luikinga het winnende liedje voor het Eurovisiesongfestival, Ding-a-dong. “Dat was lachen”, vertelt hij. “We stonden zo ver voor dat het allang zeker was dat we gingen winnen, maar het duurde heel lang voor ik het besefte.” Tegenwoordig vindt Luikinga het festival niet zo leuk meer. “Het was de laatste Elfstedentocht. Ik vind dat ze gewoon met klompen aan de vogeltjesdans moeten doen.” Dat het ook een kwestie van geluk is erkent Luikinga wel: “Een liedje dat ik later schreef was tien keer zo goed en dat kreeg nul punten.”

Vaste prik op zondagavond was bijna dertig jaar het schrijven van de column voor het Veronica Magazine. Waar haalt Luikinga zijn inspiratie vandaan? “Mensen zeggen altijd: wat beleef je veel, ik beleef nooit wat. Dat is onzin. Iedereen maakt dingen mee, maar pas als je een column schrijft ga je het als onderwerp zien.”

Diskjockey, televisiemaker, muzikant, columnist… Hoe ziet Luikinga zichzelf eigenlijk? “Ik ben waar ik op dat moment mee bezig ben. Ik heb ook periodes dat ik me het lazarus loop te filmen en dagen achter de pc zit te knippen en te plakken. Dan sta ik op het punt om een hele dure camera aan te schaffen en opeens is het afgelopen. Dan ken ik het kunstje.”

Hoewel hij met het Veronica van nu niet meer zoveel heeft, blijft het Veronicagevoel Luikinga zijn hele leven bij: “Je voelt je toch een beetje verbonden met elkaar. Als ik mensen van vroeger tegenkom hebben we het meteen weer heel gezellig. Maar dan hebben we het eigenlijk nooit over meer Veronica.” Volgens Luikinga gaat het dan ook meer over een periode dan over het station: “Wij waren flowerpower, vrijgevochten idioten allemaal. Een heel andere cultuur dan nu. Veronica paste precies in die tijdgeest. Dat mensen je en jij zeiden, dat was helemaal nieuw. Ik kon ook gewoon zeggen dat ik de avond ervoor nogal was doorgezakt en hoofdpijn had, en het kalm aan deed vandaag.”

Op die vrijgevochtenheid komt Luikinga even later terug. “Er werd gewoon hard gewerkt. Je kon doen wat je wilde, als het programma maar op tijd af was. Het was niet zo’n losgeslagen zooi als iedereen denkt.” Uiteindelijk ging het erom dat je jezelf was, besluit hij. Het duurde wel een jaar voordat hij dat kon. “In het begin schreef ik m’n teksten van tevoren en die las ik dan op. Maar dat was helemaal niet de bedoeling. Als je niet jezelf bent val je onherroepelijk door de mand, en dat geldt voor het hele leven. Dat heb ik geleerd bij Veronica.”

Jun 29, 2008 | Story, Will Wil Wel | Leave A Comment »

Zero Base is mislukt

Na ruim tien jaar wachten, vele wetsvoorstellen, protesten en gerechtelijke uitspraken werden er in 2003 negen kavels verdeeld onder de noemer ‘Zero Base’. Op 26 mei kregen de zenders te horen of ze semi-landelijk mochten uitzenden via de ether. De overheid dacht flink te kunnen cashen door ruim 300 miljoen euro binnen te slepen. Helaas zijn de gevolgen van die inhaligheid desastreus gebleken. De meeste stations zijn noodlijdend en ook de staat zelf krijgt de rekening gepresteerd.

Op 1 juni 2003 werd Zero Base van kracht. RTL Nederland kreeg twee kavels toebedeeld: één voor Yorin FM en één voor RTL FM. Sky Radio kreeg er één voor zichzelf en één voor een nieuw radiostation dat oudere muziek moest draaien. Door deze beslissing werd Radio 10 FM van de FM geknikkerd, terwijl er jarenlang gebouwd was aan deze zender. In zes dagen tijd moesten er nieuwe stations uit de grond worden gestampt. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat Sky heeft geprobeerd om 10 FM over te nemen, maar dat ketste na een aantal dagen af met een knetterende ruzie tussen De Zwart en Lathouwers.

Er was dus op 1 juni geluid te horen op RTL FM en Radio 103 (de zender die tegenwoordig als Radio Veronica door het leven gaat), maar achter de schermen moesten operaties uitgevoerd worden waar je normaal gesproken ruim de tijd voor neemt. Denk aan het aantrekken van een dj-ploeg, het creëren van zenderondersteunende afdelingen zoals sales en redactie en het uitstippelen van een format. Het is uiteindelijk ook wel gebleken dat het snel opbouwen van stations niet lukt, want Sky Radio begon pas een paar maanden later met Radio Veronica en RTL heeft RTL FM meermaals omgebouwd voordat de juiste koers was gevonden. De licenties moesten echter wel betaald worden.

Cash machine
De verdeling bestond uit drie componenten: het businessplan, een programmatische toets en een financieel bod. Door die laatste component lokte de overheid extreme biedingen uit. Noordzee FM was koploper door 80 miljoen euro te bieden, wat neerkomt op 10 miljoen per jaar. Sky Radio en Radio 538 boden wat minder, maar nog steeds praten we over tientallen miljoenen. Hierdoor zijn meerdere stations over de kop gegaan, kijk maar eens naar de overnamegolf eind vorig jaar en begin dit jaar. De situatie is nu zo dat de meeste stations zulke zware lasten hebben, dat het schier onmogelijk is om winst te maken. Op dit moment zijn alleen Radio 538, Sky Radio en BNR Nieuwsradio in staat om zwarte cijfers te presenteren. Yorin FM en RTL FM leden samen in 2004 een verlies van 15 miljoen, dus het mag geen wonder heten dat eigenaar RTL van ze af wilde.

De financiële zorgen zijn niet alleen funest voor de boekhouding, maar ook voor de innovatie. Vrijwel geen enkel station wil nieuwe dingen doen, zoals het opzetten van internetradio, het aanbieden van podcasts en het uitzenden via DAB. Dat is logisch, want in acht jaar tijd moet er winst gemaakt worden. Het is ook slecht voor de ontwikkeling van DJ’s. Jonge jocks als Wim van Helden van Q-music krijgen tijdslots toegewezen waarop ze vrijwel niets mogen zeggen. Alleen bij 3FM is er enigszins de ruimte om wat te doen met je talent, maar bij de commerciële zenders zit je in zo’n strak keurslijf dat het vrijwel onmogelijk is om beter te worden. Pas als je eenmaal op drive-time zit, krijg je wat meer vrijheden. Het gevolg is dat er nu een generatie DJ’s ontstaat die bijna allemaal niet geschikt zijn om een goede ochtend- of middagshow te maken. Natuurlijk zijn er uitzonderingen zoals Giel Beelen, Timur Perlin en Dennis Ruyer, maar voor de meeste anderen zal het moeilijk worden.

Eindelijk iets anders op je radio
De staat wilde onderscheidende stations, gezien het aantal geclausuleerde kavels. Gewerkt heeft het niet, want hoewel elke zender zichzelf anders vindt dan de rest, is dat natuurlijk onzin. Voor de gemiddelde luisteraar is het verschil tussen Q-music, Radio 538 en SLAM!FM marginaal. De één heeft een wat jonger profiel dan de ander, maar in principe vissen ze allemaal in dezelfde vijver. Tel daar nog eens bij op dat ook de overheidszenders Radio 2 en 3FM in het vaarwater van de commerciëlen zitten.

