Valerie uit Den Haag beleeft een witte kerst bij Radio Veronica
Zondagmiddag heeft Valerie uit Den Haag een heuse berg met verse sneeuw gekregen van Radio Veronica. Zij was de winnares van de ‘witte kerst-actie’ bij het station met de beste 80’s & 90’s hits. Hierdoor kan zij op kerstavond toch een witte kerst bij haar thuis beleven.
Valerie heeft afgelopen week meegedaan aan deze ludieke actie bij Radio Veronica.
Afgelopen vrijdag werd zij als winnares uit de hoge hoed getrokken. DJ Patrick Kicken kwam vanmiddag met een grote vrachtwagen gevuld met 10 kuub kraakverse sneeuw de straat voor haar huis verzien van een dik pak sneeuw.
Valerie en haar ouders waren blij verrast: “dit is erg leuk. Zeker ook voor onze buurkinderen, die kunnen lekker in de kerstvakantie sneeuwballen gooien!” Het storten van de verse sneeuw zorgde voor veel bekijks aan de Soestdijksekade. De kinderen uit de buurt hadden het al snel gevonden en begonnen gelijk met een sneeuwballengevecht!
‘Bohemian Rhapsody’ op nummer 1 in Top 1000 Allertijden
De nummer 1 van Veronica’s Top 1000 Allertijden is bekend. De klassieker ‘Bohemian Rhapsody’ van Queen is door de Radio Veronica-luisteraars gekozen als beste nummer aller tijden.
Queen met ‘Bohemian Rhapsody’ staat uiteindelijk op nummer 1, Metallica met ‘One’ op nummer 2 en Guns N’ Roses met ‘November Rain’ op nummer 3. Dit blijkt na telling van de ruim 36.000 stemmen die luisteraars, na de bekendmaking van de Top 1000 Allertijden op 23 november, hebben uitgebracht op de drie platen die de top 3 vormden.
Na het sluiten van het stemmen voor hele de Top 1000 Allertijden, bleek dat op bovenstaande drie klassiekers de meeste stemmen waren uitgebracht. Daarom konden Radio Veronica-luisteraars, tot een uur voor de ontknoping van de ‘lijst der lijsten’, via radioveronica.nl of per sms laten weten welk van deze drie nummers de ultieme Top 1000 Allertijden nummer 1 moest worden.
Radio Veronica heeft een grote traditie op het gebied van hitlijsten. In 1968 startte het station met de ‘Top 100 Allertijden’, welke door muziekliefhebbers ook wel wordt omschreven als ‘de lijst der lijsten’. Inmiddels is het al de vierde keer dat de opvolger van deze lijst, de ‘Veronica Top 1000 Allertijden’ wordt uitgezonden.
Radioschool lichting 2006 : eerste lesweek dag 2
door Maarten Kleinsman
Na de les Dalet gisteren, was het vandaag tijd voor evenemententechniek met Ronald Kanne. Door files verscheen het grootste deel van de vakgroep Techniek later, dus konden we ook pas later beginnen. Om de tijd te doden en om wakker te worden begonnen we met een bakje Hillywoodse koffie. Nadat bijna iedereen was gearriveerd startten we met de les.
Voor mensen die niet weten wat evenemententechniek inhoudt: het betekent dat je de techniek op locatie (bijvoorbeeld op evenementen) moet regelen. Dat begint met het voor de tijd uitzoeken waar je de stroom op locatie vandaan haalt, tot en met het afbreken op locatie als de uitzending is afgelopen.
Stap 1 bij het regelen van een locatie uitzending is het regelen van stroom, want zonder stroom kan je helemaal niets. Nu denk je bij je zelf “goh, druk gewoon een stekker ergens in het contact en zenden maar”, helaas zat dat toch iets anders in elkaar. We hebben uitleg gekregen over belangrijke dingen waar je goed rekening mee moet houden, en het oplossen van mogelijke problemen die tijdens een locatie uitzending kunnen ontstaan.
Na het behandelen van het onderwerp “stroom” werd een lading apparatuur in het lokaal gedropt als of we een piratenzender gingen beginnen. Gelukkig bleven toch op professioneel niveau werken want het betrof een wandelzender met ontvanger en retourverbinding en een ISDN codec. Allemaal apparatuur die tijdens een evenement vaak nodig is.
Aansluitend kregen we twee probleem situaties opgelegd, namelijk twee radio-uitzendingen op locatie. Dan denk je bij je zelf “Dat is gemakkelijk, zet wat apparatuur op locatie en klaar ben je”. Uit eindelijk is dat toch wel anders en zijn er mensen die er in het dagelijkse leven een volledige dagtaak aan hebben om er voor te zorgen dat een uitzending (technisch gezien) van locatie kan komen. Kort samengevat vond ik het een hele interessante lesdag want ik heb veel nieuwe dingen geleerd die ik in 6,5 jaar lokale radio niet geleerd heb.
Behalve dat de mensen van de technische vakgroep een hele dag aandachtig hebben geluisterd, kwamen de klasgenoten van de productie en DJ vakgroep er ook niet zo gemakkelijk van af. De productievakgroep kreeg voor de 2e dag les in Pro Tools (Bert Kraaijpoel) en de DJ’s kregen interview techniekles van Marjolein Dekkers (BNN).
Terugkomend nog eventjes op dat huisje met jacuzzi in Nieuw Loosdrecht waar een groep van 8 klasgenoten verblijft (waaronder ik). De jacuzzi is meer een bubbelbad waar je met maximaal 2 personen in kunt, de vaatwasser heeft problemen met schoonmaken van het servies, met regelmaat valt de stroom uit (vliegt er een stop door) en is het voor mensen met een TomTom goed om te weten dat eigenlijk het bungalowpark in Boomhoek ligt (een dorp met één straat). Ondanks die 4 punten, is het er wel erg gezellig en stijgt het aantal liters bier per dag enorm. Inmiddels heeft ook Frank van ’t Hof ons bezocht om te aanschouwen hoe het niveau op sommige momenten tot het nul punt daalt maar ook om mee te maken hoe gezellig het is.
