Superchamps
Wie wint de Superchamps Trophy 1989?! Zeven weken lang strijden vier teams van zes jongens en meisjes van acht tot dertien jaar tijdens een uniek sportspektakel om deze felbegeerde trofee. Vanaf 10 juni 1989 werd Superchamps zeven weken lang uitgezonden op zaterdagavond op Veronica. De populaire presentatoren Chiel van Praag en Bart de Graaff presenteerden het programma vanuit het Autotron in Rosmalen. Speciaal voor het programma werd daar de Superchamps-baan aangelegd. Superchamps was vooral populair door de spontane manier waarop kinderen in actie kwamen.
Om te bepalen wie mee mochten doen aan Superchamps, moest er eerst een selectie gemaakt worden uit het grote aantal aanmeldingen. De jonge deelnemers lieten tijdens de selectie hun vaardigheden zien op gemotoriseerde voertuigen, zowel op het water als op het land. De selectie vond plaats op het autocircuit Bergen in de stromende regen. Ondanks het slechte weer was de sfeer onder de jeugd geweldig en het niveau erg hoog. De verkleumde ouders aan de zijkant volgden met veel belangstelling de prestaties van hun kinderen en moedigden hen fanatiek aan. De kinderen lieten hun kunsten zien op geavanceerde vaar- en voertuigen, waaronder karts, minimotors, buggy’s en op sciencefictionachtige voertuigen, zoals quadbikes, hovercrafts, amfibievoertuigen en jetski’s.
De jury keek deze dag vooral naar het competitiegedrag van de kinderen, naar het spelinzicht, of ze niet te agressief bezig waren en of ze oog hadden voor veiligheid. Echt racen was dus even uit den boze. De veiligheid van de kinderen stond voorop en roekeloos gedrag werd niet getolereerd. De beoordeling ging er heel serieus aan toe. Op grote lijsten werden alle punten afgestreept en bij twijfel over de prestaties van de deelnemers vond overleg plaats. Na een week werd bekend gemaakt wie definitief mee mocht doen aan het programma. Voor de opnamedagen kregen de deelnemers eerst een intensief trainingsweekend om zich grondig voor te kunnen bereiden.
Producent Annette de Vries verzorgde samen met de Engelse Julian Grant de televisie-opnamen. Veronica zond ze in samenwerking met Thames Television uit. De Engelse link is niet toevallig, want juist in Engeland genoot dit sportevenement grote bekendheid. Daar was Superchamps al drie jaar lang een populaire spektakelshow, voordat in Nederland het idee ontstond. Het spel was afgeleid van het fameuze Run the Gauntlet. Dit was een actieshow met precies dezelfde onderdelen, maar dan voor volwassenen. Run the Gauntlet zou vanaf 1990 ook bij Veronica uitgezonden worden.
Gooise Zaken
Vanaf zaterdag 7 februari 1998 zendt Veronica acht weken lang op zaterdagavond het praatprogramma Gooise Zaken uit, dat gepresenteerd wordt door Bart de Graaff. Voor dit programma bezocht Bart een groot aantal sterren en mensen die voor en achter de schermen van bekende programma’s werkzaam zijn. Bart probeert het onderste boven te krijgen van de mensen die zich iedere dag weer staande moeten houden in de prestatiegerichte wereld van de media.
Want dat het in de media snel voorbij kan zijn, dat moge duidelijk zijn. Een programma dat na enkele weken niet scoort, loopt al snel de kans van de buis te verdwijnen. De roem in dit wereldje kan heel vergankelijk zijn, waardoor je je ook steeds sneller moet bewijzen. Alles in dit programma draait dan ook om de carrière, de gedrevenheid, de roem, de hoop en de vrees dat het morgen weer afgelopen kan zijn.
