Wie, zonder de analoge etherzenders, namelijk nog naar de publieke omroepen wil kijken, moet daarvoor óf een schotel nemen óf een Digitenne ontvanger plus abonnement aanschaffen. Vroegâh kun je nog nagenoeg gratis naar de publieke omroepen via de satelliet kijken, maar Canal Digitaal heeft besloten om ook voor het voormalige semi-gratis pakket abonnementsgeld te gaan vragen. Da’s nog steeds nagenoeg niets (€ 2,50 per maand voor de publieke en commerciële zenders), maar goed.

Digitale ether-TV kost al snel acht euro per maand, als je tenminste jezelf een poot uit laat draaien door KPN met een duur belabonnement en een veel te duur ADSL-abonnement. En vorige week heb ik al heel hard geroepen dat Digitenne het ook niet zo lang meer vol zal houden. De stekker gaat er daar uit.

Het gevolg van de ronduit belachelijke situatie dat je linksom of rechtsom moet betalen voor de publieke omroepen via digitale TV (terwijl we jaarlijks met zijn allen al vele honderden miljoenen overmaken naar diezelfde omroepen) is dus dat het Kippenhok nu ruim tien miljoen per jaar wil blijven besteden om nog geen 50.000 mensen te bedienen. Da’s ruim 200 euro per analoge TV-kijker. Het komt er daarmee grofweg op neer dat het bijna goedkoper wordt om de voltallige catalogus van programma’s van de PO op DVD naar de betreffende kijkers op te sturen. OK, dat is wat overdreven, maar het komt langzamerhand aardig in de buurt . Hetzelfde kun je trouwens ook doen met de volledige programmering van 747AM, want daar luistert geen hond naar.

OK, nu hebben we dus twee feiten die ik even onder elkaar zal zetten voor de duidelijkheid:

1: We besteden ruim tien miljoen per jaar aan analoge etheruitzendingen;

2: Digitenne kost twintig miljoen per jaar, deels betaald door de belastingbetaler.

En KA$$A, een kleine twintig miljoen over de balk. Over de balk? Ja, want hier komt feit drie: in onze buurlanden, waar digitale ether-TV gratis is, is ‘doorslaand succes’ nog een understatement. Het Britse Freeview bijvoorbeeld is hard onderweg de grootste speler te worden. Het idee achter Freeview is simpel: we prikken de TV- (en radio)zenders gratis de ether in; de kosten worden betaald door de deelnemende TV-zenders. Die dat in Engeland trouwens met alle liefde doen. De gedachte hierachter is dat digitale ether-TV een nogal beperkte capaciteit heeft, waardoor het aantal zenders beperkt blijft. Mensen met Freeview kijken daarmee dus duidelijk meer naar de grote vijf zenders (BBC One & Two, ITV, Channel Four, Five) dan de mensen met Sky Digital. Sky Digital is een satellietaanbieder die, tegen betaling, een paar honderd kanalen serveert en dat menu verder op smaak brengt met wat Pay Per View activiteiten. De marktaandelen van de eerder aangehaalde vijf zenders via Sky Digital komt niet eens in de buurt van de aandelen via Freeview.

Meer kijkers is meer reclame inkomsten, waarmee de grote vijf er dus alle belang bij hebben om Freeview te stimuleren. Het gevolg is dat er langzamerhand een bikkelharde strijd ontstaat tussen Freeview en Sky Digital, en, om even een niet genoemde directeur te citeren, “the gloves are of” (citaat uit The Economist van vorige week). Ook in Duitsland en België is DVB-T, zoals het officieel heet, gratis. De ontvangers zijn inmiddels lekker goedkoop en verkopen dus als een tierelier.

In Nederland blijven ze echter denken dat mensen zo gek zijn om flink te dokken voor Digitenne. De consument heeft al lang te kennen gegeven dat niet van plan te zijn. De commerciële zenders willen ook liever niet betalen voor doorgifte van hun kanalen maar er voor betaald worden (wat, ironisch genoeg, op termijn IP-TV, kabel-TV en andere zaken stimuleert, wat hun marktaandelen en dus inkomsten onder druk zet) waardoor Freeview NL een wat moeilijk verhaal wordt. Digitenne zal onder de vlag van KPN ook niet zo snel de koers wijzigen – KPN wil immers de frequenties gebruiken voor datacasting – waarmee zowel Digitenne als de voltallige commerciële TV-sector in Nederland zichzelf in grote problemen brengen.

De achterkant van een bierviltje vertelt ons echter dat Freeview NL best winstgevend zou kunnen draaien. Als je tenminste Nozema voor de zenders eruit trapt; het lijkt er sterk op dat Digitenne véél te veel betaald voor haar netwerk. Vervolgens kun je in no-time de analoge zenders uitschakelen, bespaar je een klap met geld én krijg je frequenties vrij voor nieuwe digitale toepassingen – die analoge zenders bezetten die nu immers.

En oh ja, het is ook goed voor het milieu. Die grote analoge TV-zenders (Lopik, Smilde, Roermond, etcetera) verstoken namelijk 80 kilowatt per stuk. Terwijl ze ook sterk gekoeld moeten worden; van die 80 kilowatt die er in gaat komt er namelijk van 40 weer uit als TV-signaal, de rest verdwijnt in de lucht als warmte. Daar heb je dus een hele pittige koeling voor nodig. Okay, ik geef toe, als de dan lege frequenties met nieuwe toepassingen opnieuw de lucht in gaan begint dat ook weer prik te verbruiken, maar de meeste politici kijken toch niet zo ver vooruit. Dus waar wachten we nog op?