Zero Base is mislukt
Na ruim tien jaar wachten, vele wetsvoorstellen, protesten en gerechtelijke uitspraken werden er in 2003 negen kavels verdeeld onder de noemer ‘Zero Base’. Op 26 mei kregen de zenders te horen of ze semi-landelijk mochten uitzenden via de ether. De overheid dacht flink te kunnen cashen door ruim 300 miljoen euro binnen te slepen. Helaas zijn de gevolgen van die inhaligheid desastreus gebleken. De meeste stations zijn noodlijdend en ook de staat zelf krijgt de rekening gepresteerd.
Op 1 juni 2003 werd Zero Base van kracht. RTL Nederland kreeg twee kavels toebedeeld: één voor Yorin FM en één voor RTL FM. Sky Radio kreeg er één voor zichzelf en één voor een nieuw radiostation dat oudere muziek moest draaien. Door deze beslissing werd Radio 10 FM van de FM geknikkerd, terwijl er jarenlang gebouwd was aan deze zender. In zes dagen tijd moesten er nieuwe stations uit de grond worden gestampt. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat Sky heeft geprobeerd om 10 FM over te nemen, maar dat ketste na een aantal dagen af met een knetterende ruzie tussen De Zwart en Lathouwers.
Er was dus op 1 juni geluid te horen op RTL FM en Radio 103 (de zender die tegenwoordig als Radio Veronica door het leven gaat), maar achter de schermen moesten operaties uitgevoerd worden waar je normaal gesproken ruim de tijd voor neemt. Denk aan het aantrekken van een dj-ploeg, het creëren van zenderondersteunende afdelingen zoals sales en redactie en het uitstippelen van een format. Het is uiteindelijk ook wel gebleken dat het snel opbouwen van stations niet lukt, want Sky Radio begon pas een paar maanden later met Radio Veronica en RTL heeft RTL FM meermaals omgebouwd voordat de juiste koers was gevonden. De licenties moesten echter wel betaald worden.
Cash machine
De verdeling bestond uit drie componenten: het businessplan, een programmatische toets en een financieel bod. Door die laatste component lokte de overheid extreme biedingen uit. Noordzee FM was koploper door 80 miljoen euro te bieden, wat neerkomt op 10 miljoen per jaar. Sky Radio en Radio 538 boden wat minder, maar nog steeds praten we over tientallen miljoenen. Hierdoor zijn meerdere stations over de kop gegaan, kijk maar eens naar de overnamegolf eind vorig jaar en begin dit jaar. De situatie is nu zo dat de meeste stations zulke zware lasten hebben, dat het schier onmogelijk is om winst te maken. Op dit moment zijn alleen Radio 538, Sky Radio en BNR Nieuwsradio in staat om zwarte cijfers te presenteren. Yorin FM en RTL FM leden samen in 2004 een verlies van 15 miljoen, dus het mag geen wonder heten dat eigenaar RTL van ze af wilde.
De financiële zorgen zijn niet alleen funest voor de boekhouding, maar ook voor de innovatie. Vrijwel geen enkel station wil nieuwe dingen doen, zoals het opzetten van internetradio, het aanbieden van podcasts en het uitzenden via DAB. Dat is logisch, want in acht jaar tijd moet er winst gemaakt worden. Het is ook slecht voor de ontwikkeling van DJ’s. Jonge jocks als Wim van Helden van Q-music krijgen tijdslots toegewezen waarop ze vrijwel niets mogen zeggen. Alleen bij 3FM is er enigszins de ruimte om wat te doen met je talent, maar bij de commerciële zenders zit je in zo’n strak keurslijf dat het vrijwel onmogelijk is om beter te worden. Pas als je eenmaal op drive-time zit, krijg je wat meer vrijheden. Het gevolg is dat er nu een generatie DJ’s ontstaat die bijna allemaal niet geschikt zijn om een goede ochtend- of middagshow te maken. Natuurlijk zijn er uitzonderingen zoals Giel Beelen, Timur Perlin en Dennis Ruyer, maar voor de meeste anderen zal het moeilijk worden.
Eindelijk iets anders op je radio
De staat wilde onderscheidende stations, gezien het aantal geclausuleerde kavels. Gewerkt heeft het niet, want hoewel elke zender zichzelf anders vindt dan de rest, is dat natuurlijk onzin. Voor de gemiddelde luisteraar is het verschil tussen Q-music, Radio 538 en SLAM!FM marginaal. De één heeft een wat jonger profiel dan de ander, maar in principe vissen ze allemaal in dezelfde vijver. Tel daar nog eens bij op dat ook de overheidszenders Radio 2 en 3FM in het vaarwater van de commerciëlen zitten.
De programmatische toets is ook niet goed verlopen. 100%NL en ID&T Radio (tegenwoordig SLAM!FM) hebben formats ingestuurd die totaal onrealistisch zijn. SLAM!FM is slim geweest, want doordat enkele ambtenaren hebben zitten slapen, heeft de zender het voor elkaar gekregen om de regels te kunnen ontwijken. Na veel rompslomp mag het non-stop hits uit de top 40 draaien op een kavel dat daar absoluut niet voor was bedoeld. In de regels staat dat maximaal 7,5% van de zendtijd gevuld mag worden met hits. De rechter heeft bepaald dat de eigen bewerkingen van een nummer niet mogen, maar dat ‘edits’ van de platenmaatschappijen (zoals de welbekende radio-edit) wel gedraaid mogen worden als niet-hit. Het gevolg is dat ook Madonna en andere platen uit de Top 40 gewoon op SLAM!FM te horen zijn.