Het feit dat Bart zowel de branche als veel van de mensen kent, kan drempelverlagend werken. Maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Bart: “Het kan in mijn voordeel werken, omdat ik met mijn ervaring een aantal zeer gerichte vragen kan stellen. Hoewel ik mij kan voorstellen dat een ervaren journalist dat ook wel kan bedenken. Ik moet de sterren er toch wel van overtuigen dat ze achteraf niet afgezeken worden, zoals dat in mijn vroegere programma’s soms wel gebeurde. Tijdens de interviews gaan we er echt voor zitten, ik trek er een uur voor uit. Ik laat de mensen die ik interview lang aan het woord en onderbreek ze niet met snedige opmerkingen. De beste momenten uit het interview worden vervolgens uitgezonden. Ik ben duidelijk niet het middelpunt van de afleveringen, ik stel alleen de vragen en kom zelf minimaal in beeld.”
Bart heeft in de eerste aflevering interviews met de lekkersten van de Gooise matras, namelijk Tim Immers, Chris Zegers (OnM), Ferri Somogyi (GTST), Mike Starink (presentator Veronica) en Winston Gerschtanowitz (Goudkust). Bart graaft diep in de zielenroerselen van deze nieuwbakken idolen, veelal uit de hoek van de immens populaire Nederlandse soaps. Hoe verwerken ze hun populariteit en het stempel van ‘lekker ding’ en ‘sekssymbool’? Bart praat ook over de inkomsten van de sterren. Zo kunnen reclamespotjes erg veel opleveren. Zo blijkt maar weer dat ook in Gooise kringen geldt: zaken zijn zaken!
Bart de Graaff
Op zijn negende krijgt Bart de Graaff (Haarlem, 16 april 1967 – Leiden, 25 mei 2002) een ongeluk. Tijdens het knikkeren komt hij onder een vrachtwagen terecht, die zijn beide benen verbrijzelt. Die benen zou hij na verloop van tijd weer kunnen gebruiken, maar de jongen loopt een zeldzaam virus op dat zijn nieren aantast. Vanaf die tijd stopt zijn lichaam met groeien. Hoe zijn carrière eruit zou hebben gezien zonder het ongeluk zullen we nooit weten. Maar zijn ziekte bezorgt hem de dadendrang, het doorzettingsvermogen en de brutale en eigenwijze uitstraling, die hem van een kleine presentator tot een groot omroepman zouden maken.
Op de Mavo ontdekt Bart dat hij graag op de bühne staat. De detailhandelschool houdt hij al snel voor gezien als hij vanaf zijn zestiende steeds meer kinderrollen mag spelen in toneelvoorstellingen. Tijdens de audities voor Boefje (Nooy’s Volkstheater) wordt hij uit ruim driehonderd jongens gekozen voor de rol. In 1987 maakt Nederland kennis met de kleine 21-jarige, dankzij zijn optreden in een televisiereclame (‘Zeg maar néé, dan krijg je er twéé!’) voor het Verkadekoekje Bichoc.
Het spotje trekt de aandacht van Veronica, die Bart in 1988 een eigen kinderprogramma laat maken: B.O.O.S. (Bart Omroep Organisatie Stichting). Elke week speelt hij daarin 25 minuten lang omroepbaas. Gemakkelijk kruipt Bart in de rol van het snelgebekte kindmannetje dat brutaal de wereld in schreeuwt. De jonge kijkers schrijven wel 1200 brieven per week.
In sommige periodes is De Graaff elke dag bij Veronica te vinden – ook als hij een dag vrij heeft: “Liep ik bij iedereen binnen, beetje praatje maken, koffie drinken; het werd een gewoonte.”
Na zes jaar B.O.O.S. en andere programma’s als Super Champs en Boobytrap, begint De Graaff bij Veronica een recht-voor-z’n-raap-programma voor de wat oudere kijkers: Barts News Network oftewel BNN (een knipoog naar CNN). Ook hier doet hij zich voor als omroepbaas, die vrienden maar ook vijanden maakt. Zo knijpt ‘de belletjestrekker van de Nederlandse televisie’ in de siliconenborsten van Patty Brard, onthult hij de dagprijzen van beroemde artiesten en smokkelt hij zichzelf in een kist het VARA-gebouw binnen waar hij niet mocht filmen. “Bart, half man, half kind, mocht wat wij niet meer mogen”, verwoordt Jeroen Pauw het in een eerbetoon aan de overleden televisiemaker.