De programmatische toets is ook niet goed verlopen. 100%NL en ID&T Radio (tegenwoordig SLAM!FM) hebben formats ingestuurd die totaal onrealistisch zijn. SLAM!FM is slim geweest, want doordat enkele ambtenaren hebben zitten slapen, heeft de zender het voor elkaar gekregen om de regels te kunnen ontwijken. Na veel rompslomp mag het non-stop hits uit de top 40 draaien op een kavel dat daar absoluut niet voor was bedoeld. In de regels staat dat maximaal 7,5% van de zendtijd gevuld mag worden met hits. De rechter heeft bepaald dat de eigen bewerkingen van een nummer niet mogen, maar dat ‘edits’ van de platenmaatschappijen (zoals de welbekende radio-edit) wel gedraaid mogen worden als niet-hit. Het gevolg is dat ook Madonna en andere platen uit de Top 40 gewoon op SLAM!FM te horen zijn.

Met Radio.NL-collega Jasper heb ik daarover gechat en toen ik uitlegde hoe de overheid wilde dat de regels geïnterpreteerd zouden worden, merkte hij op dat je dan een onbeluisterbaar station zou krijgen. Dat is ook wel gebleken, want ID&T Radio volgde de regels, maar behaalde slechts een half procent marktaandeel. Ondertussen verdween er wel twee miljoen euro. Een andere interessante uitspraak van de rechter is dat geklets van een DJ niet telt als spraak wanneer er muziek onder wordt gezet. Op SLAM!FM mag 5% van de tijd gepraat worden. Uit de uitspraak van de rechter concludeerde Jasper dat SLAM!FM dus gewoon talkradio zou kunnen worden.

100% Blunder
De laatste blunder is die rond RTL FM en 100%NL geweest. Kavel A9 was bedoeld voor zenders met voornamelijk Nederlandstalige muziek. RTL FM bood 35 procent van deze muziek, 100%NL 70 procent. Toch zit daar volgens de staat geen duidelijk verschil tussen. Inmiddels weten we dat deze stelling keihard onderuit is gehaald waardoor RTL FM plaats heeft moeten maken voor 100%NL. Zoals ik al zei is het onrealistisch dat 100%NL winst gaat maken, omdat het veel teveel Nederlandstalige muziek moet draaien. Toch was het argument van de overheid om 100%NL onderuit te trappen het geboden percentage, niet het businessplan. Het heeft de overheid veel gezichtsverlies opgeleverd, maar niet alleen dat. RTL zal over een aantal maanden ongetwijfeld een forse schadevergoeding van enkele tientallen miljoenen eisen. Het is volledig terecht als RTL dat geld krijgt, want het heeft vele onkosten gemaakt om na een aantal jaar winst te maken. Dat gaat nu niet door en dat kost geld.

Je zou verwachten dat de overheid na zoveel jaren werk met een goede oplossing zou komen, maar niets is minder waar. De meeste stations lijken op elkaar, van vooruitstrevendheid is geen sprake en de financiële problemen zijn enorm. De overheid dacht even flink te kunnen cashen, maar doordat het straks een schadevergoeding moet betalen aan RTL, raakt het ook heel veel geld kwijt. De conclusie van dit alles is dat Zero Base een complete ramp is gebleken voor iedereen.

Apr 25, 2006 | Nieuws | Leave A Comment »

In Memoriam : DAB

Het Agentschap Telecom heeft onlangs DAB (Digital Audio Broadcasting) de definitieve nekslag verkocht. De techniek is onder de huidige randvoorwaarden totaal kansloos. Er is veel te weinig ruimte beschikbaar voor DAB; onder de huidige omstandigheden is het mogelijk dat zelfs de bestaande radiozenders niet allemaal geaccommodeerd kunnen worden in DAB-muxen. De techniek kan derhalve als definitief dood worden beschouwd.

De details: niet al te lang geleden kwam er een juichend persbericht van de afdeling persoplichting van het Agentschap Telecom. De inhoud was grofweg: ruim baan voor de digitale ether! Tijdens de recente onderhandelingsronde over frequentieruimte (dat wordt uiteraard internationaal gedaan) heeft de Staat namelijk wat frequentieruimte losgeluld. Zo willen ze ons tenminste doen geloven.

Er zijn zeven frequentieblokken (allotments, zoals het officeel heet), gereserveerd voor DVB-T en drie voor DAB. Zodadelijk kom ik terug op de DAB-allotments, maar eerst even de DVB-T-allotments: er komen op termijn zeven allotments beschikbaar voor digitale ethertelevisie, waar KPN uiteraard dankbaar voor zal zijn. Per allotment kun je zeg vijf a zes TV-zenders kwijt, wat dus betekent dat er 35 tot 42 TV-zenders digitaal via de ether uit kunnen gaan zenden. Dat is goed nieuws voor KPN, dat momenteel enorm moet proppen op haar bestaande multiplexen om een aanbod te kunnen bieden wat concurrerend is met de (analoge) kabel. De extra ruimte zal daar met enthousiasme ontvangen worden. Niet dat het verder uitmaakt - digitale ethertelevisie zal op termijn van de kaart geblazen worden, ondanks de marketingkracht die KPN in kan zetten - maar goed, het is leuk voor ze.

Daarnaast zijn er drie DAB-allotments. Laat je daar niet door verblijden, want deze allotments zijn (overigens net zoals bij DVB-T) niet aanvullend op de huidige allotments. De adder onder het gras is dus dat er eigenlijk geen nieuwe allotments bij zijn gekomen; van alle bestaande allotments was al nagenoeg bekend dat Nederland ze zou krijgen.

Van de drie allotments is er al één (kanaal 12c) in gebruik door de Publieke Omroep, waardoor er nog twee overblijven. Allotment nummer drie bestaat uit een samenraapsel van regionele frequenties. Daarmee is dit pakket uitermate geschikt voor de regionale publieke omroepen, die dus een fors deel van deze allotments op zullen eisen. Dan blijft er één allotment over voor commercieel gebruik (mits Holle Bolle Gijs nóg meer frequentieruimte wil hebben). Dat is diep triest, aangezien één allotment één multiplex kan bevatten; een multiplex kan zeg zes tot tien radiozenders aan. Als je tien radiozenders in een mux propt, is de geluidskwaliteit zó slecht dat FM aantoonbaar veel beter klinkt (en ja, ik heb hier nog ergens een onderzoek liggen waaruit dat blijkt).

Dit betekent dat er in het geval van goede geluidskwaliteit maximaal tien commerciële zenders landelijk de ether in kunnen (zes op het landelijke allotment en vier op de regionale allotments). Ga je voor waardeloze geluidskwaliteit, dan kom je uit op achttien radiozenders. Die overigens allemaal zonder luisteraars zitten, want consumenten trappen hier niet in.

Er zit echter nóg een adder onder het gras. Twee van de drie allotments zijn per direct beschikbaar, aldus de tekstuele promotie die het AT ons biedt. Wie verder kijkt ziet echter dat dit bullshit is. Alleen het kanaal van de publieke omroep is per direct landelijk inzetbaar. Het tweede landelijke netwerk kan voor een deel pas na 2015 worden ingezet(!), terwijl de regionale blokken pas in 2013 volledig beschikbaar komen. Overigens is het jaartal 2015 nog onzeker; het is niet ondenkbaar dat dit nog later wordt. Tel hier nog de netwerkplanning en dergelijke bij op en je kunt maar tot één conclusie komen:

De DAB-allotments zijn pas vanaf 2020 volledig landelijk dekkend.

Daarnaast zijn er nog 117 allotments beschikbaar in de zogenoemde L-band. Deze zijn bedoeld voor lokale omroepen. Het probleem is alleen dat het uitzenden op de L-band zo extreem asociaal duur is dat uitzenden via de ether voor de gemiddelde lokale omroep zo een keertje of 20 duurder wordt. Ik heb, aan de hand van een rapport, namelijk doorgerekend dat je rustig uit kunt gaan van € 40.000,– per lokale omroep per jaar. Er is nagenoeg geen enkele lokale omroep die dat kan betalen en ik zie onze overheid ook geen paar miljoen toucheren om dit te betalen.