Met Radio.NL-collega Jasper heb ik daarover gechat en toen ik uitlegde hoe de overheid wilde dat de regels geïnterpreteerd zouden worden, merkte hij op dat je dan een onbeluisterbaar station zou krijgen. Dat is ook wel gebleken, want ID&T Radio volgde de regels, maar behaalde slechts een half procent marktaandeel. Ondertussen verdween er wel twee miljoen euro. Een andere interessante uitspraak van de rechter is dat geklets van een DJ niet telt als spraak wanneer er muziek onder wordt gezet. Op SLAM!FM mag 5% van de tijd gepraat worden. Uit de uitspraak van de rechter concludeerde Jasper dat SLAM!FM dus gewoon talkradio zou kunnen worden.
100% Blunder
De laatste blunder is die rond RTL FM en 100%NL geweest. Kavel A9 was bedoeld voor zenders met voornamelijk Nederlandstalige muziek. RTL FM bood 35 procent van deze muziek, 100%NL 70 procent. Toch zit daar volgens de staat geen duidelijk verschil tussen. Inmiddels weten we dat deze stelling keihard onderuit is gehaald waardoor RTL FM plaats heeft moeten maken voor 100%NL. Zoals ik al zei is het onrealistisch dat 100%NL winst gaat maken, omdat het veel teveel Nederlandstalige muziek moet draaien. Toch was het argument van de overheid om 100%NL onderuit te trappen het geboden percentage, niet het businessplan. Het heeft de overheid veel gezichtsverlies opgeleverd, maar niet alleen dat. RTL zal over een aantal maanden ongetwijfeld een forse schadevergoeding van enkele tientallen miljoenen eisen. Het is volledig terecht als RTL dat geld krijgt, want het heeft vele onkosten gemaakt om na een aantal jaar winst te maken. Dat gaat nu niet door en dat kost geld.
Je zou verwachten dat de overheid na zoveel jaren werk met een goede oplossing zou komen, maar niets is minder waar. De meeste stations lijken op elkaar, van vooruitstrevendheid is geen sprake en de financiële problemen zijn enorm. De overheid dacht even flink te kunnen cashen, maar doordat het straks een schadevergoeding moet betalen aan RTL, raakt het ook heel veel geld kwijt. De conclusie van dit alles is dat Zero Base een complete ramp is gebleken voor iedereen.
In Memoriam : DAB
Het Agentschap Telecom heeft onlangs DAB (Digital Audio Broadcasting) de definitieve nekslag verkocht. De techniek is onder de huidige randvoorwaarden totaal kansloos. Er is veel te weinig ruimte beschikbaar voor DAB; onder de huidige omstandigheden is het mogelijk dat zelfs de bestaande radiozenders niet allemaal geaccommodeerd kunnen worden in DAB-muxen. De techniek kan derhalve als definitief dood worden beschouwd.
De details: niet al te lang geleden kwam er een juichend persbericht van de afdeling persoplichting van het Agentschap Telecom. De inhoud was grofweg: ruim baan voor de digitale ether! Tijdens de recente onderhandelingsronde over frequentieruimte (dat wordt uiteraard internationaal gedaan) heeft de Staat namelijk wat frequentieruimte losgeluld. Zo willen ze ons tenminste doen geloven.
Er zijn zeven frequentieblokken (allotments, zoals het officeel heet), gereserveerd voor DVB-T en drie voor DAB. Zodadelijk kom ik terug op de DAB-allotments, maar eerst even de DVB-T-allotments: er komen op termijn zeven allotments beschikbaar voor digitale ethertelevisie, waar KPN uiteraard dankbaar voor zal zijn. Per allotment kun je zeg vijf a zes TV-zenders kwijt, wat dus betekent dat er 35 tot 42 TV-zenders digitaal via de ether uit kunnen gaan zenden. Dat is goed nieuws voor KPN, dat momenteel enorm moet proppen op haar bestaande multiplexen om een aanbod te kunnen bieden wat concurrerend is met de (analoge) kabel. De extra ruimte zal daar met enthousiasme ontvangen worden. Niet dat het verder uitmaakt - digitale ethertelevisie zal op termijn van de kaart geblazen worden, ondanks de marketingkracht die KPN in kan zetten - maar goed, het is leuk voor ze.
Daarnaast zijn er drie DAB-allotments. Laat je daar niet door verblijden, want deze allotments zijn (overigens net zoals bij DVB-T) niet aanvullend op de huidige allotments. De adder onder het gras is dus dat er eigenlijk geen nieuwe allotments bij zijn gekomen; van alle bestaande allotments was al nagenoeg bekend dat Nederland ze zou krijgen.
Van de drie allotments is er al één (kanaal 12c) in gebruik door de Publieke Omroep, waardoor er nog twee overblijven. Allotment nummer drie bestaat uit een samenraapsel van regionele frequenties. Daarmee is dit pakket uitermate geschikt voor de regionale publieke omroepen, die dus een fors deel van deze allotments op zullen eisen. Dan blijft er één allotment over voor commercieel gebruik (mits Holle Bolle Gijs nóg meer frequentieruimte wil hebben). Dat is diep triest, aangezien één allotment één multiplex kan bevatten; een multiplex kan zeg zes tot tien radiozenders aan. Als je tien radiozenders in een mux propt, is de geluidskwaliteit zó slecht dat FM aantoonbaar veel beter klinkt (en ja, ik heb hier nog ergens een onderzoek liggen waaruit dat blijkt).
Dit betekent dat er in het geval van goede geluidskwaliteit maximaal tien commerciële zenders landelijk de ether in kunnen (zes op het landelijke allotment en vier op de regionale allotments). Ga je voor waardeloze geluidskwaliteit, dan kom je uit op achttien radiozenders. Die overigens allemaal zonder luisteraars zitten, want consumenten trappen hier niet in.