Vanaf januari 1995 verricht Bart voor zowel Veronica als voor zijn eigen loopbaan baanbrekend werk. Rondtoerend in een camper waarvan de buitenkant bedekt is met dollartekens, gaat de BNN-presentator namelijk uitzoeken wat Veronica nodig heeft om ‘commercieel te gaan’. Datzelfde jaar nog, in september, is het zover: Bart werkt voor een commercieel Veronica.
Dan, tijdens een redactievergadering van BNN, krijgt hij het gouden idee. Het aanbod van de publieke omroep komt ter sprake en iedereen is het erover eens dat daar, sinds Veronica commercieel is geworden, nauwelijks meer goede programma’s voor jongeren te vinden zijn. Daar weet Bart wel wat op: een eigen omroep beginnen!
Tijdens de rumoerige bekendmaking van het plan wordt ook De Graaff zelf overrompeld: het ziekenhuis belt dat er een donornier voor hem is. In augustus 1996 volgt een geslaagde transplantatie, die zijn levensverwachting met zo’n vijfentwintig jaar zou verlengen. Een idee waar De Graaff erg aan moet wennen, maar lichamelijk voelt hij zich beter dan ooit. Terwijl hij ook nog programma’s voor Veronica blijft presenteren (Oeverloos en Gooise Zaken) stort hij zich op de ledenwerving. Want om een aspirant-omroep te worden heeft BNN 60.000 tientjesleden nodig.
Promotieteams met mooie meiden, billboards, stickers, een website en zelfs het strijdlied Hij gaat voor C [de C-status]; BNN haalt alles uit de kast. Tegelijkertijd is De Graaff in de zendtijd van Veronica week in week bezig leden te werven voor zijn eigen omroep. Geleidelijk dringt door dat men niet te maken heeft met één van zijn beruchte practical jokes; eind 1997 wordt een officiële aanvraag ingediend. Bart ligt weer in het ziekenhuis als in het voorjaar van 1998 het verlossende woord komt van staatssecretaris Nuis: Voor het eerst sinds 23 jaar is er een nieuwe publieke omroep!
In de aanloop naar de eerste uitzending op 6 september maakt de kersverse aspirant-omroep middels de ‘Oh nee!-campagne’ alvast bekend welke presentatoren (o.a. Viola Holt en Emile Ratelband) er in elk geval níet voor BNN aan de slag zullen gaan. BNN’ers die De Graaff wél zullen assisteren (en opvolgen) zijn onder meer Bridget Maasland, Katja Schuurman, Ruud de Wild en Jeroen Pauw. De programmering wordt steeds verder uitgebouwd. Bart, die tevens voorzitter is, presenteert zelf onder meer de Stalkshow en het satirische Teringtubbies.
Maar de radio- en tv-zender is op proef. Van de Tweede Kamer moet BNN binnen twee jaar 100.000 leden zien te werven om te mogen blijven uitzenden. De grootscheepse campagne die volgt toont aan hoeveel televisiekijkers De Graaff inmiddels voor zich gewonnen heeft. Met BNN loopt het goed af – op 10 april 2000 kan de omroep 113.860 handtekeningen aanbieden aan het Commissariaat van de Media – maar met Bart gaat het weer mis. Zijn nieuwe nier wordt afgestoten en hij moet drie keer per week naar het ziekenhuis. Ondanks bijkomende complicaties – een herseninfarct, een zeldzame vorm van kanker in zijn mond en uiteindelijk een buikvliesontsteking – blijft De Graaff zich inzetten voor zijn BNN. Maar uiteindelijk overlijdt hij op 35-jarige leeftijd, op 25 mei 2002.
Sindsdien gaat de omroepvereniging die hij oprichtte verder als Barts Neverending Network. Toen De Graaff kort na de start, in 1998, tijdelijk van het scherm verdween vanwege de zoveelste ziekenhuisopname, hield BNN nog maar de helft van de kijkers over – Bart was BNN. Inmiddels is BNN niet meer alleen Bart, maar zou de jongerenomroep er gekomen zijn zonder dit eigenzinnige ventje?