De optimisten onder u zullen nu nog orakelen over vier andere mogelijke allotments voor DAB. Hoe dat zit? Nou, de Staat heeft in al zijn wijsheid besloten om een bak frequenties te regelen die nog niet zijn toegewezen aan een bepaalde techniek. Uit deze stapel frequenties zou één DVB-T of vier DAB-muxen gehaald kunnen worden. Met vier DAB-muxen zijn we uiteraard goed op weg, ware het niet dat ook deze muxen pas rond 2020 volledig in gebruik kunnen zijn. Maar de kans dat deze ruimte daadwerkelijk naar DAB zal gaan is ongeveer nul.

Naast DAB en DVB-T is deze ruimte namelijk ook te gebruiken voor DMB en DVB-H. DMB is niets meer dan een upgrade van DAB - en daarmee mogelijk interessant - terwijl DVB-H een aanpassing is van DVB-T. Verschillende telco’s kijken echter al watertandend naar deze frequentieruimte. Ze willen het gaan gebruiken voor DVB-H, dat in potentie aanvullend kan werkend op UMTS en 4G. Alhoewel het geen enkel probleem is om radiostations op een DVB-H mux te zetten (én deze standaard specifiek is ontwikkeld voor portable ontvangst) kun je als beheerder van een dergelijke berg frequenties veel lucratievere dingen doen met de ruimte.

Kortom: Ik durf er 50 euro op te verwedden dat de politici nu al worden bewerkt om deze ruimte in te zetten voor DVB-H (of DVB-T). Waarmee de kansen van DAB definitief om zeep worden geholpen en Nederland de komende jaren vastzit aan analoge radio, zonder een duidelijk vooruitzicht om een digitale opvolger van FM.

Dat betekent overigens niet dat we nog decennia met analoge radio blijven zitten. De DRM-standaard (bekend van AM), wordt momenteel uitgebreid om uitzendingen op frequenties tot 120 MHz mogelijk te maken. Dat is dus inclusief de bestaande FM-band. De standaarden die momenteel worden ontwikkeld maken het ook mogelijk om te simulcasten, dus een analoog en een digitaal signaal op dezelfde frequentie. Hierbij wordt er ook een oplossing ontwikkeld voor landen die intensief met (N)SFN werken, zoals Nederland, België en Denemarken.

Alhoewel deze technieken nog relatief in de kinderschoenen staan kan er veel uit komen. Ook aan DAB wordt overigens nog gesleuteld (de boel wordt verbouwd om meer zenders in een multiplex te kunnen krijgen), aangezien er net is besloten om over te stappen op AAC+ in plaats van MPEG2. Daarmee kun je de getallen die ik hierboven heb genoemd qua aantallen radiozenders rustig verdubbelen.

Wat niet weg neemt dat DAB definitief dood is. Want alhoewel AAC+ een leuke codec is, zijn er een aantal landen die al ‘loeked-in’ zijn op de ‘oude’ DAB-standaard. Aangezien de rest van de wereld verder weinig enthousiasme toont voor DAB, zal deze techniek niet meer grootschalig door gaan breken.

Ook in Nederland is er al enkele tijd weinig enthousiasme. Je kunt de baas van de gemiddelde commerciële omroep makkelijker enthousiast krijgen voor een plan om een nieuwe publieke radiozender landelijke FM-dekking te geven dan voor een plan om eens stevig in DAB te investeren. And you know what? Ze hebben gelijk.

DAB is dood. Dead And Buried.

Dan nog één opmerking: Ik ben volgens mij één van de laatsten om DAB definitief dood te verklaren. De reden is dat ik tot voor kort nog kansen zag, mits er voldoende frequentieruimte losgeluld kon worden. DAB is de afgelopen jaren regelmatig op onjuiste gronden afgebrand. Er waren en zijn veel misverstanden en indianenverhalen over DAB en andere digitale technieken. Maar daar ga ik een andere keer nog wel op in.

Apr 25, 2006 | Nieuws | Leave A Comment »

De flop van internetradio

Leuke theorie: In eerste instantie wordt
een nieuwe techniek zwaar overschat, vervolgens zwaar onderschat en
daarna krijgt men pas in de gaten hoe die techniek nu daadwerkelijk
uitpakt. Denk daar even over na. Internetradio en IPTV, anyone?

Dit
patroon heeft zich overigens al voltrokken op het Internet. De bubbel
die eind jaren ’90 ontstond klapte met donderend geraas uit elkaar, met
als gevolg dat het wereldwijde web van rekenmachines met een grote bek
(computers) nogal uit de mode raakte in het bedrijfsleven. De laatste
jaren heeft zich echter, in relatieve stilte, een revolutie voltrokken.
Steeds meer producten en diensten worden via het Internet geleverd, TPG
Post krijgt steeds minder werk en voor de belastingaangifte hoef je ook
de deur niet meer uit.

Het
grappige is dat je hetzelfde patroon inmiddels ook terugziet op het
gebied van Internetradio. De afgelopen jaren is er door verschillende
stations geïnvesteerd in online radio. Alhoewel die signalen soms
verkeerd worden geïnterpreteerd (‘Station A zet zwaar in op Internet’)
is er tegenwoordig geen enkele zichzelf respecterende zender die niet
minstens een 96Kbit/s stream in de lucht heeft. Je ziet de eerste
signalen van scepsis echter ook al ontstaan. In een interview met Arjen
Grolleman, dat recentelijk op deze site verscheen, gaf hij al aan dat
de luistercijfers wat hem betreft zwaar tegenvallen.

Dit patroon
zal zich de komende maanden tot jaren ook bij andere stations laten
zien. Het ontwikkelen van internetkanalen is deels een hype.
Radiostations stoken elkaar op. Je kunt er op rekenen dat Sky Radio
binnenkort ook met een berg themakanalen zal starten, al was het alleen
maar om niet achter te blijven bij Talpa. Ik gok dat Arrow vervolgens
zal volgen (PCM is eigenaar van Arrow en de Telegraaf Media Groep zit
diep in Sky). Michiel Bicker Caarten (BNR Nieuwsradio) riep onlangs nog
in zijn column dat de media de komende vijf jaar een revolutie
ondergaan. Convergentie is een modewoord geworden. Geen enkele zichzelf
respecterende radiobaas durft het aan om dit toverwoord niet uit te
spreken.

De daadwerkelijke luistercijfers zullen vervolgens
echter een desillusie worden voor de verantwoordelijke managers. Want
alhoewel er best redelijk via Internet geluisterd wordt, stelt het
relatief gezien nog steeds geen ruk voor. Internetkanalen zijn dwergen
vergeleken met hun ‘grote’ broers die via de kabel en de ether
uitzenden. Logisch, want is Internet portable? Nee. En wie luistert er
naar de radio via computerspeakertjes terwijl de home cinema set met
ingebouwde tuner ook je slaapproblemen kan verhelpen door Sky door zijn
speakers te laten gallen? (IK!, zei de gek).

Gevolg: een
backlash. De dames en heren beseffen zich dat ze iets té enthousiast
hebben ingezet op Internetradio en reageren door ietwat overenthousiast
op de rem te gaan staan. En vervolgens wordt Internet alsnog draadloos
en krijgen we alsnog een kleine revolutie. Alleen een paar jaartjes
later dan is verwacht. Dit heb ik al eens eerder geroepen, trouwens.
Herinnert u zich <a
href=http://www.radio.nl/2003/home/medianieuws/003.columns/default.asp?IntArticleID=90860>deze</a>
nog? Ik had toen de nodige scepsis over de techniek (heb ik overigens
nog steeds, we wachten braaf af of WiMax haar beloften waar kan gaan
maken) en ik ben ook nog wat afwachtend als het gaat om de effecten van
de ‘eindeloze ether’.