Er zit echter nóg een adder onder het gras. Twee van de drie allotments zijn per direct beschikbaar, aldus de tekstuele promotie die het AT ons biedt. Wie verder kijkt ziet echter dat dit bullshit is. Alleen het kanaal van de publieke omroep is per direct landelijk inzetbaar. Het tweede landelijke netwerk kan voor een deel pas na 2015 worden ingezet(!), terwijl de regionale blokken pas in 2013 volledig beschikbaar komen. Overigens is het jaartal 2015 nog onzeker; het is niet ondenkbaar dat dit nog later wordt. Tel hier nog de netwerkplanning en dergelijke bij op en je kunt maar tot één conclusie komen:
De DAB-allotments zijn pas vanaf 2020 volledig landelijk dekkend.
Daarnaast zijn er nog 117 allotments beschikbaar in de zogenoemde L-band. Deze zijn bedoeld voor lokale omroepen. Het probleem is alleen dat het uitzenden op de L-band zo extreem asociaal duur is dat uitzenden via de ether voor de gemiddelde lokale omroep zo een keertje of 20 duurder wordt. Ik heb, aan de hand van een rapport, namelijk doorgerekend dat je rustig uit kunt gaan van € 40.000,– per lokale omroep per jaar. Er is nagenoeg geen enkele lokale omroep die dat kan betalen en ik zie onze overheid ook geen paar miljoen toucheren om dit te betalen.
De optimisten onder u zullen nu nog orakelen over vier andere mogelijke allotments voor DAB. Hoe dat zit? Nou, de Staat heeft in al zijn wijsheid besloten om een bak frequenties te regelen die nog niet zijn toegewezen aan een bepaalde techniek. Uit deze stapel frequenties zou één DVB-T of vier DAB-muxen gehaald kunnen worden. Met vier DAB-muxen zijn we uiteraard goed op weg, ware het niet dat ook deze muxen pas rond 2020 volledig in gebruik kunnen zijn. Maar de kans dat deze ruimte daadwerkelijk naar DAB zal gaan is ongeveer nul.
Naast DAB en DVB-T is deze ruimte namelijk ook te gebruiken voor DMB en DVB-H. DMB is niets meer dan een upgrade van DAB - en daarmee mogelijk interessant - terwijl DVB-H een aanpassing is van DVB-T. Verschillende telco’s kijken echter al watertandend naar deze frequentieruimte. Ze willen het gaan gebruiken voor DVB-H, dat in potentie aanvullend kan werkend op UMTS en 4G. Alhoewel het geen enkel probleem is om radiostations op een DVB-H mux te zetten (én deze standaard specifiek is ontwikkeld voor portable ontvangst) kun je als beheerder van een dergelijke berg frequenties veel lucratievere dingen doen met de ruimte.
Kortom: Ik durf er 50 euro op te verwedden dat de politici nu al worden bewerkt om deze ruimte in te zetten voor DVB-H (of DVB-T). Waarmee de kansen van DAB definitief om zeep worden geholpen en Nederland de komende jaren vastzit aan analoge radio, zonder een duidelijk vooruitzicht om een digitale opvolger van FM.
Dat betekent overigens niet dat we nog decennia met analoge radio blijven zitten. De DRM-standaard (bekend van AM), wordt momenteel uitgebreid om uitzendingen op frequenties tot 120 MHz mogelijk te maken. Dat is dus inclusief de bestaande FM-band. De standaarden die momenteel worden ontwikkeld maken het ook mogelijk om te simulcasten, dus een analoog en een digitaal signaal op dezelfde frequentie. Hierbij wordt er ook een oplossing ontwikkeld voor landen die intensief met (N)SFN werken, zoals Nederland, België en Denemarken.
Alhoewel deze technieken nog relatief in de kinderschoenen staan kan er veel uit komen. Ook aan DAB wordt overigens nog gesleuteld (de boel wordt verbouwd om meer zenders in een multiplex te kunnen krijgen), aangezien er net is besloten om over te stappen op AAC+ in plaats van MPEG2. Daarmee kun je de getallen die ik hierboven heb genoemd qua aantallen radiozenders rustig verdubbelen.
Wat niet weg neemt dat DAB definitief dood is. Want alhoewel AAC+ een leuke codec is, zijn er een aantal landen die al ‘loeked-in’ zijn op de ‘oude’ DAB-standaard. Aangezien de rest van de wereld verder weinig enthousiasme toont voor DAB, zal deze techniek niet meer grootschalig door gaan breken.
Ook in Nederland is er al enkele tijd weinig enthousiasme. Je kunt de baas van de gemiddelde commerciële omroep makkelijker enthousiast krijgen voor een plan om een nieuwe publieke radiozender landelijke FM-dekking te geven dan voor een plan om eens stevig in DAB te investeren. And you know what? Ze hebben gelijk.
DAB is dood. Dead And Buried.
Dan nog één opmerking: Ik ben volgens mij één van de laatsten om DAB definitief dood te verklaren. De reden is dat ik tot voor kort nog kansen zag, mits er voldoende frequentieruimte losgeluld kon worden. DAB is de afgelopen jaren regelmatig op onjuiste gronden afgebrand. Er waren en zijn veel misverstanden en indianenverhalen over DAB en andere digitale technieken. Maar daar ga ik een andere keer nog wel op in.
De flop van internetradio
Leuke theorie: In eerste instantie wordt
een nieuwe techniek zwaar overschat, vervolgens zwaar onderschat en
daarna krijgt men pas in de gaten hoe die techniek nu daadwerkelijk
uitpakt. Denk daar even over na. Internetradio en IPTV, anyone?
Dit
patroon heeft zich overigens al voltrokken op het Internet. De bubbel
die eind jaren ’90 ontstond klapte met donderend geraas uit elkaar, met
als gevolg dat het wereldwijde web van rekenmachines met een grote bek
(computers) nogal uit de mode raakte in het bedrijfsleven. De laatste
jaren heeft zich echter, in relatieve stilte, een revolutie voltrokken.