De Bart Foundation is een fantastisch initiatief, opgericht op 31 januari 2003 en bedoeld om de ‘echte bikkels’ als Bart de Graaff te steunen in hun activiteiten en dromen. Hierbij draait het om jonge mensen met een ingrijpende ziekte en een ambitie. Dit kan zijn op het gebied van sport, muziek, cultuur, maar het kan ook zijn dat iemand een eigen bedrijf wil starten. Wanneer het iemands levensvreugde en eigenwaarde vergroot, is niets te gek.
Will Wil Wel : De held van de kids
Ik ontmoette Bartje voor het eerst op grote Veronica Zomertruuk waar we in de maanden juli en augustus mee door het land trokken. ‘We moeten wat voor de kinderen doen,’ zeiden ze tijdens een vergadering en voor ik het wist zat ik met Bartje Boos, want zo was de naam toen nog, in de auto en reden stad en land af.
Ik herinner me nog dat het een hele warme zomer was en Bart had het slecht. Bovendien kon hij nauwelijks lopen en ik stond altijd met verbazing te kijken als hij de bühne op ging, zogenaamd nonchalant tegen een tafel leunde, omdat hij anders niet kon blijven staan en de hele boel op zo’n kop zette. De held van de kids want hij zette de ouders voor joker.
We zijn na die eerste toer nog jaren samen bezig geweest. Op de Zomertruuk, bij de televisie, in ons wekelijkse radioprogramma de LuikGraaf en tijdens de beroemde Veronica- komt- naar- je- toe -woensdagen.
Het was heerlijk met Bart te werken. Wij hadden de zelfde, wat onderkoelde humor en voelden elkaar precies aan. En of het de gewoonste zaak van de wereld was, in de auto, in een kleedkamer, bij mij thuis op de bank als we televisie zaten te kijken als het zover was riep Bart ‘Luik ik moet even spoelen!’ Dan kwam er een zak vloeistof te voorschijn, werden er een paar medische handelingen verricht en ging het gesprek waar we mij bezig waren gewoon door. Dat ‘ie nierpatiënt was, daar moest je mee leren leven. Jammer, maar je kon evengoed wel lol hebben…
Ik herinner me dat we na een niertransplantatie, die in eerst instantie goed gelukt leek te zijn, een soort feest hadden in een Hilversumse kroeg en dat Bart naast me stond in het toilet en zei ‘Weet je wat nou het mooiste is Will… Dat ik weer gewoon kan pissen.’
Uiteraard zong ik mee op zijn plaat We gaan voor C, en natuurlijk kwam hij met een televisieploeg langs bij mijn radioprogramma Will Wil Wel op 538 om te vragen of ik promotie wilde maken voor zijn omroep en, het kon niet uitblijven zo af en toe, ik schreef een column over Bart in het Veronicablad. Als hij het had gelezen belde hij mij gillend van de lach op en hij was helemaal tevreden als mensen er serieus op in gingen. Ik weet zeker dat ik hem met de flauwekul die ik schreef over mijn rol als voorzitter van rayon Midden- Nederland een groot plezier heb gedaan. Helaas moet ik onder dit stukje zetten:
Rij en hemel voorzichtig, denk aan mij, Will
Will Wil Wel : Brief aan Bart
Geachte heer Bart de Graaff,
Helaas is dit de enige manier om contact met u te krijgen want via de telefoon lukt mij dat al weken niet. Een uiterst domme mejuffrouw meldt mij dat mijnheer net in bespreking is of net even de deur uitloopt. U kennende, mag ik aannemen dat de dame in kwestie, die trouwens lispelt, er misschien aardig uitziet en bereid is na kantoortijd met het bestuur van BNN een borrel en een hapje te gebruiken. Kortom zo’n tiepje dat voor een minimum salaris er wel even voor wil zorgen dat ene mijnheer Luikinga niet wordt doorverbonden met de directeur! Als er gezongen moet worden op een plaatje weet je me wel te bereiken. Dan ben ik wel goed genoeg! Die ene regel ‘En Al Die Zenders‘ die ik zing, het gevoel en vakmanschap die in drie seconden op de cd zijn geperst, hebben niet alleen mijn kennissenkring, maar de hele Nederlandse muziekwereld verbaast doen staan. Talloos zijn de aanbiedingen die ik inmiddels heb gekregen om een solo-cd te maken. Op geld wordt niet gekeken en Marco B. is bereid om geheel belangeloos in het achtergrondkoor te zingen! En als ik dan jou probeer te bereiken om je de premiere in dat programma van je tegeven, staat mijnheer op een oefenveldje bij NEC in Nijmegen en heeft geen tijd voor Luikinga!