Uiteindelijk gaat die revolutie er
overigens wel komen, maar je daar maar geen zorgen over. Er komt een
moment dat Internet breedbandig draadloos wordt en dan is het hek van
de dam. Niet dat het dan allemaal direct gaat wijzigen – dat gaat
ergens tussen de vijf en tien jaar duren vanaf het moment dat Internet
mobiel is  – maar dan gaat het medialandschap wel drastisch op de
schop. Etherfrequenties blijven nog steeds vies veel geld waard, maak
je daar maar geen zorgen over. Er zal een grote behoefte blijven aan
grote publiekszenders.

Van FM zijn we de komende jaren ook nog
niet af. We zullen de komende jaren ook heel wat probeersels zien,
experimenten en andere projectjes. Sommige mensen zullen het slim
aanpakken en relatief kleinschalig gaan spelen met nieuwe technieken,
anderen negeren het volledig of zetten er te hard op in. Beide groepen
gaan miljoenen verbranden, maar de eerste groep komt er beter uit.

Waarom
het zo lang moet duren? Zowel radiostations als consumenten moeten
wennen aan de nieuwe technieken. Er moeten fatsoenlijke producten
worden ontwikkeld die aanslaan bij een relatief groot publiek. Het is
een utopie om te denken dat het eerste de beste hersenspinseltje gelijk
een doorslaand succes wordt. Door vallen en opstaan moeten radiozenders
leren om te gaan met de mogelijkheden. En de luisteraars moeten dat ook
leren. Daarnaast zijn sommige mensen nu eenmaal iets minder
ontvankelijk voor iets nieuws dan anderen.

Kortom: de hype
rondom Internetradio is snel afgelopen. Daarna zal het een tijd lang
rustig blijven om vervolgens in stilte alsnog toe te slaan. En IPTV
gaat hetzelfde doormaken. De eerste generatie zal slechts in beperkte
mate aanslaan totdat KPN, Wanadoo, Tele2 en Tiscali op termijn
doorkrijgen hoe ze het wel moeten doen. Tegen die tijd zijn we ook
verlost van ADSL2+ (vervangen door een draadloos netwerk of een
bekabelde oplossing met glasvezelsnelheden) waardoor nagenoeg ieder
nadeel van de techniek verdwenen is. In de tussentijd zal IPTV echter
ook door verschillende mensen voor dood worden verklaard.

Kortom:
heb geduld, het komt allemaal wel. Het hedendaagse modewoord
convergentie is binnenkort uit de mode, maar het concept erachter gaat
doorbreken. Maar nu nog even niet. Zullen we hier over vijf jaar nog
eens een boompje over opzetten?

Apr 25, 2006 | Nieuws | Leave A Comment »

Sweet dreams Digitenne en uw belastingcenten

Tussen al het gelazer door de afgelopen maanden in medialand is er een groot schandaal onder de pet gebleven. Digitenne, u weet wel, dat bijstands-digitale-televisie product, is de afgelopen jaren in leven gehouden met iets dat verdacht veel lijkt op staatssteun. Tenminste, in de woorden van het Ministerie van Financiën zou het als staatssteun uit te leggen zijn. Die opmerkelijke uitspraak werd gedaan in een ongekend pittige briefwisseling met het Ministerie van Economische Zaken over de toekomst van Digitenne. Lees even verder en huiver.

Apr 25, 2006 | Nieuws | Leave A Comment »

De Nekslag

Het gaat momenteel niet al te best met Digitale Radio (lees: DAB) in Nederland. Trouwens ook niet in de rest van de wereld. Nou kan ik hier een hele verhandeling gaan houden over de vraag of dat terecht is en wat de oorzaken van het geheel zijn, maar dat komt later nog wel eens een keer. Ik hou het er nu even op dat je er een leuke boom over op kunt zetten. In plaats daarvan ga ik de ruimte die de Veronica Radioschool mij biedt om met opiniërende bijdragen te komen misbruiken om de RIAA tot op de grond toe af te fikken. Wat dat met digitale radio te maken heeft? Lees even verder.

Volgens Tweakers.net wil de RIAA, de Amerikaanse muziekindustrie dus, beperkingen bewerkstelligen op het opnemen van digitale radio. Wat dat zoal behelst? Nou, een opname moet minimaal dertig minuten duren, opnamen moeten dusdanig beveiligt worden dat het niet mogelijk is om er specifieke delen uit vandaan te knippen, opnames mogen niet te kopiëren zijn en dan het ergste: opnames moeten altijd handmatig worden ingestart.

Ze zijn compleet van de pot gerukt.

De mogelijkheid om eenvoudig delen van radioprogramma’s op te nemen is nu juist één van de voordelen die digitale radio kan bieden. Er zijn DAB ontvangers te krijgen die de mogelijkheid tot time shifting in zich hebben; je kunt daarmee een live uitzending even terugspoelen. Bijvoorbeeld om de grappig bedoelde opmerking van een DJ nog eens te beluisteren of die geweldige plaat waar je geen genoeg van kunt krijgen nog een keertje of tien te beluisteren. Het zou zelfs mogelijk kunnen zijn om automatisch bepaalde radioprogramma’s op te nemen als je op dat moment bijvoorbeeld net naar een andere zender luistert of simpelweg de radio uit hebt staan. En ja, je kunt ook de mogelijkheid krijgen om muziek van de radio op te nemen en zo over te zetten naar je PC.

Dat laatste is dan ook waar de muziekindustrie het voor in zijn broek lijkt te doen. Want stel je eens voor dat radioluisteraars een plaat waarvan het intro vakkundig wordt volgezwamt en die middels edits compleet is vern**kt op gaan nemen! Het is natuurlijk nog veel erger dat consumenten vervolgens de opgenomen platen gaan kopiëren naar hun PC. Dat je via het gemiddelde P2P netwerk de muziek makkelijker, sneller, beter en in een veel hogere kwaliteit naar binnen kan trekken snappen ze bij de RIAA natuurlijk niet.

Want tja, waarom zou je ff je favoriete P2P programma aanzwengelen om een bepaalde plaat naar binnen te hengelen als je ook de mogelijkheid hebt om een plaat van de radio op te nemen? Als je die plaat opneemt, hoef je immers alleen maar te wachten tot hij voorbij komt en hopen dat de dienstdoende DJ zijn bek houdt in het intro en verzuimt een jingle precies over het intro van de plaat te planten. Vervolgens moet je het kopiëren naar je PC, daar bewerken, omzetten van het bestandsformaat dat het radiostation gebruikt naar een bruikbaar formaat, voorzien van tags zodat je ook weet welke plaat het is en als het even kan het gelul van de DJ vakkundig uit de opname slopen.

Daarbij zou je dan op de koop toe moeten nemen dat bij veel digitale radiotechnieken de exploitanten van de betreffende netwerken de neiging hebben de kwaliteit van de uitzendingen terug te schroeven om zodoende meer stations in de frequentieruimte te kunnen proppen. Maar ach, zoveel moeite doen voor een stukkie muziek in baggerkwaliteit is en blijft makkelijker dan het downloaden van hetzelfde nummer van een P2P netwerk, toch, RIAA?

Het kan natuurlijk ook zijn dat ze bij de RIAA nog steeds de illusie hebben dat ze P2P netwerken de nek om kunnen draaien en alvast vooruit denken. Da’s natuurlijk een gruwelijke misrekening, omdat er al projecten lopen die het mogelijk maken om bestanden uit te wisselen zonder dat eenvoudig te traceren valt wie precies wat uitwisselt. Tenzij je gruwelijk veel moeite doet. Maar dan zou je iedereen af moeten tappen en vervolgens al het dataverkeer nauwkeurig moeten analyseren.

Met deze stap dreigt de RIAA echter wel potentieel een kip met gouden eieren af te slachten. Door dit soort beperkingen te eisen, maken ze digitale radio (via welke techniek dan ook) minder aantrekkelijk voor consumenten. Dat is zeer dom, want digitale radio kan in potentie het radioaanbod aanzienlijk vergroten. Dat heeft voor de muziekindustrie een paar positieve gevolgen: een grotere diversiteit aan muziek via de radio – dus meer exposure voor hun producten – en ze kunnen middels uitzuigers als BUMA/STEMRA en Sena meer centjes incasseren voor de airplay van muziek.