Steeds meer producten en diensten worden via het Internet geleverd, TPG
Post krijgt steeds minder werk en voor de belastingaangifte hoef je ook
de deur niet meer uit.
Het
grappige is dat je hetzelfde patroon inmiddels ook terugziet op het
gebied van Internetradio. De afgelopen jaren is er door verschillende
stations geïnvesteerd in online radio. Alhoewel die signalen soms
verkeerd worden geïnterpreteerd (‘Station A zet zwaar in op Internet’)
is er tegenwoordig geen enkele zichzelf respecterende zender die niet
minstens een 96Kbit/s stream in de lucht heeft. Je ziet de eerste
signalen van scepsis echter ook al ontstaan. In een interview met Arjen
Grolleman, dat recentelijk op deze site verscheen, gaf hij al aan dat
de luistercijfers wat hem betreft zwaar tegenvallen.
Dit patroon
zal zich de komende maanden tot jaren ook bij andere stations laten
zien. Het ontwikkelen van internetkanalen is deels een hype.
Radiostations stoken elkaar op. Je kunt er op rekenen dat Sky Radio
binnenkort ook met een berg themakanalen zal starten, al was het alleen
maar om niet achter te blijven bij Talpa. Ik gok dat Arrow vervolgens
zal volgen (PCM is eigenaar van Arrow en de Telegraaf Media Groep zit
diep in Sky). Michiel Bicker Caarten (BNR Nieuwsradio) riep onlangs nog
in zijn column dat de media de komende vijf jaar een revolutie
ondergaan. Convergentie is een modewoord geworden. Geen enkele zichzelf
respecterende radiobaas durft het aan om dit toverwoord niet uit te
spreken.
De daadwerkelijke luistercijfers zullen vervolgens
echter een desillusie worden voor de verantwoordelijke managers. Want
alhoewel er best redelijk via Internet geluisterd wordt, stelt het
relatief gezien nog steeds geen ruk voor. Internetkanalen zijn dwergen
vergeleken met hun ‘grote’ broers die via de kabel en de ether
uitzenden. Logisch, want is Internet portable? Nee. En wie luistert er
naar de radio via computerspeakertjes terwijl de home cinema set met
ingebouwde tuner ook je slaapproblemen kan verhelpen door Sky door zijn
speakers te laten gallen? (IK!, zei de gek).
Gevolg: een
backlash. De dames en heren beseffen zich dat ze iets té enthousiast
hebben ingezet op Internetradio en reageren door ietwat overenthousiast
op de rem te gaan staan. En vervolgens wordt Internet alsnog draadloos
en krijgen we alsnog een kleine revolutie. Alleen een paar jaartjes
later dan is verwacht. Dit heb ik al eens eerder geroepen, trouwens.
Herinnert u zich <a
href=http://www.radio.nl/2003/home/medianieuws/003.columns/default.asp?IntArticleID=90860>deze</a>
nog? Ik had toen de nodige scepsis over de techniek (heb ik overigens
nog steeds, we wachten braaf af of WiMax haar beloften waar kan gaan
maken) en ik ben ook nog wat afwachtend als het gaat om de effecten van
de ‘eindeloze ether’.
Uiteindelijk gaat die revolutie er
overigens wel komen, maar je daar maar geen zorgen over. Er komt een
moment dat Internet breedbandig draadloos wordt en dan is het hek van
de dam. Niet dat het dan allemaal direct gaat wijzigen – dat gaat
ergens tussen de vijf en tien jaar duren vanaf het moment dat Internet
mobiel is – maar dan gaat het medialandschap wel drastisch op de
schop. Etherfrequenties blijven nog steeds vies veel geld waard, maak
je daar maar geen zorgen over. Er zal een grote behoefte blijven aan
grote publiekszenders.
Van FM zijn we de komende jaren ook nog
niet af. We zullen de komende jaren ook heel wat probeersels zien,
experimenten en andere projectjes. Sommige mensen zullen het slim
aanpakken en relatief kleinschalig gaan spelen met nieuwe technieken,
anderen negeren het volledig of zetten er te hard op in. Beide groepen
gaan miljoenen verbranden, maar de eerste groep komt er beter uit.
Waarom
het zo lang moet duren? Zowel radiostations als consumenten moeten
wennen aan de nieuwe technieken. Er moeten fatsoenlijke producten
worden ontwikkeld die aanslaan bij een relatief groot publiek. Het is
een utopie om te denken dat het eerste de beste hersenspinseltje gelijk
een doorslaand succes wordt. Door vallen en opstaan moeten radiozenders
leren om te gaan met de mogelijkheden. En de luisteraars moeten dat ook
leren. Daarnaast zijn sommige mensen nu eenmaal iets minder
ontvankelijk voor iets nieuws dan anderen.
Kortom: de hype
rondom Internetradio is snel afgelopen. Daarna zal het een tijd lang
rustig blijven om vervolgens in stilte alsnog toe te slaan. En IPTV
gaat hetzelfde doormaken. De eerste generatie zal slechts in beperkte
mate aanslaan totdat KPN, Wanadoo, Tele2 en Tiscali op termijn
doorkrijgen hoe ze het wel moeten doen. Tegen die tijd zijn we ook
verlost van ADSL2+ (vervangen door een draadloos netwerk of een
bekabelde oplossing met glasvezelsnelheden) waardoor nagenoeg ieder
nadeel van de techniek verdwenen is. In de tussentijd zal IPTV echter
ook door verschillende mensen voor dood worden verklaard.
Kortom:
heb geduld, het komt allemaal wel. Het hedendaagse modewoord
convergentie is binnenkort uit de mode, maar het concept erachter gaat
doorbreken. Maar nu nog even niet. Zullen we hier over vijf jaar nog
eens een boompje over opzetten?