Je bent inmiddels geen haar beter dan al die andere directeuren van omroepen. Zakken vullen, congressen in een warm land, een fles drank in de bureaula en een auto met chauffeur omddat je ’s middags om drie uur te beneveld bent.
Je hebt me plechtig beloofd dat ik rayonhoofd zou worden van Midden Nederland en wat heb ik gedaan, zak die ik ben… Op mijn brommer, terwijl de regen tegen mijn valhelm sloeg, ben ik het dorp ingegaan en heb adhesie-kaarten uitgedeeld waarop menigeen zijn handtekening heeft gezet. Honden hingen aan mijn broekspijpen, ik werd met de hooivork van het erf gejaagd, maar ik ging door voor de goede zaak! Mag ik dat misschien even telefonisch aan je melden? Kun je je voorstellen dat er momenten zijn waarop ik een geestelijk duwtje in de rug nodig heb? Waar was je toen ik je vertrouwde stem wilde horen? Natuurlijk is het leuk als je in de Arena dertigduizend idioten hoort schreeuwen ‘We want Bart’ maar ik rij op mijn brommertje over de dijk en ik hoor helemaal niets….
Ik ben inmiddels zo vrij geweest om een Bonte Ledenwerf Avond (midden Nederland) te organiseren op zes maart aanstaande. Ik hoop dat je de tijd hebt om aanwezig te zijn, maar ik reken er niet op, want ik hoorde net via-via dat er dan een congres in Aruba wordt gehouden over de schadelijke invloed van het weerbericht op de melkafgifte van driejarige koeien. Voor de goede orde geef ik je het programma door omdat ik achteraf geen gezeur aan mijn kop wil hebben.
OPENING door W.J.G. Luikinga, Rayonhoofd Midden Nederland
THE WICO’S: acrobaten/ jongleurs
GEMENGD GER: ZANGKOOR met ‘Hij gaat voor C.’ o.l.v. de heer D.M. Haarmans
GEDICHT ‘Klein Maar Dapper” voorgedragen door Mej. E.V.Bruinewoud
TOESPRAAK en UITLEG BNN door Rayonhoofd Midden Nederland W.J.G. Luikinga
- PAUZE -
OPENING DEEL 2 door W.J.G. Luikinga, Rayonhoofd Midden Nederland
ALLE MEIDEN OP DE DAM (zie Telegraaf) door Henk en Ineke (3e prijse voorrondes playbackshow Assen)
THE WICO’S: Sneltekenaars.
FANFARE MICOSA (Koninklijk goedgekeurd 1899) potpourrie ‘Walsmelodie’ o.l.v Evert de Rooy
SAMENZANG TV TUNES mmv GEMENGD GER. ZANGKOOR/MICOSA
SLUITING en LEDENWERF W.J.G./Luikinga, rayonhoofd Midden Nederland
Zoals u ziet mijnheer de Graaff, heb ik kosten nog moeite gespaard om er een geslaagde avond van te maken en ik ga er maar van uit dat een en ander uw goedkeuring heeft.
P.S. Bij wie kan ik mijn kilometers en etensbonnen declaren?
Rij en Rayon voorzichtig, denk aan mij Will