Het belangrijkste is echter dat, indien de consument eenmaal gewend is aan digitale radio en de technische ontwikkelingen nog even doorgaan, allerhande kruisbestuivingen tussen radio en Internet een potentiële goudmijn zijn voor de muziekindustrie. Er zijn tientallen business modellen te bedenken waarmee de omzet van de muziekindustrie aanzienlijk kan stijgen. Even een paar voorbeelden: Heel veel themakanalen, wellicht vormen van sterk gepersonaliseerde radio, maar ook de mogelijkheid om playlistinformatie te koppelen aan een muziekdownloadsite. En die playlist kun je uiteraard ook koppelen aan een catalogus met ringtones, wallpapers en andere speeltjes voor mobiele telefoons en andere portable devices. En dan heb ik het nog niet over de mogelijkheid om impulsaankopen van de ‘gewone’ CD’s te stimuleren.

De muziekindustrie slaapt echter nog steeds. Ze proberen nog steeds hun oude methoden angstvallig te verdedigen en leggen de schuld van de zogenaamde malaise in de muziekindustrie bij anderen neer. De waarheid is echter dat ze krampachtig vast proberen te houden aan oude technieken en business modellen en alles wat nieuw is tegen proberen te houden. Ze zien de kansen niet liggen. Ze zien alleen maar bedreigingen. Ondertussen laten ze het aanbod verschralen door artiesten eruit te gooien en investeren ze minder in nieuw talent. En dat alles verdedigen ze met gelul over piraterij. Sorry hoor, maar ze hebben dit volledig aan zichzelf te danken.

Sterk gepersonaliseerde radio willen ze bijvoorbeeld liever niet. De RIAA houdt dat met alle macht tegen. Er wordt nauwelijks serieus geïnvesteerd in downloaddiensten - en als er dan al eens eentje succesvol is (iTunes) dan willen ze de prijzen daarvan verhogen. Gadgets en potentiële killer apps op het gebied dat digitale radio worden geblokkeerd. Kortom: de muziekindustrie kijkt veel te veel naar het verleden en slacht de ene potentiële kip met gouden eieren na de andere.

Zouden ze soms echt achterlijk zijn?

Apr 25, 2006 | Nieuws | Leave A Comment »

De blamage rondom RTL FM

Ik hoop dat Brinkhorst en Van der Laan zich de ogen uit hun kop schamen. RTL FM raakt haar etherfrequenties kwijt, ten gunste van 100%NL. Het intrekken van de licentie van RTL is de apotheose van een blunderfestijn dat zijn weerga niet kent en het hele frequentiedossier is het schoolvoorbeeld van onbehoorlijk bestuur. Het is ronduit schandalig hoe de verantwoordelijke minister en staatssecretaris hun ambtenaren hebben laten prutsen en verschillende bedrijven op deze manier hebben benadeeld. Dit is de definitie van wanbeleid. Het zal wel niet gaan gebeuren, maar het is hoognodig dat er bepaalde mensen een bindend carrière advies gaan krijgen.

Ja Jasper (ex-collega van radio.nl die mijn columns meestal even proefleest), dit is Michiel old skool style. Maar Michiel is dan ook lichtelijk over de zeik over de zoveelste poging van een bak ambtenaren om hun incompetentie te etaleren. Laat ik even tot rust komen en uitleggen waarom ik mij zo opwind.

In 2003, na een jarenlange strijd om de etherfrequenties besloot de Staat, niet gehinderd door enig verstand, om een enorm gedrocht in te zetten om de frequenties te verdelen. De Grote Frequentie Loterij bestond uit een vergelijkende toets en een veiling. Voor de duidelijkheid zal ik de procedure nog even kort uitleggen.

Voor de geclausuleerde kavels, dus de frequenties waar regels aanzitten wat er op uitgezonden mag worden, had de toets twee onderdelen: een programmatische toets en een beoordeling van het bedrijfsplan. De programmatische toets was het belangrijkste. Voor het Nederlandstalige kavel moesten de deelnemers opgeven hoeveel Nederlandstalige, Europese muziek en recente ze wilden draaien. Diegene met een significant beter bod dan de rest had het kavel in handen. Mocht dat geen winnaar aanwijzen, zou er naar het bedrijfsplan worden gekeken. Bot omschreven zou het beste bedrijfsplan dan winnen. Als dat geen winnaar opleverde, zou het financiële bod de doorslag geven. De pecunia’s dus. Overigens: wie voor het bedrijfsplan of het programmatische bod een min kreeg (onvoldoende) lag automatisch uit de verdere procedure.

In de regels stond dat het bod aan Nederlandstalige muziek uiteindelijk het belangrijkste zou zijn. RTL FM bood 35 procent Nederlandstalig, 100%NL bood 70 procent Nederlandstalig en de twee andere deelnemers, Arrow en Radio Nationaal, zaten rond de 35 a 40 procent. Vervolgens adviseerde de commissie Franken, die alles beoordeelde, dat er geen significant verschil zit tussen 35 en 70 procent. Een klein kind kan natuurlijk zien dat dit een compleet debiel oordeel is, helemaal omdat er op andere kavels op kleinere verschillen beslissingen zijn genomen. Daarnaast is het verschil statistisch gezien absoluut significant. Dit besluit was dus niet alleen inconsequent, het was ook inhoudelijk incorrect.

Franken cs probeerden zich hier achteraf gezien onderuit te lullen met de smoes dat 100%NL op het punt van de Europese muziek (let wel: dat was van secundair belang volgens de regels) achterbleef bij de rest. Waar RTL, Arrow en Nationaal een procentje of 30 aan Europese muziek boden, kwam 100%NL met 20 procent op de proppen. Als we kijken naar het derde criterium, recente muziek, stijgt 100%NL weer met kop en schouders boven de rest uit met 45 procent tegenover 15 tot 25 voor de rest. Franken cs streepten de duidelijke overwinning van 100%NL op het punt van de Nederlandstalige en recente muziek echter weg tegenover het veel kleinere verschil op het punt van de Europese muziek. Deze redenering is het toppunt van kromheid. Ten eerste zijn Nederlandstalige en Europese muziek aanvullend; 100%NL kon gezien het bod van 70 procent Nederlandstalig niet meer dan 30 procent Europees bieden. Let wel: *kon*. Daarnaast is het verschil op Europees gebied minimaal vergeleken bij de verschillen op Nederlandstalige en recente muziek.

Dit is logica die de commissie Franken blijkbaar volledig is ontgaan. Het is werkelijk onbegrijpelijk dat 100%NL de programmatische toets niet heeft gewonnen. De pogingen van Franken cs om achteraf recht te lullen wat krom is zijn ronduit lachwekkend en idioot. Het is dan ook terecht dat de Staat de mantel is uitgeveegd door de verschillende rechtbanken.

Dit is echter niet de enige blunder die is gemaakt door Franken cs en in haar kielzog ook het blik ambtenaren van OC&W en EZ. Naar nu blijkt heeft Franken namelijk deels naar de centjes gekeken tijdens de vergelijkende toets, iets wat absoluut niet was toegestaan. Die centjes waren duidelijk: 100%NL bood 8000 euro, terwijl RTL bereid was om ruim 23.000.000 euro op tafel te smijten. Het grappige is dat ze een hele goede mogelijkheid hebben gehad om RTL te laten winnen als ze dat hadden gewild.