Sweet dreams Digitenne en uw belastingcenten
Tussen al het gelazer door de afgelopen maanden in medialand is er een groot schandaal onder de pet gebleven. Digitenne, u weet wel, dat bijstands-digitale-televisie product, is de afgelopen jaren in leven gehouden met iets dat verdacht veel lijkt op staatssteun. Tenminste, in de woorden van het Ministerie van Financiën zou het als staatssteun uit te leggen zijn. Die opmerkelijke uitspraak werd gedaan in een ongekend pittige briefwisseling met het Ministerie van Economische Zaken over de toekomst van Digitenne. Lees even verder en huiver.
Digitenne is een bedrijf dat digitale televisie verspreid via de ether. Ze maken daarvoor gebruik van vijf frequenties waar een bundel aan digitale zenders op wordt uitgezonden. Die kun je dan vervolgens weer ontvangen met een digitale ontvanger plus bijbehorende antenne, uiteraard alleen als je binnen het Digitenne dekkingsgebied woont. Je moet een abonnement nemen wat circa negen euro per maand kost, plus eventueel extra kosten voor extra ontvangers.
Ze zijn daar niet bijster succesvol in. Digitenne Holding, zeg maar het ‘moederbedrijf’ van Digitenne, draait miljoenenverliezen. Wat dacht u van 19,9 miljoen euro verlies over het meest recente boekjaar? Uit onderzoek dat door Economische Zaken is uitgevoerd, wat in de eerder genoemde briefwisseling is aangehaald, blijkt dat het niet in de lijn der verwachting is dat Digitenne ergens in de komende jaren zwarte cijfers zal gaan schrijven.
Dat is ook wel logisch. Zelfs met landelijke dekking voor Digitenne kan het bedrijf simpelweg niet op tegen het geweld dat binnen nu en maximaal vijf jaar in stelling zal worden gebracht door de huidige kabelmaatschappijen en hun nieuwe concurrenten. Je kunt er op wachten dat, als binnenkort meerdere bedrijven TV aan gaan bieden via Internet en de kabel wordt opengebroken, er een behoorlijk pittige concurrentieslag los kan barsten. Met het huidige aanbod en prijsniveau kan Digitenne daar simpelweg niet tegenop – dat kunnen ze in de huidige markt al niet. Ze hebben een zeer beperkte capaciteit – die ze nu al zo pittig benutten dat ze hun pakket in relatief lage kwaliteit doorgeven – en een uitbreiding van die capaciteit is niet eenvoudig gerealiseerd.
De afgelopen jaren heeft Digitenne echter op de rand van de afgrond gestaan. Digitenne had toen een financiële injectie nodig van de aandeelhouders. Één van die aandeelhouders, een consortium van de gezamenlijke omroepen, had al duidelijk aangegeven geen cent meer in Digitenne te willen steken. Het NOB wilde ook niet. Bleven over: Nozema en KPN. Er is vervolgens op voorspraak van het ministerie van Economische Zaken, toestemming gegeven aan Nozema om geld in Digitenne te pompen. Let wel: op dat moment wist EZ al dat Digitenne een bodemloze put is. Ze wisten ook al dat Digitenne in de huidige vorm nooit een fatsoenlijke concurrent zou kunnen worden voor de kabelmaatschappijen. Toch rechtvaardigden ze hun indirecte investeringen in Digitenne door te stellen dat het een grote concurrent voor de kabelmaatschappijen zou kunnen worden.
In 2003 kwam de hele financieringskwestie nogmaals aan de orde. Economische Zaken wilde eigenlijk weer geld in Digitenne pompen, via Nozema, maar het ministerie van Financiën is daar vervolgens dwars voor gaan liggen. Het gevolg was een pittige briefwisseling. Meegenieten? Dat kan <a href=”http://www.minfin.nl/default.asp?CMS_ITEM=1993EFB9945B4C559ACD7CBA12F34B5CX1X44607X39″ target=”_blank”>hier</a>. De uitkomst was dat Nozema niet meer verder mocht investeren, waarbij uiteindelijk KPN overbleef als enige partij die nog geld in Digitenne wilde pompen. Digitenne had zeer dringend geld nodig omdat het anders om zou vallen. We zaten inmiddels al in 2004.
Dat heeft KPN ook gedaan. In ruil daarvoor mocht het bedrijf, tegen eerdere afspraken in, haar belang in Digitenne uitbreiden van 30 naar 40 procent. Het belang van Nozema in Digitenne is tegelijkertijd ook uitgebreid van 30 naar 40 procent. Uiteindelijk ontstond daarmee de situatie dat KPN dus een groter belang kreeg in Digitenne, in ruil voor een lening die het bedrijf aan Digitenne heeft verstrekt.
De vraag die dan opdoemt is waarom KPN zo ongeveer als enige bedrijf ter wereld bereid was om geld in Digitenne te pompen. Het antwoord op deze vraag komt uit de vergunning van Digitenne en uit het jaarverslag van het bedrijf. Digitenne heeft een kredietfaciliteit van 21 miljoen gehad van KPN, die in principe op 31 december 2010 afloopt. Digitenne moet echter wel bepaalde targets halen. De targets gaan er van uit dat Digitenne per 1 januari 2007 winstgevend zal zijn op de ‘retail’ activiteiten. Indien de targets twee kwartalen achter elkaar niet gehaald worden, moet het geheel opnieuw worden bekeken, zoals het jaarverslag het eufemistisch uitdrukt. Daarnaast zou de hele kredietfaciliteit per 31 december 2007 opeisbaar kunnen zijn (het jaarverslag is er wat onduidelijk in).
Dan de vergunning. Digitenne moet tot 31 december 2007 (daar is de datum weer) tenminste 80 procent van haar capaciteit inzetten voor mediadiensten. Televisie dus. Vanaf 31 december 2007 is de vergunning echter vrij van restricties; vanaf die datum mag Digitenne alles ‘uitzenden’ via de frequenties wat ze goeddunkt. Als ze bijvoorbeeld een tekstuele weergave uit willen zenden van het geluid van polka dansende ijsberen (copyright Arjen Grolleman) dan mag dat.