In het adviesrapport staat namelijk al duidelijk beschreven dat Franken cs hun twijfels hadden over de levensvatbaarheid van 100%NL. In het rapport staat te lezen dat de verwachte reclame inkomsten zijn gebaseerd op een zeer hoog marktaandeel en dat er is uitgegaan van zeer lage kortingen. Laat ik dat even nader uitleggen. Het eerste punt is duidelijk: hoe hoger je marktaandeel, hoe hoger de inkomsten, <i>ceteris paribus</i>. Daarnaast is het gebruikelijk dat je als radiostation kortingen geeft op je officiële reclametarieven. Alhoewel het onduidelijk is wat de gemiddelde korting precies is, is 50 procent een reële schatting. Blijkbaar is 100%NL uitgegaan van lagere kortingen.

Met andere woorden: het bedrijfsplan deugt niet. Ze zijn uitgegaan van onrealistische schattingen. Herbert Visser, een van de mensen achter 100%NL, sprak al over een marktaandeel van twee tot drie (!) procent. En dat voor een zender die 70 procent Nederlandstalige muziek uit wil zenden, 45 procent recente muziek en 20 procent Europese muziek. Als je Visser hoort over het format – Nederlandse urban, rock en pop, van Marco Borsato tot aan Nederlandse rap – weet je al dat dit een absoluut onrealistische schatting is. Met dit format kom je alleen in Dromenland boven de 1 procent marktaandeel uit, niet in de grote mensen wereld. De tweede grote blunder van Franken cs is dus dat ze 100%NL niet, net zoals Radio 192, op grond van een ondeugdelijk bedrijfsplan uit de procedure hebben gekegeld.

Opvallend is overigens dat Franken cs nu, in een soort tweede advies, het programmatische voorstel van 100%NL kraakt. Kort gezegd komt hun argument er op neer dat het onmogelijk is om een radiostation op te zetten met 70 procent Nederlandstalige muziek. Er is onvoldoende muziek om dat te kunnen doen, aldus Franken cs, tenzij muziek dermate veel wordt herhaald – of er gewoon slechte muziek wordt gedraaid - dat de zender oninteressant wordt voor luisteraars.

Hoeveel redenen heb je nog nodig om het plan van 100%NL naar de prullenbak te verwijzen? Het is werkelijk onbegrijpelijk dat ze dit station niet glashard uit de procedure hebben gezet, net zoals – volledig terecht – bij Radio 192 is gebeurd. Het plan van deze zender is simpelweg niet serieus te nemen. Hiermee hebben OC&W en EZ dus de ideale mogelijkheid laten liggen om deze zender te lozen en lekker 23 miljoen te incasseren van RTL. Je kunt dus stellen dat er een aantal ambtenaren hebben zitten pitten. Waarvan de rekening nu wordt gepresenteerd.

Goed, gezien de bovenstaande blunders rook 100%NL zijn kans schoon. Niet uit de procedure gegooid, onterecht verloren op het programmatische bod, dus gaan we procederen. En gelijk hadden ze. Aangezien iedereen met meer dan twee werkende hersencellen kan zien dat het programmatische bod van 100%NL cijfermatig gezien alle andere biedingen compleet laat staan, was de uitkomst te voorspellen. De argumenten van de Staat zijn met de grond gelijk gemaakt en er moest een nieuw besluit komen over kavel A9. Waarmee het frequentiepakket van RTL FM plotseling op losse schroeven kwam te staan.

De uitspraak in de door 100%NL aangespannen bodemprocedure was er al in november. Toch kwam afgelopen vrijdag, 19 mei, pas de beslissing van Economische Zaken om RTL FM uit de ether te gooien ten gunste van 100%NL. Naast de onrechtvaardigheid van dit besluit jegens RTL – die zenden inmiddels al drie jaar uit op het kavel en hebben vele miljoenen overgemaakt en geïnvesteerd – was dit besluit ook helemaal niet nodig.
Economische Zaken had immers nog steeds meerdere opties. Optie 1: trap 100%NL alsnog uit de procedure vandaan. Gezien de tijd die ze hebben genomen voor de beslissing kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat er pogingen zijn gedaan om dat te doen. Blijkbaar is dat niet gelukt. Ik ben geen jurist, dus ik kan niet oordelen of het daadwerkelijk niet meer mogelijk was. Jammer is het wel.

Optie 2: Koop 100%NL af. Nu wilde 100%NL dat niet, maar je kunt een bijzonder sterke zaak maken dat het onredelijk is om RTL FM na drie jaar uit de ether te gooien. Helemaal aangezien het nog maar de vraag is of 100%NL het langer dan twee jaar vol gaat houden. Je kunt het simpelweg niet maken om dan een bedrijf als RTL, dat meer dan vijftien miljoen heeft gepompt in RTL FM, plotseling buiten spel te zetten. Dat is onbehoorlijk bestuur. Dat is schandalig. Dat staat haaks op zoiets als rechtszekerheid. Je mag toch verwachten dat een besluit dat de Staat neemt stand houdt. En als dat niet het geval is, dat de Staat een redelijke oplossing verzint voor de ontstane situatie.

En die oplossing is er. Optie drie is namelijk: creëer er een frequentiepakket bij. Ja, dat is technisch mogelijk.

Tijdens het indelen van de frequentiepakketen zoals we die nu kennen is er stevig gebruik gemaakt van een techniek die (Near) Single Frequency Network heet, kortweg (N)SFN. Dit maakt het mogelijk om een radiostation dat bijvoorbeeld via de 100.7FM uitzendt, ergens anders op 100.6 of 100.8 in de ether te prikken, of 100.5 en 100.9. Het is ook mogelijk om, buiten het bereik van de originele zender, een tweede, derde, vierde en zelfs vijfde zender op de 100.7FM aan te steken. Om dit mogelijk te maken wordt er een hele berg aan technische trucs ingezet waar ik je verder niet mee ga vervelen. Het gevolg is echter dat de frequentiepakketten van de commerciële omroepen sterk zijn geoptimaliseerd en flink gebruik maken van deze technieken. Kijk maar eens naar de kavels van Radio 538, Sky Radio en Q-music: de ene (N)SFN zender na de andere.

Bij de publieke omroep is er echter geen gebruik gemaakt van deze technieken. Dit komt door Nozema, die het excuus gebruikte dat de technieken niet voldoende getest waren. Op het moment dat ze dat excuus gebruikten waren er al verschillende (N)SFN zenders in de lucht gebracht. Het voormalige Staatsbedrijf vond de technieken wel goed genoeg voor de commerciële maar niet voor de publieke omroepen. Nu klopt er helemaal niets van dat argument, maar goed, dat zijn we van Nozema gewend. Gevolg is wel dat de publieke omroepen ontzettend inefficiënt in de ether zijn gezet. Daarnaast is er, onder druk van de nodige leugens van de Radio 1 top en redactie, nog een hele sterke FM-frequentie uit de commerciële pakketten geplukt (98.9FM, vanuit Lopik). Deze frequentie was eigenlijk totaal overbodig en is gebruikt om denkbeeldig gaatje op te vullen in de dekking van Radio 1 (volgens Radio 1 woonden er in dat gaatje, midden in het Groene Hart, overigens 2,2 miljoen mensen) dat makkelijk met een (N)SFN babyfoontje had kunnen worden opgelost. Maar dat was natuurlijk niet goed genoeg voor Holle Bolle Gijs.

Van dit soort dingen kan nu echter handig gebruik worden gemaakt. Het hele pakket van Radio 1 is gewijzigd, maar dat neemt niet weg dat het nog steeds heel erg goed mogelijk is om de frequentiepakketten van de publieke omroepen te optimaliseren. Zodoende kun je er een pakket bij maken voor de commerciële omroepen. En die kun je dan weer aan 100%NL geven, om vervolgens over een jaar of twee, als die zender kaputt is, het kavel te vergeven aan een serieuze zender.

Het is dus nergens voor nodig om RTL FM uit de ether te knikkeren. Het probleem is alleen wel dat de optie om publieke frequenties te gebruiken voor commerciële doeleinden politiek wat gevoelig ligt. Je kunt er op rekenen dat de Publieke Omroep de hele bak aan leugens weer over tafel stort op het moment dat er iemand ook maar aan denkt om hun frequenties eens efficiënt in te zetten. Natuurlijk zal Radio 1 dan wederom als propagandazender worden ingezet. Dat flikten ze immers ook toen het denkbeeldige dekkingsgaatje plotseling 2,2 miljoen mensen zou bevatten. De meeste medewerkers van Radio 1 trappen daar wel in, want het zijn niet de meest heldere lichten die daar werken. De politiek trapt er ook wel in, dat is in het verleden herhaaldelijk bewezen.

EZ en OC&W durven daar dus hun vingertjes niet aan te branden. Het kind van de rekening heet RTL FM en in haar kielzog de belastingbetaler.

Want RTL zal nu, volledig terecht, de Staat tot op het bot proberen uit te kleden. Daarnaast loopt de schatkist nu 11,5 miljoen euro mis. Dat bedrag is door RTL nog niet betaald – de radiozenders moeten hun bod in acht termijnen betalen, en de vierde termijn moet voor 1 juni 2006 binnen zijn op de rekening van Zalm. Ik ga er van uit dat RTL die andere 11,5 miljoen graag teruggestort ziet worden, voorzien van een mooie extra vergoeding als compensatie voor de verliezen van RTL FM. Dat gaat dus ook nog wel een paar miljoen kosten. Met een beetje pech kost het de Staat dus een miljoentje of dertig; 23 miljoen aan misgelopen inkomsten plus miljoenen aan schadevergoedingen.

Uiteindelijk kost het de belastingbetaler dus hoe dan ook geld. En waarom? Omdat de Staat al jaren loopt te blunderen in het dossier rondom de etherfrequenties. Of eigenlijk op het gebied van media. Vergeet niet dat commerciële omroepen jarenlang verboten zijn geweest. Pas toen het echt niet anders meer kon, werden commerciële omroepen gelegaliseerd, uiteraard niet zonder eerst pogingen te ondernemen om ze te wurgen met totaal idiote regelgeving. De pogingen om ze uit de ether te houden bleken ineffectief. De frequentiesoap heeft zich jarenlang voortgesleept en de Staat is inmiddels ontelbare malen teruggefloten door rechtbanken. De Publieke Omroep is ten koste van fatsoenlijk beleid ellenlang beschermd.

Er is een gruwelijk gedrocht ingezet om de frequenties te verdelen. Een gedrocht dat inconsequent is toegepast. Een gedrocht dat, dankzij het financiële bod, verschillende radiostations naar de rand van de afgrond heeft gebracht. Een gedrocht waarvan we nog steeds dagelijks de negatieve consequenties ervaren, ten koste van de luisteraar en het algemeen belang. Een gedrocht wat de ambtenaren van met name OC&W alle gelegenheid gaf om hun tenenkrommende en ronduit schandalige incompetentie te kunnen etaleren. Waardoor er uiteindelijk forse schade is toegebracht aan de belangen van RTL, de Staat zelf, de belastingbetaler, de luisteraars, adverteerders en niet te vergeten de zakenrelaties van RTL FM. Een gedrocht wat de commissie Franken heeft aangezet tot het nemen van onbegrijpelijke en ronduit debiele beslissingen.

WAAROM is 100%NL niet uit de procedure geknikkerd? WAAROM zijn de pogingen om een debiel besluit rondom kavel A9 recht te lullen zo belachelijk geweest? WAAROM zijn de regels inconsequent toegepast? WAAROM wordt RTL FM nu uit de ether geknikkerd terwijl dat helemaal niet nodig was en is? WAAROM heeft er niemand het lef om eens wat frequenties uit de publieke pakketten te plukken? WAAROM zijn de burgers nu wederom het slachtoffer van incompetentie bij de overheid?

En de meest elementaire vragen: WAAROM rollen er geen koppen? Het lijkt mij dat de verantwoordelijke personen dermate incompetent zijn dat het in het belang van ons land noodzakelijk is om de betreffende personen zo snel mogelijk eruit te werken. En waarom kan de Staat nu nooit eens een keertje ook maar een klein ding goed en verstandig aanpakken als het om media gaat?

Wordt dit land nu echt bestuurd door een groep idioten?

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »

Suicidal 100

Waarschuwing: onderstaande column is niet geschikt voor personen die de leeftijd van 16 jaren nog niet hebben bereikt door zwartgallige, nodeloos kwetsende en grove humor, alsmede een lichtelijk morbide insteek. Ouderen, streng gelovigen en mensen met een zwakke maag kunnen dit stuk beter ook niet lezen.

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »

Radio de blauwe tegel (deel 2)

Het wordt hoog tijd om het fenomeen ‘lokale omroep’ de nek om te draaien. Het gros van de lokalo’s voegt niets toe aan het aanbod, wordt met plakband in de lucht gehouden en produceert een programmering die niet om aan te horen is, terwijl ze ondertussen Radio 538’je spelen. Er luistert daardoor terecht geen hond, want werkelijk niemand heeft interesse in een radioprogramma dat wordt gepresenteerd door een 16-jarige puber met een kop als een maanlandschap die zichzelf extreem goed vindt en – naar zijn eigen mening - al lang in de ochtend op 538 had moeten zitten. Ondertussen maakt die puber een programma dat bijzonder effectief is in het wegjagen van die ene sukkel die tijdens het zappen per ongeluk op de lokale omroep in kwestie uit kwam.

Natuurlijk zijn de voorzittertjes van dergelijke omroepen allemaal bezig om het handje op te houden bij de gemeente om subsidiecentjes te kunnen vangen. Want de lokalo in kwestie is een kweekvijver van talent (waarbij we het over diezelfde talentloze puber) en de omroep in kwestie trekt veel luisteraars! Die mensen worden ook allemaal geïnformeerd over de meest recente ontwikkelingen in de gemeente in kwestie. Aldus diezelfde voorzitter als hij de gemeente geld probeert af te troggelen.

In werkelijkheid luistert er natuurlijk niemand. Dit komt niet alleen door die eerder aangehaalde puber, maar ook omdat de rest van de programmering een lappendeken is waarbij een programma met snoeihard gitaargeweld vlak achter een programma met klassieke muziek zit en de lead-in is voor een programma met het ‘volkse repertoire’. Het geheel wordt de luisteraar geserveerd met een geluidskwaliteit die dermate slecht is, dat de Donner podcast daarbij vergeleken professioneel klinkt. En die Donner podcast klinkt alsof ‘ie 70 jaar geleden is een studio van een lokale omroep is opgenomen op een LP en gisteren is overgezet op een afgeragde cassette waar Donner’s echtgenote dertig jaar geleden nog ggggristelijke muziek op had staan. Wat in Huize Donner natuurlijk compleet wordt grijsgedraaid.

En oh ja, lokale omroepen doen natuurlijk ook aan nieuwsvoorziening. Wat in de praktijk neerkomt op het letterlijk voorlezen van de Teletekst berichten van de regionale omroep – en soms het één op één kopiëren van de betreffende teksten naar de website van de omroep, zoals ik een bestuurslid van de OLON eens heb zien doen. Sommige omroepen hebben ook nog een eigen nieuwsvoorziening, wat in de praktijk neerkomt op het houden van diepte-interviews (of pogingen daartoe) met mevrouw Janssen, die in de Warmoestraat over een stoeptegel heen is gelazerd en daar een schrammetje aan heeft overgehouden. Weer andere omroepen prikken de gemeenteraadsvergaderingen live door (een ultieme radio uitzending om bij in slaap te vallen, trouwens). Dan horen we dus de gemeenteraad zeveren over een nieuwbouwhuis dat twee centimeter afwijkt van de bouwtekeningen, iets wat natuurlijk absoluut niet mag!