Ondertussen probeert KPN ook om, door Nozema Services over te nemen, haar belang in Digitenne uit te breiden van 40 naar 80 procent. Nu ben ik niet zo’n conspiracydenker, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat KPN vanaf 2008 de Digitenne frequenties in wil gaan zetten voor datacasting, het uitzenden van datasignalen dus. Met een meerderheidsbelang in Digitenne kan KPN eigenlijk doen met het bedrijf en dus ook met de frequenties wat het wil, dus als KPN Nozema Services over kan nemen hebben ze voor ’n prikkie een berg frequenties voor het lucratieve uitzenden van datadiensten. En als de overname mislukt, om wat voor reden dan ook, hebben ze de mogelijkheid om eind 2007 de stekker uit Digitenne te trekken. Zonder leningen kan Digitenne het namelijk vergeten; gezien de belabberde financiële positie hoeft het bedrijf ook niet bij bijvoorbeeld een bank aan te kloppen voor verdere leningen. Het eigen vermogen was namelijk bijna 44,2 miljoen negatief.
Een heel opvallend feit is dat er een afspraak was gemaakt dat KPN, na de uitbreiding van haar belang in Digitenne, geen verdere pogingen zou ondernemen om haar belang in Digitenne uit te breiden. Met de pogingen van KPN om Nozema over te nemen gaan ze dus dwars tegen deze afspraak in. Het Ministerie van Financiën, de verkopende partij, grijpt echter niet in. Ook een redelijk pittig advies van het NMa (ons nationale kartelschoothondje), dat fel tegen een overname van Nozema door KPN was, lijkt grotendeels te worden genegeerd.
De vraag is dan waarom Financiën zo soepel omgaat met negatieve adviezen en eerder gemaakte afspraken. Het antwoord laat zich raden: EZ wil blijven investeren in Digitenne, Financiën niet. Dat Economische Zaken daarmee de feiten rondom Digitenne volledig negeert is natuurlijk een ander verhaal. Financiën blijkt simpelweg aan de hoogste bieder te willen verkopen zonder verder na te denken over de consequenties.
Als KPN Nozema Services daadwerkelijk over mag nemen profiteert het bedrijf daarmee feitelijk van de staatssteun die in het verleden aan Digitenne is gegeven. Die staatssteun kwam voort uit een kortzichtig denkpatroon bij Economische Zaken, namelijk dat Digitenne een serieuze concurrent zou kunnen worden voor de kabelmaatschappijen. Ook bij Financiën, dat simpelweg aan de hoogste bieder lijkt te willen verkopen, tiert het kortzichtigheidsvirus welig. KPN krijgt daarmee een cadeautje, de concurrentie in verschillende markten (digitale televisie, omroepdiensten) is er niet mee gebaat en uiteindelijk is dus de belastingbetaler annex consument de klos. En het gevaar bestaat dat straks ook de radiostations het bokje zijn.
Je zou bijna gaan denken dat Zalm en Brinkhorst aandelen in KPN hebben. Of ergens een nevenfunctie die niet is opgegeven aan Balkje. Want waarom zouden ze anders, ondanks rapporten, adviezen, weerstand uit de markt en talloze andere zaken, gewoon doordrukken?
De Nekslag
Het gaat momenteel niet al te best met Digitale Radio (lees: DAB) in Nederland. Trouwens ook niet in de rest van de wereld. Nou kan ik hier een hele verhandeling gaan houden over de vraag of dat terecht is en wat de oorzaken van het geheel zijn, maar dat komt later nog wel eens een keer. Ik hou het er nu even op dat je er een leuke boom over op kunt zetten. In plaats daarvan ga ik de ruimte die de Veronica Radioschool mij biedt om met opiniërende bijdragen te komen misbruiken om de RIAA tot op de grond toe af te fikken. Wat dat met digitale radio te maken heeft? Lees even verder.
Volgens Tweakers.net wil de RIAA, de Amerikaanse muziekindustrie dus, beperkingen bewerkstelligen op het opnemen van digitale radio. Wat dat zoal behelst? Nou, een opname moet minimaal dertig minuten duren, opnamen moeten dusdanig beveiligt worden dat het niet mogelijk is om er specifieke delen uit vandaan te knippen, opnames mogen niet te kopiëren zijn en dan het ergste: opnames moeten altijd handmatig worden ingestart.
Ze zijn compleet van de pot gerukt.
De mogelijkheid om eenvoudig delen van radioprogramma’s op te nemen is nu juist één van de voordelen die digitale radio kan bieden. Er zijn DAB ontvangers te krijgen die de mogelijkheid tot time shifting in zich hebben; je kunt daarmee een live uitzending even terugspoelen. Bijvoorbeeld om de grappig bedoelde opmerking van een DJ nog eens te beluisteren of die geweldige plaat waar je geen genoeg van kunt krijgen nog een keertje of tien te beluisteren. Het zou zelfs mogelijk kunnen zijn om automatisch bepaalde radioprogramma’s op te nemen als je op dat moment bijvoorbeeld net naar een andere zender luistert of simpelweg de radio uit hebt staan. En ja, je kunt ook de mogelijkheid krijgen om muziek van de radio op te nemen en zo over te zetten naar je PC.
Dat laatste is dan ook waar de muziekindustrie het voor in zijn broek lijkt te doen. Want stel je eens voor dat radioluisteraars een plaat waarvan het intro vakkundig wordt volgezwamt en die middels edits compleet is vern**kt op gaan nemen! Het is natuurlijk nog veel erger dat consumenten vervolgens de opgenomen platen gaan kopiëren naar hun PC. Dat je via het gemiddelde P2P netwerk de muziek makkelijker, sneller, beter en in een veel hogere kwaliteit naar binnen kan trekken snappen ze bij de RIAA natuurlijk niet.
Want tja, waarom zou je ff je favoriete P2P programma aanzwengelen om een bepaalde plaat naar binnen te hengelen als je ook de mogelijkheid hebt om een plaat van de radio op te nemen? Als je die plaat opneemt, hoef je immers alleen maar te wachten tot hij voorbij komt en hopen dat de dienstdoende DJ zijn bek houdt in het intro en verzuimt een jingle precies over het intro van de plaat te planten. Vervolgens moet je het kopiëren naar je PC, daar bewerken, omzetten van het bestandsformaat dat het radiostation gebruikt naar een bruikbaar formaat, voorzien van tags zodat je ook weet welke plaat het is en als het even kan het gelul van de DJ vakkundig uit de opname slopen.
Daarbij zou je dan op de koop toe moeten nemen dat bij veel digitale radiotechnieken de exploitanten van de betreffende netwerken de neiging hebben de kwaliteit van de uitzendingen terug te schroeven om zodoende meer stations in de frequentieruimte te kunnen proppen. Maar ach, zoveel moeite doen voor een stukkie muziek in baggerkwaliteit is en blijft makkelijker dan het downloaden van hetzelfde nummer van een P2P netwerk, toch, RIAA?
Het kan natuurlijk ook zijn dat ze bij de RIAA nog steeds de illusie hebben dat ze P2P netwerken de nek om kunnen draaien en alvast vooruit denken. Da’s natuurlijk een gruwelijke misrekening, omdat er al projecten lopen die het mogelijk maken om bestanden uit te wisselen zonder dat eenvoudig te traceren valt wie precies wat uitwisselt. Tenzij je gruwelijk veel moeite doet. Maar dan zou je iedereen af moeten tappen en vervolgens al het dataverkeer nauwkeurig moeten analyseren.
Met deze stap dreigt de RIAA echter wel potentieel een kip met gouden eieren af te slachten. Door dit soort beperkingen te eisen, maken ze digitale radio (via welke techniek dan ook) minder aantrekkelijk voor consumenten. Dat is zeer dom, want digitale radio kan in potentie het radioaanbod aanzienlijk vergroten. Dat heeft voor de muziekindustrie een paar positieve gevolgen: een grotere diversiteit aan muziek via de radio – dus meer exposure voor hun producten – en ze kunnen middels uitzuigers als BUMA/STEMRA en Sena meer centjes incasseren voor de airplay van muziek.
Het belangrijkste is echter dat, indien de consument eenmaal gewend is aan digitale radio en de technische ontwikkelingen nog even doorgaan, allerhande kruisbestuivingen tussen radio en Internet een potentiële goudmijn zijn voor de muziekindustrie. Er zijn tientallen business modellen te bedenken waarmee de omzet van de muziekindustrie aanzienlijk kan stijgen. Even een paar voorbeelden: Heel veel themakanalen, wellicht vormen van sterk gepersonaliseerde radio, maar ook de mogelijkheid om playlistinformatie te koppelen aan een muziekdownloadsite. En die playlist kun je uiteraard ook koppelen aan een catalogus met ringtones, wallpapers en andere speeltjes voor mobiele telefoons en andere portable devices. En dan heb ik het nog niet over de mogelijkheid om impulsaankopen van de ‘gewone’ CD’s te stimuleren.
De muziekindustrie slaapt echter nog steeds. Ze proberen nog steeds hun oude methoden angstvallig te verdedigen en leggen de schuld van de zogenaamde malaise in de muziekindustrie bij anderen neer. De waarheid is echter dat ze krampachtig vast proberen te houden aan oude technieken en business modellen en alles wat nieuw is tegen proberen te houden. Ze zien de kansen niet liggen. Ze zien alleen maar bedreigingen. Ondertussen laten ze het aanbod verschralen door artiesten eruit te gooien en investeren ze minder in nieuw talent. En dat alles verdedigen ze met gelul over piraterij. Sorry hoor, maar ze hebben dit volledig aan zichzelf te danken.
Sterk gepersonaliseerde radio willen ze bijvoorbeeld liever niet. De RIAA houdt dat met alle macht tegen. Er wordt nauwelijks serieus geïnvesteerd in downloaddiensten - en als er dan al eens eentje succesvol is (iTunes) dan willen ze de prijzen daarvan verhogen. Gadgets en potentiële killer apps op het gebied dat digitale radio worden geblokkeerd. Kortom: de muziekindustrie kijkt veel te veel naar het verleden en slacht de ene potentiële kip met gouden eieren na de andere.
Zouden ze soms echt achterlijk zijn?
Red Hot Chili Peppers op nummer 1 in Veronica’s Download Top 750
De Red Hot Chili Peppers staan met het nummer ‘Californication’ op nummer 1 in Veronica’s Download Top 750. De lijst, die is samengesteld in samenwerking met de iTunes Music Store, bestaat uit de 750 meest gedownloade classics van het afgelopen kwartaal. Met deze unieke samenwerking tussen Radio Veronica en de iTunes Music Store wordt ingespeeld op het steeds populairder worden van het downloaden van nummers door muziekliefhebbers. De Download Top 750 start aanstaande zondag om 12.00 uur en duurt tot en met vrijdag 7 april. De complete lijst staat vanaf zondag op radioveronica.nl en is natuurlijk volledig downloadbaar.
Eindredacteur Veronica’s Download Top 750 Johan van Slooten: “Tot nu toe was er weinig van de Red Hot Chili Peppers downloadbaar, maar daar is de laatste maanden gelukkig verandering in gekomen. Ook de nummers van het album ‘Californication’ uit 1999 zijn nu verkrijgbaar, en dat merk je in de Download Top 750: maar liefst drie nummers van dit album komen binnen, waarvan het titelnummer op nummer 1. Daaruit blijkt maar weer dat een band ook in een wat later stadium van z’n carrière nog echte klassiekers kan maken”.