De meeste omroepen vinden het dan nog raar dat er niemand luistert, de adverteerders niet willen adverteren en de gemeente de hand op de knip houdt – tenzij er natuurlijk live raadsvergaderingen worden doorgeprikt. Ondertussen gaan ze braaf verder met het in elkaar zetten van ethervervuiling (door sommigen omschreven als een radiostation) en voelt het bestuur van zo’n station zich erg belangrijk. Want jawel, ze zijn heus bestuurslid! Van een radiostation nog wel!

Na een aantal jaren prutsen worden ze echter ingehaald door de realiteit. Er komt geen geld binnen terwijl het er wel uit gaat. Op een gegeven moment is ook de smoesjeskoker leeg en willen de schuldeisers eindelijk geld zien. Sommige omroepen hebben geluk – de vrouw van de voorzitter is ingegaan op pikante voorstellen van een wethouder of zo – waardoor ze subsidie krijgen, maar ook dat houdt een keer op. Ondertussen begint ook het Commissariaat voor de Media te mekkeren en boetes uit de delen, omdat de omroep in kwestie de ICE-normen bij lange na niet haalt. En dus? Vallen de lokale omroepen bij bosjes om. En een aantal jaren later begint er weer een nieuwe omroep in de betreffende gemeente, die ook weer kapot gaat. En zo blijven we bezig.

Laten we nu maar gewoon de realiteit onder ogen zien: het overgrote merendeel van de lokale omroepen is het niet waard om beluisterd te worden. Het is daarom onbegrijpelijk dat de overheid deze omroepen nog steeds ondersteunt met gratis etherfrequenties. Afgezien van het van de straat houden van wat Alzheimer patiënten, pubers die problemen hebben met hun hormoonhuishouding en een paar onverbeterlijke malloten dienen lokale omroepen geen enkel doel.

Zo, heb ik jullie aandacht? Mooi, dan volgende week een stukje over de toekomst na de lokale omroep.

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »

Radio de blauwe tegel (deel 1)

De grootste geitenwollensokkenclub van Nederland, door sommigen ook wel OLON genoemd, is weer bezig. Ze gaan, net zoals vorig jaar, awards uitreiken aan de beste *kuch, hoest, roggel* lokale omroep van Nederland. De shortlist is bedroevend; er staat een omroep tussen die de stekker uit haar radiostation gaat trekken en voor het overige is er nagenoeg geen enkele fatsoenlijke omroep op de lijst te vinden. Daarmee is het laatste grijntje geloofwaardigheid wat de OLON nog had wat mij betreft bij deze weg. Kan iemand de heren daar even hard slaan met de cluestick?

De OLON krijgt jaarlijks een sloot aan subsidiegeld van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (quote: “de coördinaten van dat departement hadden al lang aan de luchtmacht moeten worden doorgegeven”) om de lokale omroepen te kunnen ondersteunen. Dat doen ze met een hele slechte website, wat cursusjes voor lokale omroep medewerkers, wat lobby-activiteiten, een OLON-CD, het uitreiken van wat prijsjes en wat niet noemenswaardige activiteiten.

Wie de lijst met genomineerden doorkijkt voor de titel ‘beste lokale omroep’ ziet een kneuzenkermis die zijn weerga niet kent. Er staat een omroep tussen die de stekker uit de radio-activiteiten gaat trekken en verschillende andere omroepen zijn werkelijk slechter dan de gemiddelde piraat in de ether. Een van de redenen hierachter is dat sommige omroepen niets ingezonden hebben voor deze wedstrijd, omdat ze liever niet met de OLON geassocieerd willen worden. De enige reden dat ze lid zijn van dit clubje heet auteursrechten; de OLON heeft wat leuks daarover geregeld (jaren geleden al) en da’s handig voor de omroepen. Voor de rest willen sommigen werkelijk niets met deze vereniging te maken hebben.

Dat heeft te maken met het amateurisme van de OLON. Ze leven daar in de stellige overtuiging dat lokale omroepen een toekomst hebben, nuttig werk verrichten en volgens mij lopen er ook bestuurders rond die denken dat de meeste lokale omroepen beter zijn dan de landelijke omroepen.

Die naïviteit blijkt uit een heleboel dingen. Om maar even wat voorbeelden te noemen: ze sturen regelmatig een dure onderzetter rond (die ze zelf OLON-CD noemen) waar Nederlandse muziek op staat. Het overgrote deel van de muziek in kwestie is dermate slecht, dat de betreffende artiest door de redactie van de NiX-factor nog van het Mediapark afgetrapt zou zijn. En de NiX-factor (programma van Talpa, zender waar je nooit naar kijkt) zoekt naar volstrekt talentloze mensen, dus dat zegt heel wat. Ze hebben ook een redactieservice, waarbij ze regelmatig een CD’tje opsturen met bedelcommercials en staatspropaganda.

Beide zaken krijgen dan ook bij de meeste omroepen niet echt de handjes op elkaar. Ze zijn overigens ook beiden een gemiste kans, want het kan beter, makkelijker en goedkoper worden geregeld.

Ook qua lobbygedrag is de OLON niet goed bezig. Tijdens een rechtszaak die jaren geleden door Veronica werd aangespannen tegen de Staat viel één van de aanwezigen in slaap tijdens het betoog van de advocaat van de OLON. Dat had niet zo zeer te maken met de spreekvaardigheid van het mokkel in kwestie, maar meer met de inhoud. Zelfs de rechter snapte niet welk punt de OLON nu precies probeerde te maken. Daarnaast schijnen ze daar nog niet in de gaten te hebben dat een doorbaak van DAB het einde is van de gemiddelde lokale omroep. DAB-uitzendingen zijn namelijk totaal onbetaalbaar voor het overgrote deel van de lokalo’s in Nederland.

De OLON zet zich niet afdoende in voor een professionaliseringsslag bij de lokale omroepen, waardoor dit fenomeen zal blijven hangen in amateuristische omroepen die nooit veel luisteraars zullen trekken en bij bosjes failliet gaan. Dat mag toch niet de bedoeling zijn van de vele tonnen aan subsidiegelden die worden overgemaakt naar de OLON.

Het is daarom verstandig als deze organisatie zo snel mogelijk haar bakens verzet en zich in gaat zetten voor een totale cultuuromslag bij verschillende overheidsinstanties en bij omroepen zelf. Wat er zou moeten gebeuren? Daarover volgende week meer…

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »

HD Radio

De hype rondom HD-radio van het Amerikaanse bedrijf Ibiquity begint inmiddels mythische vormen aan te nemen. Wie de berichtgeving links en rechts wil geloven gaat deze techniek (officieel: IBOC, oftewel In Band On Channel) de toekomst worden. Het maakt het namelijk mogelijk om naast het bestaande analoge radiosignaal via FM en AM een digitaal signaal te parkeren. Met betere geluidkwaliteit, volgens de voorstanders. Er is alleen één probleem met de techniek. Het kan in Nederland niet. Ook niet in Vlaanderen en Denemarken, trouwens.

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »

Digitenne en analoge TV

Vorige week had ik al een uitgebreid stuk over Digitenne en deze week gooi ik er nog een schepje bovenop. De aanleiding: Het Kippenhok (Tweede Kamer) wil niet dat analoge TV via de ether wordt uitgezet. Er lagen plannen om de honderden kilowatts verstokende TV-zenders van de publieke omroepen uit te schakelen, om de simpele reden dat er nagenoeg geen hond meer via de analoge zenders naar de televisie kijkt. Het kost een dikke tien miljoen om de laag-rendements ketels van de Publieke Omroep in de lucht te houden en dus lijkt het een slimme beslissing. Edoch, door deze beslissing verdwijnt de mogelijkheid om gratis naar de publieke omroep te kijken, aangezien Nederland zo ongeveer het enige land is waar de PO gecodeerd uitzendt op de digitale platformen.

Apr 25, 2005 | Nieuws | Leave A Comment »